کاهش آب دریای خزر، مسألهای جدی فراتر از محدودیتهای سیاسی
دبیر هفتمین نشست کنفرانس اعضای کنوانسیون تهران با ابراز نگرانی از کاهش سطح آب دریای خزر و مجموعهای از تهدیدات زیستمحیطی مرتبط با این پهنه آبی، اعلام کرد: چالشهای موجود در خزر فراتر از مرزهای سیاسی رخ میدهند و برای حفاظت از این دریا، همکاری، مسئولیتپذیری و اقدام هماهنگ تمام کشورهای ساحلی ضروری است.
آرمان خورسند بهعنوان دبیر این کنفرانس در روز چهارشنبه و در مراسم آغازین هفتمین نشست کنفرانس اعضای کنوانسیون تهران، ضمن خوشامدگویی به هیئتهای کشورهای ساحلی دریای خزر شامل جمهوری آذربایجان، جمهوری قزاقستان، فدراسیون روسیه و ترکمنستان، ابراز داشت: برای جمهوری اسلامی ایران مایه خرسندی و افتخار است که امروز در تهران، میزبان هفتمین نشست کنفرانس اعضای کنوانسیون حفاظت از محیط زیست دریای خزر در سطح عالی هستیم.
وی اضافه کرد: دریای خزر برای کشورهای ساحلی تنها یک منبع آبی مشترک نیست، بلکه بخشی از تاریخ، فرهنگ، اقتصاد، امنیت و زندگی میلیونها انسان در این منطقه به شمار میآید و این تنگناها در مشابهتهای فرهنگی و سنتهای موجود در میان مردم تجلی مییابد.
دبیر هفتمین نشست کنفرانس اعضای کنوانسیون تهران با تأکید بر اینکه سرنوشت زیستمحیطی این دریا مربوط به تمامی ماست، تصریح کرد: هیچ یک از کشورهای ساحلی نمیتوانند نسبت به تحولات آن، بهویژه پدیده مهم کاهش سطح آب دریای خزر، واکنشی بیتفاوتی نشان دهند.
خورسند با بیان اینکه به زودی بیستوچهارمین سالگرد تصویب کنوانسیون تهران را جشن خواهیم گرفت، خاطرنشان کرد: این کنوانسیون پیشینهای از درک مشترک میان کشورهای ساحلی را نمایان میسازد؛ اینکه حفاظت از محیط زیست دریای خزر به همکاری، گفتوگو، مسئولیتپذیری و اقدام هماهنگ از جانب تمامی کشورهای منطقه نیاز دارد.
وی افزود: امروزه با انباشت چالشهای جدی و متداخل همچون تغییرات اقلیمی، آلودگیهای ناشی از فعالیتهای نفت و گاز، حملونقل دریایی، ورود آلودگیها از حوضههای آبریز، کاهش تنوع زیستی، فشار بر منابع آبزی و تهدیدات فزاینده علیه زیستبومهای ساحلی و تالابی روبهرو هستیم؛ این چالشها مرزهای سیاسی نمیشناسند و طبیعتاً راهحل آنها نیز نمیتواند تنها به سطح ملی محدود شود.
ضرورت تقویت همکاری کشورهای ساحلی
خورسند هفتمین نشست کنفرانس اعضای کنوانسیون تهران را فرصتی مناسب برای تقویت همکاریهای موجود ارزیابی کرد و بیان داشت: این نشست به ما این امکان را میدهد که همکاریهای فعلی را تقویت نماییم، اجرای پروتکلهای کنوانسیون تهران را تسریع کنیم و برای رویارویی با چالشهای نوظهور، راهکارهای عملی و مشترک ارائه دهیم.
وی تأکید کرد: جمهوری اسلامی ایران بر این باور است که همکاریهای زیستمحیطی در دریای خزر نهتنها ضرورت دارد، بلکه بسترهایی برای تقویت اعتماد، گفتوگو و همکاریهای منطقهای فراهم میآورد.
