تابستانی با دمای بالاتر از حالت عادی در پیش است

احد وظیفه، رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور در مصاحبه‌ای با مهر در مورد تغییرات میزان بارندگی در سال آبی جاری نسبت به سال‌های گذشته توضیح داد: در برخی سال‌ها بارش‌ها در محدوده نرمال قرار دارد، در حالی که سال‌های دیگر با خشکسالی یا میزان بارش کمتر از نرمال مواجه می‌شویم و گاهی نیز بارش‌ها به طور غیرمتعارف بیش از حد نرمال می‌شود.

وی اضافه کرد: تغییرات اقلیمی و گرمایش جهانی سبب افزایش تعداد دوره‌های خشکسالی در کشور در دو دهه اخیر شده و در عین حال، میانگین بارش‌ها به شدت کاهش یافته است. البته این به معنای خشک بودن همه سال‌ها نیست، چرا که بارندگی‌ها همواره نوسانی هستند و ممکن است در برخی سال‌ها شاهد بارندگی‌های مناسب و مطلوب باشیم.

رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی خاطرنشان کرد: شرایط اقلیمی در همه مناطق کشور یکسان نیست. علاوه بر تغییرات سالانه، ما با تغییرات منطقه‌ای متفاوتی نیز مواجه هستیم. برای نمونه، در سال جاری مناطق غرب، شمال غرب و جنوب غرب کشور میزان بارش‌ها در محدوده نرمال تا بیشتر از نرمال بوده است، در حالی که این مناطق سال گذشته وضعیت نامناسبی را تجربه کرده بودند.

وی همچنین افزود: در حالیکه فلات مرکزی کشور نسبت به سال گذشته بارندگی‌های کمتری دریافت کرده و به طور مداوم با پدیده خشکسالی دست و پنجه نرم می‌کند، شاهد تغییرات مکانی و زمانی در الگوی بارش هستیم که بخشی از طبیعت بارندگی محسوب می‌شود.

عامل تغییر ناگهانی بارش‌ها چیست؟

وظیفه در مورد دلایل تغییر وضعیت بارش‌ها نسبت به سال گذشته گفت: بخشی از این تحولات تحت تأثیر پدیده‌های اقلیمی بزرگ‌مقیاس است. به عنوان مثال، سال گذشته تحت تأثیر شرایط «لانینا» قرار داشتیم و به تدریج دیگر تغییرات اقلیمی شکل گرفت. افزون بر این، شاخص‌های متعدد دیگری هم بر وضعیت بارش تأثیرگذار هستند.

وی تصریح کرد: مسیر حرکت سامانه‌های جوی از مدیترانه و همچنین شاخص‌هایی که وضعیت آب و هوای مناطق مختلف را توصیف می‌کنند، از جمله عواملی هستند که بر مقدار و توزیع بارش‌ها اثر می‌گذارند. به همین دلیل نمی‌توان برای تغییرات بارندگی یک دلیل خاص و مشخص تعیین کرد، زیرا این موضوع از پیچیدگی‌های بسیاری برخوردار است.

رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور توضیح داد: مجموعه‌ای از سامانه‌ها و عوامل در مقیاس‌های مختلف به طور همزمان عمل کرده و باعث شکل‌گیری پدیده‌های طبیعی مانند بارش و دما می‌شوند. این فرآیندها تحت کنترل انسان‌ها نیستند و تغییرات اقلیمی به طور طبیعی صورت می‌گیرند.

وی تأکید کرد: روند گرمایش جهانی در اکثر مناطق جهان موجب کاهش بارندگی و تغییرات معنادار در الگوهای بارش شده است. منطقه خاورمیانه نیز مستثنی نبوده و بررسی‌ها نشان می‌دهد که روند کاهش بارش در بیشتر کشور‌های این ناحیه مشهود بوده است.

بارش‌های موسمی جنوب شرق امسال ضعیف‌تر خواهد بود

این مقام مسئول سازمان هواشناسی در مورد وضعیت بارش‌ها و شرایط جوی در ماه‌های آینده ادامه داد: عملاً زمان بارش‌ها در کشور به پایان رسیده و به تدریج به فصل تابستان نزدیک می‌شویم. با نزدیک شدن به نیمه دوم خرداد، وضعیت تابستانی در بخش وسیعی از کشور حاکم خواهد شد و به دلیل افزایش دما، استفاده از وسایل سرمایشی و مصرف برق نیز به طور قابل توجهی بالا می‌رود.

