این خودروها تنها مجاز به استفاده از بنزین ۵ هزار تومانی هستند/ تأثیر بنزین ۵ هزار تومانی بر قیمت خودرو چگونه خواهد بود

هیئت وزیران به تازگی مصوبه‌ای جدید را درباره سهمیه‌بندی سوخت خودروها تحت ریاست معاون اول رئیس‌جمهور تصویب و اعلام کرده است. این تصمیم قرار است از تاریخ ۱۵ آذر ۱۴۰۴ به مرحله اجرا درآید و شامل تغییراتی در تعرفه‌ها و نحوه تخصیص سهمیه بنزین شده و سهمیه‌ای اضافه به قیمت ۵۰۰۰ تومان برای مصارف مازاد نیز معرفی خواهد کرد.

طبق این مصوبه، خودروهای جدید داخلی، خودروهای دوم یا سایر خودروهای متعلق به مالکان، خودروهای وارداتی از خارج، خودروهای دولتی (به جز آمبولانس‌ها) و همچنین خودروهای موجود در مناطق آزاد، تحت تعارف نرخ جدید خواهند بود و شامل سهمیه‌های ۱۵۰۰ و ۳۰۰۰ تومانی نخواهند شد. با این حال، خودروهای دوگانه‌سوز همچنان به نصف سهمیه قبلی دسترسی خواهند داشت.

به موجب این مصوبه، برای افرادی که چندین خودرو دارند، تنها یک وسیله نقلیه مشمول سهمیه یارانه‌ای خواهد بود و سایر خودروها از سهمیه نرخ جدید بهره‌مند خواهند شد. وزارت نفت و شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی موظف هستند که امکان خودروی مشمول سهمیه را برای مالکان فراهم آورند و در صورت عدم ، وزارت نفت تصمیم‌گیرنده خواهد بود.

همچنین همان‌طور که ذکر شد، در مورد خودروهای دوگانه‌سوز، از بهمن ۱۴۰۴ سهمیه با نرخ دوم به نصف کاهش خواهد یافت تا بهره‌وری از سوخت پاک سی‌ان‌جی (CNG) و کاهش آلودگی تشویق شود.

دولت اهداف این مصوبه را مدیریت مصرف سوخت، جلوگیری از هدررفت و کاهش قاچاق سوخت اعلام کرده است. با این وجود، برخی نگرانی‌ها در مورد تأثیر این اقدام بر مالکان خودروهای صفر کیلومتر داخلی نیز بروز کرده است، چرا که این نوع خودروها از سهمیه‌های یارانه‌ای اولیه برخوردار نخواهند شد، در حالیکه خودروهای مشابه مونتاژی مشمول سهمیه‌های ارزان‌تری خواهند بود.

در این راستا، امیرحسن کاکایی – متخصص در صنعت خودرو – با تکیه بر ویژگی‌ها و شرایط مطرح شده در این مصوبه تصریح کرد: کشور در حال حاضر با محدودیت‌های جدی در تأمین انرژی روبه‌رو است و اصلاح بهای سوخت به امری ضروری تبدیل شده است. اما واقعیت این است که در این مصوبه سعی شده است تا فشار اقتصادی بر روی مردم به حداقل برسد و دولت ناگزیر است تعادلی میان مدیریت منابع محدود و حمایت از اقشار آسیب‌پذیر برقرار کند.

وی افزود: در این شرایط، دولت به طراحی یک طرح سهمیه‌بندی میانه روی آورده است که هم به مدیریت مصرف سوخت و هم به جلوگیری از هدررفت منابع می‌پردازد.

این کارشناس خودرو خاطرنشان کرد: نرخ سوم سوخت که به عنوان بنزین ۵۰۰۰ تومانی تعیین شده، در مقایسه با سایر نرخ‌ها نسبتاً پایین است و هدف آن محدود کردن مصرف اضافی است. برآوردها به ما نشان می‌دهد که برای یک خودرو معمولی، تفاوت در مجموع هزینه ماهانه سوخت حتی اگر از سهمیه آزاد استفاده شود، نهایتاً حدود ۴۵۰ هزار تومان خواهد بود؛ رقمی که فشار چندانی بر خانوارها نخواهد داشت، اما می‌تواند به عنوان یک مشوق برای استفاده از خودروهای دوگانه‌سوز و کاهش مصرف بنزین عمل کند.

