آسیب‌پذیری Check Point در حمله‌ای زنجیره‌ای به کار گرفته شد

آژانس امنیت سایبری و زیرساخت آمریکا، CISA، در ۱۳ نوامبر ۲۰۲۶ آسیب‌پذیری CVE-2026-123039 را به فهرست آسیب‌پذیری‌های شناخته‌شده‌ای اضافه کرد که در حملات واقعی مورد سوءاستفاده قرار گرفته‌اند. گزارش تازه Check Point Research نشان می‌دهد این نقص در بخشی از حمله‌ای زنجیره‌ای علیه درگاه‌های دسترسی از راه دور Check Point به کار رفته است. مهاجمان ابتدا با بهره‌گیری از دو آسیب‌پذیری PHP2Shell به برخی درگاه‌های وصله‌نشده راه پیدا کردند و سپس از نقص DynamicCLI برای رسیدن به دسترسی root استفاده کردند. پژوهشگران Check Point فعالیت‌های مشاهده‌شده را به فاصله ۳۰ اکتبر تا ۴ نوامبر نسبت داده‌اند؛ بنابراین تاریخ اضافه‌شدن آسیب‌پذیری به فهرست CISA با زمان وقوع حمله یکی نیست.

دو آسیب‌پذیری با دو نقش متفاوت

برای فهم این حمله باید دو بخش زنجیره را از هم جدا کرد. نخست، PHP2Shell نامی است که برای دو آسیب‌پذیری PHP با شناسه‌های CVE-2026-109618 و CVE-2026-109619 به کار می‌رود. طبق گزارش Check Point، این نقص‌ها می‌توانستند به مهاجمِ بدون احراز هویت اجازه دهند از راه رابط‌های وب آسیب‌پذیر، کد اجرا کند. در حمله بررسی‌شده، درگاه Mobile Access روی Security Gateway در مرحله دسترسی اولیه هدف قرار گرفت.

آسیب‌پذیری دوم، CVE-2026-123039، مربوط به DynamicCLI در سیستم‌عامل Gaia است. این مورد به‌تنهایی یک راه ورود از اینترنت نیست؛ نقصی محلی برای ارتقای سطح دسترسی است. به زبان ساده، مهاجم پس از آنکه به شکلی دیگر وارد دستگاه شد، از آن برای بالا بردن اختیاراتش استفاده کرد. در این رخداد، گزارش Check Point می‌گوید PHP2Shell دسترسی اولیه را فراهم کرد و DynamicCLI به مهاجم کمک کرد از سطح دسترسی سرویس درگاه به سطح root برسد؛ سطحی که امکان اجرای فرمان‌های بسیار گسترده‌تری در سیستم را می‌دهد.

همین تمایز برای مدیران شبکه و خوانندگان خبر مهم است. گاهی دو آسیب‌پذیری در یک عملیات به‌صورت زنجیره‌ای استفاده می‌شوند، اما این به معنای یکسان بودن کارکرد آن‌ها نیست. یکی راه اجرای کد از طریق درگاه وب را باز می‌کند و دیگری، پس از دسترسی اولیه، سطح اختیار مهاجم را افزایش می‌دهد. CISA نیز در شرح CVE-2026-123039 آن را نقصی در تخصیص مجوز برای منابع حساس توصیف کرده که می‌تواند به کاربر محلیِ احراز هویت‌شده اجازه اجرای فرمان با دسترسی root بدهد.

آنچه Check Point از جریان حمله گزارش کرده است

بر اساس بررسی Check Point Research، نخستین نشانه‌های فعالیت در ۳۰ اکتبر روی درگاه‌های Mobile Access مشاهده شد. پژوهشگران فایل‌های نشست PHP را در مسیرهای موقت درگاه پیدا کردند. برخی از این فایل‌ها نشانه‌ای با عبارت upload_progress_pwn داشتند که با فعالیت مورد بررسی ارتباط داده شد. همچنین پردازشگرهای Apache و PHP در همان بازه با صدها خطای توقف یا segmentation fault روبه‌رو شدند؛ وضعیتی که در این بررسی به‌عنوان نشانه‌ای از تلاش‌های مکرر برای بهره‌برداری از سرویس مطرح شد.

پس از دسترسی اولیه، مهاجمان با استفاده از CVE-2026-123039 سطح دسترسی را بالا بردند. سپس چند web shell روی درگاه قرار دادند. وب‌شل نوعی ابزار مخرب است که از طریق یک صفحه یا فایل وب، امکان ارسال فرمان به دستگاه آلوده را فراهم می‌کند. گزارش می‌گوید نسخه‌های اولیه این وب‌شل‌ها ساده‌تر بودند و بعداً نسخه‌های پیشرفته‌تری جایگزین آن‌ها شدند. این ابزارها می‌توانستند فرمان‌های سیستم‌عامل را اجرا کنند، کد PHP را به کار بگیرند و فایل دریافت کنند.

پس از ساختن این مسیر دسترسی، مهاجمان یک درِپشتی با نام TSGA را اجرا کردند. درِپشتی به مهاجم امکان می‌دهد پس از ورود اولیه، در آینده هم راهی برای بازگشت به سامانه داشته باشد. بنا بر تحلیل پژوهشگران، TSGA قابلیت‌هایی مانند دسترسی راه‌دور رمزگذاری‌شده، گردآوری اطلاعات پیکربندی و ماندگاری پس از راه‌اندازی دوباره دستگاه داشت. چنین قابلیت‌هایی باعث می‌شوند خاموش‌کردن یا حذف یک فایل مشکوک به‌تنهایی برای اطمینان از پاک‌شدن کامل آلودگی کافی نباشد.

جزء دیگری به نام TSProxy نیز در این زنجیره دیده شد. Check Point آن را یک مؤلفه شبکه‌ای می‌داند که در کنار TSGA قرار می‌گیرد و می‌تواند ارتباط مهاجم را از مسیرهایی عبور دهد که ممکن است در ترافیک عادی دستگاه کمتر جلب توجه کنند. به بیان ساده، مهاجم تلاش می‌کند ارتباط خود را طوری پنهان کند که از نگاه سامانه‌های پایش شبیه جریان معمول شبکه به نظر برسد. این توصیف به معنی نامرئی‌شدن کامل حمله نیست؛ فقط نشان می‌دهد شناسایی آن ممکن است به بررسی دقیق‌تر فرایندها، فایل‌ها و گزارش‌های دستگاه نیاز داشته باشد.

از درگاه شبکه تا میزبان VMware

در مواردی که فعالیت تخریبی گزارش شد، مهاجمان در همان درگاه فایروال متوقف نماندند. به گزارش Check Point، آن‌ها از ابزاری برای شناسایی دارایی‌ها و سرویس‌های داخلی شبکه استفاده کردند و سپس از طریق SSH به یک میزبان VMware ESXi رفتند. ESXi نرم‌افزاری برای اجرای ماشین‌های مجازی در محیط‌های سازمانی است؛ در بسیاری از مراکز داده، چندین سرور مجازی روی چنین میزبان‌هایی اجرا می‌شوند. به همین دلیل، دسترسی به یک میزبان مجازی‌سازی می‌تواند برای مهاجم اهمیت زیادی داشته باشد.

پژوهشگران می‌گویند در برخی موارد، ابزار پاک‌کننده‌ای با نام destroy_v6 روی میزبان ESXi اجرا شد. برخلاف بدافزار باج‌افزاری که معمولاً برای رمزگذاری اطلاعات درخواست پول می‌کند، ابزار پاک‌کننده با هدف حذف یا تخریب داده‌ها به کار می‌رود. طبق توضیح فنی Check Point، این ابزار می‌توانست مسیرهای ‌شده را پیمایش کند و فایل‌ها را حذف کند؛ در حالت پیش‌فرض، پیش از حذف، تلاش می‌کرد آن‌ها را با صفر بازنویسی کند. یک گزینه دیگر امکان حذف سریع‌تر، بدون مرحله بازنویسی، را فراهم می‌کرد.