وی بیان کرد: در بسیاری از مناطق کشور، به خصوص در جنوب رشته‌کوه البرز، بارش‌ها در فصل تابستان به شدت محدود است و اغلب بارش‌ها به نوار شمالی کشور، سواحل دریای خزر، مناطق آذربایجان و تا حدودی شمال خراسان اختصاص پیدا می‌کند. در سایر نقاط کشور نیز بارش مؤثری مشاهده نمی‌شود و تنها ممکن است در بعضی مناطق، رگبارهای پراکنده، رعد و برق و بارش‌های کوتاه‌مدت در ساعات بعدازظهر و شب به وقوع بپیوندد.

وظیفه در ادامه گفت: در جنوب سیستان و بلوچستان، شرق هرمزگان و جنوب کرمان، شرایط متفاوتی وجود دارد، زیرا این مناطق در فصل تابستان تحت تأثیر بارش‌های موسمی هستند که معمولاً از نیمه تیرماه آغاز می‌شود. اما پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهد که امسال این مناطق نسبت به حالت عادی با بارش‌های کمتری دست و پنجه نرم خواهند کرد.

وی پیش‌بینی کرد: انتظار می‌رود که جنوب شرق کشور در تابستان امسال شرایطی خشک‌تر و کم‌بارش‌تر را تجربه کند. همچنین به دلیل کاهش پوشش ابر، دما در این مناطق بالاتر از حد معمول خواهد بود و به طور کلی تابستانی گرم‌تر و خشک‌تر برای این نواحی پیش‌بینی می‌شود.

رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی در خصوص وضعیت بارش‌های پاییز گفت: هنوز نمی‌توان به قطعیت در مورد وضعیت بارش‌ها اظهارنظر کرد، به دلیل اینکه عوامل و متغیرهای بسیاری بر وضعیت اقلیمی تأثیرگذارند که پیش‌بینی دقیق آن‌ها نیاز به زمان بیشتری دارد.

وظیفه تأکید کرد: با توجه به وضعیت فعلی و تغییرات در فازهای گرم و سرد در اقیانوس‌های آرام و هند، احتمال دارد که فصل پاییز به موقع آغاز شده و میزان بارش‌ها نیز بیشتر از حد نرمال باشد. البته این تنها یک احتمال قابل توجه است و نمی‌توان آن را به عنوان یک پیش‌بینی قطعی مطرح کرد.

شکسته شدن رکوردهای دمایی دور از انتظار نیست

وی خاطرنشان کرد: عوامل متعددی نیز در شکل‌گیری الگوی بارش پاییز و نیمه اول زمستان تأثیرگذار هستند که هنوز برای ارزیابی دقیق آن‌ها زود است. لذا اگرچه امید به بارش‌های مناسب در پاییز وجود دارد، اما عدم قطعیت در این پیش‌بینی‌ها همچنان مطرح است و امکان تغییر شرایط وجود دارد.

رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور در کنار اشاره به وضعیت دمایی کشور در ماه‌های آتی افزود: تابستان در اقلیم ایران بطور طبیعی فصل خشکی شناخته می‌شود و انتظار داریم دمای این فصل در سال جاری نیز بالاتر از حد نرمال باشد، به ویژه در استان‌های جنوبی و جنوب شرقی.

وی افزود: هر منطقه دمای میانگین خاص خود را دارد و نمی‌توان یک عدد مشخص را برای کل کشور در نظر گرفت. به طوری که دمای هوا در اهواز ممکن است به ۵۳ یا ۵۴ درجه سانتی‌گراد برسد، در حالی که در تهران دما تنها به حدود ۴۲ درجه سانتی‌گراد افزایش می‌یابد.

این مقام مسئول سازمان هواشناسی ادامه داد: عدم شکسته شدن رکوردهای دمایی بعید به نظر می‌رسد، اما چنین پیش‌بینی‌هایی صرفاً در بازه‌های کوتاه مدت و با استفاده از پیش‌بینی‌های روزانه امکان‌پذیر است و نمی‌توان از هم اکنون به طور قطع در مورد ثبت رکوردهای جدید دما اظهار نظر کرد.

وظیفه در پایان تأکید کرد: آنچه در شرایط کنونی می‌توان با اطمینان بیان کرد، احتمال وقوع تابستانی گرم‌تر از حد معمول در بخش‌های مختلف کشور است.