مقابله با کمبود مشاوران مجرب در مدارس/ آغاز آزمایشی برنامه درسی در برخی از مدارس ابتدایی
رئیس سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی وزارت آموزش و پرورش ضمن بیان اینکه در راستای کمک به دانشآموزان برای عبور از دوران بلوغ، نیاز به افراد متعهد و آگاه احساس میشود، اظهار داشت: فعالان در حوزه تربیتی باید با آگاهی و شناخت کامل به تعامل با هر دانشآموز بر اساس مراحل رشد او بپردازند. به جای استفاده از رویکردهای استاندارد و مشابه برای همه، باید تعاملات بهبود یافتهای انجام شود که منعکسکنندهی درک عمیق از شرایط هر فرد باشد. ولی متاسفانه، یکی از چالشهای اصلی در موارد تربیتی مربوط به دوران بلوغ، کمبود نیروی تربیتی و مشاورهای کارآمد و تخصصی است.
علی لطیفی ، درخصوص چالشهای تربیتی در نظام آموزشی اظهار کرد: در موضوع بلوغ، تاثیرپذیری فردی از اهمیت بالایی برخوردار است. به همین خاطر، مسئولین تربیتی لازم است دانش لازم را داشته باشند تا بتوانند با هر دانشآموز بهطور متناسب و با توجه به دوران رشد او ارتباط برقرار کنند و به جای پیادهسازی برنامههای کلیشهای، تعاملاتی پسندیده مبتنی بر شناخت صحیح از وی داشته باشند. در این راستا، افراد آگاه و متعهدی مسئولیت کمک به دانشآموزان در بهسوی بلوغ را بر عهده دارند.
او با اشاره به انتظارات فراوانی که از نظام آموزش و پرورش وجود دارد، ادامه داد: نقطه ضعف اساسی در مسایل تربیتی مربوط به بلوغ، کمبود نیروی انسانی تخصصی در حوزههای تربیتی و مشاورهای است. این نیاز مهم، مستلزم پیگیری جدی و تقویت این نیروی انسانی است. به گفتهی بنده، طرحهای خوبی در معاونت پرورشی در این راستا در حال انجام است، اما به همکاری و حمایت نهادهای خارج از آموزش و پرورش نیز احتیاج داریم.
رئیس سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی وزارت آموزش و پرورش، چالشهای منابع انسانی را برشمرده و اصلیترین مشکل آموزش و پرورش را کمبود نیروهای تربیتی و مشاورهای آگاه و متعهد عنوان کرد و بیان داشت: واقعیت انکار ناپذیر این است که در حوزههای مختلف آموزش و پرورش، از منظر کیفیت، کمبود نیروی انسانی محسوس است. اگرچه اقدامات شایستهای در این زمینه انجام شده، اما کافی نیست.
تغییر رویکرد از کتاب محوری به سمت برنامه محوری از ماموریتهای سازمان پژوهش در دوره جدید
لطیفی در ادامه به تغییرات کتابهای درسی اشاره کرد و گفت: از جمله ماموریتهای سازمان پژوهش در دوره جدید، تغییر از رویکرد کتاب محوری به سمت برنامه محوری است، زیرا نیازها و مطالبات جامعه فراتر از این است که تنها با تکیه بر کتابها اقدام شود. باید بسترهای غنی برای یادگیری و تربیت در قالب برنامهدرسی طراحی و فراهم شود تا مدرسه به عنوان یک مکان تأثیرگذار و تربیتی عمل کند.
وی افزود: یکی از محوریترین موضوعات در سند تحول، جابهجایی تمرکز از کتاب درسی به سمت برنامهدرسی در نهادهای آموزشی است. با توجه به وجود تنوع اقلیمی و بومی در کشور، باید چارچوبهایی برای بومیسازی محتوای درسی و تنوع یادگیری تدوین کنیم.
رئیس سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی وزارت آموزش و پرورش همچنین با بیان اینکه مدیران و معلمان مدارس نباید صرفاً به اجرای کتابهای درسی محدود شوند، تأکید کرد که باید برنامهریزیهایی صورت گیرد تا امکان تطابق برنامهها با شرایط خاص هر منطقه و نیازهای گوناگون دانشآموزان فراهم شود. در این راستا، طرح «اجرای برنامه درسی تا سطح مدرسه» در نظر گرفته شده که به صورت آزمایشی در دوره اول ابتدایی و در تعداد محدودی از مدارس اجرایی میشود. هدف این طرح، ارتقاء نقش مدرسه به عنوان محور تصمیمگیری و اجرای برنامههاست.
لطیفی همچنین تاکید کرد که در این طرح، سه خدمت اصلی شامل «برنامه درسی مدرسهای»، «بستههای جدید یادگیری» و «سیستم پشتیبانی علمی از مدارس» ارائه خواهد شد و هدف این است که در مرحله ابتدایی، این خدمات به صورت آزمایشی در پایه اول ابتدایی اجرا و ارزیابیهای مستمر بر روی آن انجام شود، چرا که این دوره حساسترین مطالعات آموزشی است.
او با اشاره به یکی از کاستیهای کنونی، به فاصله میان برنامه درسی مورد نظر و واقعیت اجرا اشاره کرد و اظهار داشت: این ناهماهنگی ناشی از بیتوجهی به نیازهای دانشآموزان و عدم شکلگیری درک مشترک بین برنامهریزان و عوامل اجرایی بهویژه معلمان است. برای بهبود این وضعیت، امسال در پایه اول ابتدایی، یک طرح آزمایشی محدود آغاز خواهد شد که ارتباط، پشتیبانی و ارزیابی مداوم از مدارس صورت گیرد.