در کنار این فعالیت، فایلی با نام DREAM_ANNEXATION.txt روی میزبان‌های هدف دیده شد. گزارش Check Point می‌گوید یادداشت حاوی پیام‌های سیاسی بود و مذاکره برای پرداخت پول را رد می‌کرد. وجود چنین پیامی، همراه با پاک‌کردن داده‌ها، سبب شد پژوهشگران احتمال دهند هدف بعضی از عملیات‌ها صرفاً اخاذی مالی نبوده است. با این حال، از روی محتوای یک یادداشت به‌تنهایی نمی‌توان انگیزه یا هویت عامل حمله را قطعی دانست.

Check Point گفته است فقط «حدود دو دوجین» سامانه وصله‌نشده در یک منطقه، در رخدادهای بررسی‌شده، آسیب دیده‌اند. این عدد برآورد شرکت از مواردی است که در تحقیق خودش شناسایی کرده؛ نباید آن را شمار همه سامانه‌های در معرض خطر در جهان دانست. همچنین در موج نخست که در ۳۰ اکتبر آغاز شد، برخی سازمان‌های اسرائیلی هدف قرار گرفتند و در موارد محدودی فعالیت تخریبی دیده شد. موج دوم در ۲ نوامبر سازمان‌هایی را در چند کشور و بخش‌های مختلف هدف گرفت؛ Check Point گفته در آن موج شواهدی از تخریب مشاهده نکرده است. گزارش BleepingComputer نیز همین تفاوت میان دو موج را بازتاب داده است.

انتساب حمله هنوز قطعی نیست

تحلیلگران درباره ابزارهای TSGA و TSProxy شباهت‌هایی با خانواده بدافزاری PhiliKit گزارش کرده‌اند؛ خانواده‌ای که پیش‌تر در حمله به تجهیزات VPN شرکت Ivanti دیده شده بود. برخی پژوهشگران دیگر PhiliKit را به گروهی با پیوندهای احتمالی به چین مرتبط دانسته‌اند. اما شباهت ابزارها به‌تنهایی ثابت نمی‌کند که همان گروه، این حمله را انجام داده است.

Check Point صریحاً گفته شواهد موجود برای تعیین ماهیت واقعی عملیات با اطمینان بالا کافی نیست. چند سناریو همچنان ممکن است: یک بازیگر واحد همه مراحل را انجام داده باشد؛ فرد یا گروهی فقط دسترسی اولیه را فراهم کرده و آن را به عامل دیگری واگذار کرده باشد؛ یا نشانه‌های سیاسی برای منحرف‌کردن بررسی‌ها طراحی شده باشند. حتی احتمال داده شده که فعالیت تخریبی پوششی برای هدفی دیگر بوده باشد. این‌ها سناریوهای مطرح‌شده در تحلیل‌اند و هیچ‌کدام در گزارش به‌عنوان نتیجه قطعی معرفی نشده‌اند.

در گزارش BleepingComputer نیز این محدودیت در انتساب ذکر شده است. بنابراین نسبت‌دادن قطعی حمله به یک کشور یا گروه خاص، فراتر از شواهد منتشرشده خواهد بود. گزارش فنی از پیوندهای احتمالی در ابزارها و زیرساخت سخن می‌گوید، اما خودش تأکید می‌کند که شواهد برای اعلام عامل نهایی کفایت نمی‌کند. در خبرهای امنیتی، این تفاوت اهمیت زیادی دارد: شباهت کد، سرور یا زمان فعالیت می‌تواند سرنخ باشد، اما لزوماً اثبات هویت مهاجم نیست.

چرا ورود CVE به فهرست CISA اهمیت دارد؟

فهرست Known Exploited Vulnerabilities یا KEV آژانس CISA برای برجسته‌کردن آسیب‌پذیری‌هایی است که شواهدی از سوءاستفاده واقعی از آن‌ها وجود دارد. اضافه‌شدن CVE-2026-123039 در ۱۳ نوامبر نشان می‌دهد این نقص دیگر صرفاً یک امکان نظری یا امتیازدهی فنی نیست و در رخدادی عملی دیده شده است. در این مورد، فهرست به نقص DynamicCLI اشاره می‌کند و مهلت ۱۶ نوامبر را برای اقدام مشخص کرده است.