دولت نیز طرحی برای سهمیه‌بندی بی‌نظیر را ایجاد کرده است که هدف آن هم مدیریت مصرف سوخت و هم جلوگیری از هدررفت منابع است.

کاکایی تأکید کرد: در حوزه حمل‌ونقل عمومی، دولت می‌تواند با تخصیص یارانه‌ها به این بخش، تمایل به استفاده از خودروهای تک سرنشین و موتورسیکلت‌ها را کاهش دهد و در عین حال کارایی سیستم حمل‌ونقل را افزایش دهد که هدف اصلی در این زمینه، بهبود کیفیت حمل‌ونقل مسافر و بار در داخل و میان شهرها است و باید اولویت با توسعه زیرساخت‌های ریلی و سپس شبکه اتوبوسرانی باشد.

وی تصریح کرد: تجربه جهانی نشان می‌دهد که اعمال افزایش تدریجی و پلکانی قیمت سوخت به همراه مشوق‌های خرید خودروهای برقی و مدرن، نه تنها به کاهش مصرف سوخت کمک می‌کند، بلکه امکان بهبود مدیریت منابع اقتصادی و حفاظت از محیط‌زیست را نیز فراهم می‌آورد. در حالی که سیاست فعلی کشور نسبت به روند جهانی همچنان یارانه بیشتری به سوخت اختصاص داده و منابع کافی برای توسعه خودروهای برقی و مدرن موجود نیست.

این کارشناس صنعت خودرو بر اهمیت اصلاح قیمت سوخت به‌صورت تدریجی، منطقی و هماهنگ با نرخ تورم و وضعیت اقتصادی کشور تأکید کرد تا از وقوع شوک‌های ناگهانی جلوگیری شود. اجرای مرحله‌ای این سیاست‌ها در کنار توسعه حمل‌ونقل عمومی و بهبود زیرساخت‌ها می‌تواند منجر به کاهش آلودگی، ارتقای کیفیت حمل‌ونقل و مدیریت بهینه منابع سوختی گردد.

همچنین، وی شجاعت دولت در معرفی این سیاست‌ها را قابل ستایش دانسته و افزود: در صورتی که اصلاحات به‌طور تدریجی پیاده‌سازی نشوند، کشور ناچار به تجربه شوک‌های درمانی خواهد شد؛ بنابراین اجرای دقیق و برنامه‌ریزی‌شده و اجتناب از تصمیمات هیجانی یا سیاسی بسیار حیاتی است.

این کارشناس خاطرنشان کرد: با توجه به تعرفه‌های جدید و اصلاح سهمیه‌ها و اینکه بخشی قابل توجه از سهمیه به مصرف‌کنندگان واقعی اختصاص داده شده است، این تغییرات تأثیر بر افزایش قیمت در بازار خودرو نخواهد داشت.

کاکایی در پایان گفت: اگرچه این مصوبه و نرخ سوم جدید برای بنزین خودروها به دلیل عدم ایجاد تغییرات قابل توجه در تعرفه‌ها و کاهش یارانه سوخت، تمایل و صرفه‌اقتصادی برای دوتا سوز کردن خودروها به وجود نخواهد آورد، لذا باید گفت که تفاوت قیمت چندانی ایجاد نشده و مالکان خودرو به دلیل ارزان بودن بنزین، تمایلی به گازسوز کردن خودروهای خود ندارند و همچنین در این مصوبه به وضعیت موتورسیکلت‌ها اشاره‌ای نشده و مشخص نیست چطور باید سوخت این وسیله‌ها تأمین شود.

۲۲۲۳۲۲۵