«عبای سوخته» داستانی نادر از زندگی شهید بهشتی

مهدی فارسی – کارگردان مستند «عبای سوخته» – که این فیلم در نوزدهمین جشنواره بین‌المللی سینماحقیقت به نمایش درآمده است، به بحث در مورد تأکید این مستند بر مواضع و نقش سیاسی شهید سیدمحمد حسینی بهشتی در مراحل حساس تاریخ انقلاب اسلامی پرداخت.

او در بیان محتوای مستند خود توضیح داد: ما کوشیدیم سه دوران کلیدی را به‌طور دقیق مورد بررسی قرار دهیم: دوران دولت موقت، دوره ریاست جمهوری ابوالحسن بنی‌صدر و موضوع مجاهدین خلق. این ابعاد تا کنون در آثار مستند پیشین به‌طور مبسوط به تصویر کشیده نشده‌اند.

وی به بخش مجاهدین خلق اشاره کرد و افزود: ما در این قسمت، مناظره معروف شهید بهشتی در دانشگاه صنعتی شریف (که پیش‌تر به عنوان دانشگاه آریامهر شناخته می‌شد) را پیدا کردیم، جایی که ایشان با مدیریتی قوی به سؤالات تند و تیز پاسخ می‌دهند. جالب است که گفته می‌شود هنگامی که وی وارد دانشگاه می‌شد، دانشجویان شعار «مرگ بر بهشتی» سر می‌دادند اما پس از مناظره، شعار «درود بر بهشتی» را سردادند.

کارگردان «عبای سوخته» درباره روند شکل‌گیری این پروژه توضیح داد: ایده اولیه به ساخت یک سریال درباره کارنامه سیاسی شهید بهشتی مربوط می‌شد، اما در نهایت تصمیم گرفتیم نسخه سینمایی آن را با تمرکز بر ابعاد شخصیتی و زندگی ایشان تولید کنیم، هرچند جنبه‌های سیاسی نیز در آن به‌خوبی نمایان است.

فارسی زمان آغاز تحقیق و تولید این مستند را سال ۱۳۹۹ عنوان کرد و گفت: پژوهش این اثر از سال ۱۳۹۹ به‌دست آقای اباذر صالحیان شروع گردید و من از سال ۱۴۰۱ وارد این پروژه شدم. چالش اصلی، جمع‌آوری و دسته‌بندی حجم وسیعی از اسناد و اطلاعات تاریخی بود. ما نزدیک به ۱۲ ساعت فیلم خام داشتیم که مرتب‌سازی و تبدیل آن به یک اثر سینمایی چالشی دشوار به شمار می‌رفت.

وی در پاسخ به سؤالی درباره احتمال سانسور در این مستند بیان کرد: نظرات مطرح‌شده در فیلم، مستند و بر اساس اسناد معتبر است. شخصیت‌هایی که در این مستند صحبت کرده‌اند، با آزادی نظرات خود را ابراز کردند و ما در این زمینه مسأله‌ای نداشتیم.

کارگردان «عبای سوخته» در پایان با تأکید بر اهمیت این اثر برای نسل‌های آینده، گفت: این فیلم عمدتاً برای آیندگان ساخته شده است. با گذشت بیش از ۴۰ سال از انقلاب و شهادت شهید بهشتی، ضرورتی وجود داشت که به‌صورت مستند به نقش و افکار ایشان بپردازیم تا نسل‌های بعدی قضاوت بهتری از تاریخ داشته باشند.

در ادامه می‌توانید تیزر این مستند را مشاهده کنید: