هیچ گونه برنامهای برای ساماندهی جنگلهای هیرکانی تدوین نشده است
ایسنا/البرز معاون امور جنگل سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور اظهار داشت: تعدادی از مجریان که صلاحیت لازم برای اجرای طرحهای جنگلداری را ندارند، بیشترین آسیب را به مدیریت اجرایی جنگلهای شمال وارد کردهاند.
رسول اشرفیپور در نشستهای سریالی با عنوان «باید و بایدهای جنگل و معرفی طرح مدیریت پایدار جنگلهای هیرکانی» که در روز شنبه ۲۰ اردیبهشت در دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران واقع در کرج برگزار شد، بیان کرد: در عرصه عمل به نوعی به یک فن مهندسی در راستای بررسی نحوههای جنگلشناسی دست یافتهایم و نمونهای از آن، معرفی یک جنگل مدل بر اساس شرایط اقلیمی است که از جنبههای علمی و اجرایی به عنوان یک سرمایه محسوب میشود.
وی ادامه داد: بسیاری از روشهای جنگلشناسی که قصد داشتیم در جنگلهای هیرکانی به اجرا درآوریم، از سوی تعدادی از کارشناسان به شکل عینی در سطح عرصه و تحت عنوان جنگل مدل پیادهسازی شده است و در واقع ما به یک درک مهندسی از اجرای شیوههای جنگلشناسی دست یافتهایم.
اشرفی پور تصریح کرد: از سال ۷۳ به بعد مدل جنگلشناسی اجتماعی مناسب با طبیعت را به مرحله اجرا درآوردیم و با در نظر گرفتن مسائل طبیعی راهکارهایی ارائه میدادیم، به همین خاطر تصور میکنم که طرحهای جنگلداری به عنوان یک سرمایه به شمار میآید.
معاون امور جنگل سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری تصریح کرد: اما از سال ۹۲ به بعد تمامی این رشته را قطع کرده و به این داراییها توجه نکردیم و در حال حاضر نیز به بحث بهترین طرحهای جنگلداری نمیپردازیم.
وی خاطرنشان کرد: در زمینه تعاونیهای جنگلنشین، اقدامهای بسیار مثبتی صورت گرفته است به گونهای که حدود ۱۷ تعاونی جنگلنشین در حوزههای آسیبدیده و رها شده، فعالیتهای مؤثری انجام دادهاند. به واقع هر جا که به شکل تعاونی حاضر نشدیم، عملاً توده جنگل را از دست دادهایم.
اشرفی پور گفت: به واسطه برخی تعاونیهای حیاتی در قالب بسیج محلی، فرآیند توانمندسازی و توجه به تکنیکهای بازسازی جنگل، موفق به حفاظت از جنگلها و هدایت آنها به سمت وضعیت طبیعی و مثبت شدهایم که این اقدامات نمونههای جنگلهای مدلی بوده که اجرایی شده است.
وی افزود: متأسفانه به علت توقف بهرهبرداری چوبی از جنگلهای شمال و نابودی ساختار مدیریت فنی و اجرایی جنگلهای شمال کشور، تقریباً یک دهه است که نسبت به این سرمایه بیتوجهی کردهایم.
وی ادامه داد: طرح تنفس جنگل بر اساس یک دستوری مشخص شکل گرفت و سازمان منابع به عنوان یک نهاد اجرایی در بدنه دولت موظف به پیادهسازی این دستور شد. زمانی که بهرهبرداریها متوقف گردید، توجهها محدود به وضعیت شغلی ۲۰۰۰ نیروی فعال در عرصه حفاظت و جایگزینی شد و نگرشها بر این بود که توقف سایر طرحها باید تمامی به یکباره انجام شود.
اشرفی پور خاطرنشان کرد: برخی از مجریان فاقد صلاحیت برای اجرای طرحهای جنگلداری بوده و این موضوع بیشترین لطمه را به مدیریت اجرایی جنگلهای شمال وارد کرده است. به حقیقت، مدیریت اجرایی در دهههای ۷۰ و ۸۰ تحت کنترل افرادی بود که هیچ گونه صلاحیت فنی، اجرایی، مالی و اجتماعی در زمینه مدیریت جنگلهای شمال نداشتند.
وی ادامه داد: در بازه زمانی ۹۴ تا ۹۶، پیشنهاداتی در خصوص آینده مدیریت اجرایی جنگلهای شمال مطرح شد که بر پایه سه محور شامل صیانت از جنگل و تقویت ساختار نظارت، تهیه طرحهای جامع و چند منظوره و در نهایت حفاظت محض از جنگلهای هیرکانی پایهگذاری شد و نهایتاً تهیه و پیادهسازی طرحهای چند منظوره در سطح حوزه آبخیز یا جهت مدیریت پایدار جنگل گردید.
وی با تأکید بر اینکه در هر دوره نیازمند بازنگری و اصلاح طرحهای جنگلداری هستیم، متذکر شد: نمیتوانیم برای تمامی ۱۱۴ حوزه آبریز، یک طرح جامع ارائه کنیم و این مسأله نکتهای حایز اهمیت است. از طرفی باید اشاره شود که اعتبار طرحها در حوزه مدیریت جنگل برای دو سال بوده و پس از آن نیاز به بازنگری دارد.
معاون امور جنگل سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور یادآور شد: تا کنون هیچ طرحی برای مدیریت جنگلهای هیرکانی تدوین نکردهایم و این موضوع کاملاً قابل راستی آزمایی است.
وی گفت: یکی از نقدها نسبت به حوزه مدیریت آبخیز این است که مدیران حوزه آبخیز هنوز به شکل مناسبی شکل نگرفتهاند و وظایف مشخصی برای آنها تعریف نشده است. در حالی که طبق سند مدیریت پایدار وظایف زیادی برای آنها در نظر گرفته شده است.
وی خاطرنشان کرد: متأسفانه در بسیاری از حوزهها و روستاها، نه فقط مردم بلکه مدیریت آبخیز نیز یکدیگر را نمیشناسند و گویی این مدیریت تنها در قالب نام باقی مانده است. در حالی که حداقل باید در گام اول مدیریت آبخیز، اعتمادسازی در جوامع محلی صورت گیرد.