رئیس مرکز امور بینالملل و کنوانسیونهای سازمان حفاظت محیطزیست همچنین به همکاری کشورهای ساحلی دریای خزر اشاره کرد و گفت: در سالهای گذشته، کشورهای ساحلی همواره جلوی ورود نیروهای بیگانه به این محدوده را گرفتهاند و تلاش نمودهاند که این دریای با ارزش برای مردم منطقه، به عنوان دریا و نماد صلح و دوستی باقی بماند.
وی ابراز امیدواری کرد: تصمیمات این اجلاس از سطح تعهدات سیاسی فراتر رفته و به اقدامات مشخص، قابل سنجش و نظارت منجر گردد.
خزر امانتی برای نسلهای آینده
خورسند با تأکید بر اهمیت نگرش بلندمدت به حفاظت از دریای خزر اظهار داشت: دریای خزر میراث مشترک ما و امانتی برای نسلهای آتی است. مسئولیت ما از تضمین وضعیت فعلی این دریا فراتر بوده و باید اطمینان حاصل کنیم که نسلهای آینده نیز بتوانند از منابع، تنوع زیستی و ظرفیتهای اقتصادی آن برخوردار گردند.
وی ادامه داد: باید این نشست را فرصتی برای تعمیق همکاری، تقویت اعتماد و تبدیل اراده سیاسی مشترک به اقدام عملی تلقی کنیم و امیدواریم هفتمین نشست کنفرانس اعضای کنوانسیون تهران گام مؤثری در راستای حفاظت بلندمدت از محیط زیست دریای خزر و تقویت همکاری میان کشورهای ساحلی باشد.
یاد جانباختگان حملات در آغاز سال تحصیلی
دبیر هفتمین نشست کنفرانس اعضای کنوانسیون تهران در بخش دیگری از سخنان خود به همزمانی برگزاری اجلاس با اول مهرماه و شروع سال تحصیلی در ایران اشاره کرد و گفت: امروز در ابتدا پاییز، زمان بازگشایی مدارس، دانشگاهها و مراکز علمی کشور است، اما به دلیل تجاوز و حملات دشمن، برخی از معلمان، استادان، دانشجویان و دانشآموزان ایرانی در کلاسهای درس غایب هستند.
وی به یاد جانباختگان این حملات، از جمله ۱۶۸ دانشآموز مظلوم میناب و معلمان آنها و بیش از ۳۱۱ دانشآموزی که امسال به واسطه غم و اندوه خانوادههای خود به مدرسه نرفتند، فاتحهای قرائت کردند.
تأکید بر همکاری منطقهای برای حفاظت از خزر
خورسند همچنین به تاریخچه همکاری کشورهای ساحلی دریای خزر اشاره کرد و افزود: این کشورها در طول سالهای گذشته همیشه مانع حضور نیروهای بیگانه در این محدوده شده و تلاش کردهاند تا این پهنه آبی مهم برای مردمان منطقه، به عنوان دریای صلح و دوستی باقی بماند.
وی در ادامه هفتمین نشست کنفرانس اعضای کنوانسیون تهران را به عنوان فرصتی برای تقویت همکاریهای فعلی دانسته و گفت: این نشست فرصتی ارزشمند است تا همکاریهای موجود را تقویت کرده، اجرای پروتکلهای کنوانسیون تهران را سرعت ببخشیم و به منظور رویارویی با چالشهای نوین، راهکارهای عملی و مشترک ارائه دهیم.
دبیر هفتمین نشست کنفرانس اعضای کنوانسیون تهران یادآور شد: جمهوری اسلامی ایران به این اعتقاد است که همکاریهای زیستمحیطی در دریای خزر نهتنها یک ضرورت ضروری، بلکه فرصتی برای تقویت اعتماد، گفتوگو و همکاریهای منطقهای است.
وی همچنین با اشاره به نزدیک شدن به بیستوچهارمین سال تصویب کنوانسیون تهران خاطرنشان کرد: این کنوانسیون نمایانگر درک مشترک و اساسی میان کشورهای ساحلی است؛ اذعان به این حقیقت که حفاظت از محیط زیست دریای خزر مستلزم همکاری، گفتوگو، مسئولیتپذیری و اقدام هماهنگ از جانب همه کشورهای منطقه است.