این مهلت را نباید به همه شرکت‌ها یا کاربران در سراسر جهان تعمیم داد. الزام مربوط به دستورالعمل‌های CISA برای آژانس‌های اجرایی غیرنظامی فدرال آمریکا است. سازمان‌های دیگر می‌توانند از KEV برای اولویت‌بندی وصله‌ها استفاده کنند، اما الزام قانونی و مهلت این دستورالعمل به همان نهادهای مشمول مربوط است. همچنین قرارگرفتن در KEV به این معنا نیست که تمام محصولات Check Point یا تمام نسخه‌های آن‌ها با این حمله آلوده شده‌اند؛ مدیران باید نسخه و پیکربندی دستگاه‌های خود را با اطلاعیه سازنده تطبیق دهند.

Check Point اعلام کرده اصلاحیه‌ها پیش از فعالیت مهاجمان در دسترس بوده‌اند و از مشتریان خواسته به‌روزرسانی امنیتی ماه نوامبر، با نام November Jumbo Hotfix، را روی Security Gatewayها و Management Serverها نصب کنند. شرکت به‌ویژه بر اولویت‌دادن به درگاه‌های Mobile Access در معرض اینترنت تأکید کرده است. این توصیه از آن جهت مهم است که وصله‌کردن تنها یک بخش از دستگاه، در حالی که سامانه مدیریتی یا درگاه دیگری آسیب‌پذیر باقی مانده، ممکن است برای کاهش ریسک کافی نباشد.

برای تیم‌های امنیتی، بررسی نشانه‌های آلودگی نیز اهمیت دارد. Check Point در گزارش خود به فایل‌های نشست غیرعادی، فایل‌های وب‌شل، نام‌گذاری‌هایی که می‌توانند شبیه مؤلفه‌های مجاز باشند، ابزارهای اسکن و نشانه‌های حذف یا شکاف در گزارش‌های فایروال اشاره کرده است. این نشانه‌ها باید با راهنمای رسمی شرکت و فرایند پاسخ‌گویی سازمان تطبیق داده شوند؛ نبودن یک نشانه خاص نیز به‌تنهایی ثابت نمی‌کند دستگاه پاک است. در محیطی که احتمال دسترسی root مطرح شده، ارزیابی باید فراتر از نصب وصله باشد و بررسی دسترسی‌های مدیریتی، گزارش‌ها و میزبان‌های متصل را هم دربر بگیرد.

فایروال هم بخشی از سطح حمله است

این رخداد یادآوری می‌کند که تجهیزاتی مانند فایروال، VPN و درگاه دسترسی از راه دور، هرچند برای دفاع از شبکه استفاده می‌شوند، خودشان نیز نرم‌افزارهای پیچیده و متصل به اینترنت‌اند. اگر چنین تجهیزی وصله‌نشده باشد یا دسترسی آن از بیرون شبکه باز بماند، ممکن است به نقطه ورود تبدیل شود. سپس خطر می‌تواند از دستگاه مرزی به سامانه‌های داخلی گسترش یابد؛ همان چیزی که گزارش Check Point در انتقال از Mobile Access Gateway به میزبان ESXi توصیف کرده است.

خبر تازه در ۱۳ نوامبر، اضافه‌شدن CVE-2026-123039 به فهرست CISA بود؛ اما رخدادهای گزارش‌شده از اواخر اکتبر آغاز شده بودند. این تفاوت زمانی مهم است، چون انتشار گزارش یا به‌روزرسانی یک صفحه به معنای تازه‌بودن خود حمله نیست. گزارش Check Point در ۱۲ نوامبر جزئیات فنی حمله را منتشر کرد و CISA روز بعد آسیب‌پذیری را در فهرست خود گنجاند. برای سازمان‌هایی که تجهیزات Check Point دارند، اقدام عملی این است که نسخه‌های مورد استفاده را بررسی و راهکارهای رسمی سازنده را اجرا کنند؛ برای دیگران، ماجرا نمونه‌ای از چگونگی زنجیره‌شدن یک آسیب‌پذیری ورود از راه دور با نقص ارتقای دسترسی است.

 

مشاهده بیشتر

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا