اختلال بیش فعالی و نقص توجه (ADHD)

اختلال نقص توجه و بیش فعالی (ADHD) یکی از شایع ترین اختلالات رشد عصبی دوران کودکی است. کودکان مبتلا به ADHD اغلب در بی توجهی، بیش فعالی و تکانشگری مشکل دارند. کودکان معمولاً در دوران کودکی تشخیص داده می شوند و این بیماری اغلب تا بزرگسالی ادامه می یابد. با این حال، درمان موثر در دسترس است.

ADHD یا اختلال نقص توجه و بیش فعالی چیست؟

 

اختلال نقص توجه بیش فعالی (ADHD) یکی از شایع ترین و مورد مطالعه ترین اختلالات عصبی رشدی در کودکان است. دانشمندان کشف کرده اند که تفاوت هایی در مغز، شبکه های عصبی و انتقال دهنده های عصبی افراد مبتلا به ADHD با افراد نرمال وجود دارد.

ADHD یک بیماری مغزی طولانی مدت (مزمن) است که باعث اختلال در عملکردهای اجرایی می شود، به این معنی که توانایی فرد برای مدیریت احساسات، افکار و اعمال را مختل می کند. بیش فعالی و نقص توجه کارهای زیر را برای افراد دشوار می کند:

• مدیریت رفتار
• توجه کردن
• کنترل بیش فعالی
• تنظیم خلق و خوی
• منظم بودن
• تمرکز کردن
• دنبال کردن دستورالعمل ها
• آرام نشستن

کودکان بیش فعال معمولاً در دوران کودکی تشخیص داده می شوند و این اختلال اغلب تا بزرگسالی ادامه می یابد. اما، درمان های موثر در دسترس است. در صورت عدم درمان، ADHD می تواند عوارض جدی و مادام العمر ایجاد کند.

ADHD چقدر شایع است؟

با توجه به آمار مراکز کنترل و پیشگیری از بیماری، تقریباً 11٪ از کودکان ایالات متحده بین سنین 2 تا 17 سال تشخیص ADHD را دریافت کرده اند. در سراسر جهان، 7.2٪ از کودکان تشخیص ADHD را دریافت کرده اند.

پسران بیش از دو برابر بیشتر از دختران تشخیص ADHD دریافت می‌کنند. اما این بدان معنا نیست که تعداد پسران ADHD بیش از دختران است. فقط به این معنی است که آنها بیشتر با علائم نوع بیش فعال ظاهر می شوند و بنابراین تشخیص آنها آسان تر است.

انواع ADHD

چهار راه مختلف وجود دارد که ADHD می تواند خود را نشان دهد. روانشناسان و روانپزشکان از انواع علائمی که کودک شما نشان می دهد برای تشخیص بیماری به یکی از این چهار روش استفاده می کنند.

عمدتاً بی توجه

کودکان با این نمود فقط بی توجه هستند. متخصصین قبلاً به این نوع، اختلال کمبود توجه (ADD) می گفتند. کودکان بی توجه عمدتاً در تمرکز، سازماندهی و ماندن در مسیر، مشکل دارند و علائم بیش فعالی/تکانشگری کمتری دارند.

نوع عمدتاً بیش فعال- تکانشی

کودکانی که این نمود را دارند مشکلات بیش فعالی و تکانشگری را نشان می‌دهند و ممکن است مشکل کمتری در توجه نشان دهند. بیش فعالی به این معنی است که آنها ممکن است بی قرار باشند، نمی توانند یک جا بنشینند، انرژی زیادی دارند و بسیار پرحرف هستند. تکانشگری به این معنی است که آنها ممکن است حرف دیگران را قطع کنند و بدون فکر کردن به آن عمل کنند. این کمترین نوع شایع است و معمولاً کودکان کوچکتر را تحت تأثیر قرار می دهد.

نوع ترکیبی

کودکان با این تظاهرات، حداقل شش علامت از هر دو نوع دیگر را نشان می دهند. علائم بی توجهی و بیش فعالی- تکانشگری به یک اندازه وجود دارد. این نوع همان چیزی است که مردم بیشتر با ADHD مرتبط می دانند. حدود 70 درصد موارد، تحت تاثیر این نوع قرار می گیرند.

نوع نامشخص

در این موارد، علائم ممکن است به قدری شدید باشد که کودکان به وضوح اختلال عملکرد را نشان دهند، اما معیارهای رسمی علائم برای تشخیص ADHD نوع بی توجه، بیش فعال/تکانشی یا ترکیبی را برآورده نمی کنند. در چنین مواردی، ارائه دهندگان “ADHD نامشخص” را به عنوان تشخیص تعیین می کنند.

ADD در مقابل ADHD

متخصصین نوع بی توجه ADHD را «اختلال کمبود توجه (ADD)» می نامیدند. در سال 1994، انجمن روانپزشکی آمریکا به طور رسمی نام آن را تغییر داد. متخصصین اکنون همه اشکال ADHD را “اختلال نقص توجه/بیش فعالی” می نامند، خواه علائم بیش فعالی وجود داشته باشد یا نباشد. همانطور که در بالا توضیح داده شد، ارائه دهندگان انواع مختلف را بر اساس علائم تشخیص می دهند.

اگرچه این تغییر نام ده ها سال پیش اتفاق افتاد، بسیاری از مردم هنوز از این بیماری به عنوان اختلال کمبود توجه (ADD) یاد می کنند. تفاوت بین ADD و ADHD این است که اولی شامل علائم بیش فعالی یا تکانشگری نمی شود.

علائم و نشانه های بیش فعالی و نقص توجه

متخصصین نوع ADHD را بر اساس علائم خاص تشخیص می دهند.

علائم ADHD چیست؟

متخصص کودک شما بر اساس وجود و عدم وجود علائم خاص ADHD را تشخیص می‌دهد. علائم باید حداقل در دو حوزه زندگی (مانند مدرسه و خانه) تداخل ایجاد کند و حداقل در شش ماه گذشته نشانه ها رخ داده باشند.

متخصصین از علائم ADHD برای تشخیص و تعیین نوع آن استفاده می کنند. انواع: بی توجه، بیش فعال/تکانشی، ترکیبی یا نامشخص. کتابچه راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی انجمن روانپزشکی آمریکا، نسخه پنجم ویرایش متن (DSM-5-TR™) دستورالعمل هایی را ارائه می دهد که ارائه دهندگان برای تشخیص استفاده می کنند.

نوع عمدتاً بی توجه

علائم ADHD در کودکان با نوع بی توجه شامل مشکل در تمرکز، سازماندهی و ماندن در تکلیف است. طبق DSM-5-TR، کودک مبتلا به این نوع باید حداقل شش رفتار از 9 رفتار زیر را نشان دهد. (این رفتارها باید در فعالیت های روزانه، در مدرسه و خانه مشکل ایجاد کند – نه فقط گاهی اوقات، زیرا اکثر کودکان این رفتارها را انجام می دهند.)

• مشکل در توجه به جزئیات یا اشتباهات و بی دقتی
• مشکل تمرکز بر روی تکالیف و وظایف
• مشکل در خوب گوش دادن، خیالبافی یا پرت شدن حواس
• مشکل در دنبال کردن دستورالعمل ها
• مشکل در سازماندهی وظایف و فعالیت ها
• اجتناب یا دوست نداشتن کارهایی که مستلزم تلاش ذهنی مداوم است
• گم کردن مکرر چیزها
• به راحتی توسط محرک های بیرونی حواسش پرت می شود
• در فعالیت های روزانه فراموشکار است

نوع عمدتاً بیش فعال/تکانشی

افراد مبتلا به نوع بیش فعال / تکانشی علائم زیر را نشان می دهند. طبق DSM-5-TR، یک کودک باید حداقل شش رفتار از 9 رفتار زیر را نشان دهد. اینها باید مشکلاتی را در فعالیت روزانه ایجاد کنند.

• بی قراری یا ضربه زدن به دست یا پا یا تکان دادن مکرر
• ترک صندلی خود در زمانی که در انتظار یا صف است
• دویدن یا بالا رفتن در زمانی که مناسب نیست
• مشکل در بازی یا شرکت در فعالیت های بی سر و صدا
• همیشه به نظر “در حال حرکت است” یا “با موتور هدایت می شود.”
• زیاد حرف زدن
• قبل از تکمیل سؤالات، پاسخ‌ می دهد.
• مشکلات مکرر در حالت انتظار نوبت
• اغلب مکالمات یا بازی های دیگران را قطع یا مداخله می کند

نوع ترکیبی

افراد دارای نوع ترکیبی رفتارهایی را از هر دو دسته بی توجه و بیش فعال/تکانشی نشان می دهند. طبق DSM-5، کودکان باید حداقل 12 رفتار از کل رفتارها را نشان دهند (حداقل شش رفتار بی توجه و شش رفتار بیش فعال/تکانشی).

علت بیش فعالی و نقص توجه

چه چیزی باعث ADHD می شود؟

دانشمندان تفاوت هایی را در ساختار مغز و فعالیت افراد مبتلا به ADHD شناسایی کرده اند. لوب جلویی قسمت جلویی مغز و قسمت پشت پیشانی است. لوب پیشانی مسئول برنامه ریزی، توجه، تصمیم گیری و استفاده از زبان برای تعدیل رفتار است. محققان این نوع فعالیت را توجه هدایت شده می نامند. مغز افراد مبتلا به ADHD نسبت به افراد عصبی دیرتر به بلوغ کامل خود می رسد.

مردم از توجه مستقیم برای جلوگیری از توجه خودکار استفاده می کنند، توجه خودکار در افراد مبتلا به ADHD بسیار قوی است. با این حال، توجه مستقیم نیاز به تلاش زیادی دارد و استفاده از آن دشوار است. در یک فرد مبتلا به ADHD، مهارت های توجه هدایت شده ضعیف تر است. توجه خودکار نوع توجهی است که هنگام انجام کاری جالب یا جذاب از آن استفاده می کنید. توجه مستقیم نوعی توجه است که وقتی باید کاری را انجام دهید که خسته کننده یا کم تر موردعلاقه است از آن استفاده می کنید.

علاوه بر این، سلول های عصبی به نام نورون ها، سیگنال هایی را در مغز شما منتقل می کنند. این سیگنال‌ها در مغز شما در گروه‌هایی از نورون‌ها به نام شبکه حرکت می‌کنند. دانشمندان شبکه توجه خودکار در مغز شما را حالت پیش فرض می نامند. آنها شبکه توجه هدایت شده در مغز شما را حالت وظیفه مثبت یا شبکه اجرایی مغز شما می نامند. محققان شبکه های اصلی را یافته اند که در افراد مبتلا به ADHD متفاوت عمل می کنند. انتقال دهنده های عصبی – مواد شیمیایی که به انتقال سیگنال از یک سلول عصبی به سلول عصبی دیگر کمک می کنند – نیز در ADHD نقش دارند.

اگرچه محققان این تفاوت‌های مغزی را کشف کرده‌اند، اما به طور کامل نمی‌دانند چرا این تفاوت‌ها رخ می‌دهند و منجر به علائم ADHD می‌شوند. اما تحقیقات کنونی نشان می دهد که ژنتیک نقش حیاتی ایفا می کند. ADHD اغلب در خانواده ها مشاهده می شود.

سایر علل احتمالی و عوامل خطر ADHD ممکن است شامل موارد زیر باشد:

• قرارگیری در معرض سرب
• آناتومی مغز
• مصرف مواد در دوران بارداری
• زایمان زودرس
• وزن کم هنگام تولد

موارد زیر دلایل ADHD نیستند:

• آلرژی
• خوردن شکر زیاد
• زمان زیاد خیره شدن به صفحه نمایش
• فرزندپروری ضعیف
• عوامل اجتماعی و محیطی مانند فقر

ADHD چه عوارضی دارد؟

بدون درمان، ADHD به طور بالقوه می تواند منجر به برخی عوارض طولانی مدت شود. این عوارض ممکن است شامل موارد زیر باشد:

• عزت نفس ضعیف
• افسردگی و اضطراب
• اختلالات خوردن
• مشکلات خواب
• اختلال مصرف مواد
• رفتارهای پرخطر و تکانشی
• حوادث رانندگی و صدمات مکرر
• مشکل در روابط و سایر تعاملات اجتماعی
• عدم موفقیت تحصیلی
• بی ثباتی شغلی

تشخیص ADHD

اگر نگران این هستید که فرزندتان ممکن است ADHD داشته باشد، اولین قدم این است که با متخصص روانشناسی یا روانپزشکی وقت بگیرید. پزشک یا متخصص دیگری می تواند با استفاده از مجموعه ای از دستورالعمل های ایجاد شده توسط آکادمی اطفال آمریکا تعیین کند که آیا فرزند شما دارای ADHD است یا خیر. این دستورالعمل ها به طور خاص برای کودکان 4 تا 17 ساله است. تشخیص ADHD در کودکان کمتر از 4 سال دشوار است زیرا می توانند خیلی سریع تغییر کنند و بسیاری از کودکان در این سن به طور طبیعی بیش فعال یا بی توجه هستند. همچنین ممکن است تشخیص ADHD در نوجوانان به دلیل سایر شرایطی که ممکن است داشته باشند، مانند افسردگی یا اضطراب، دشوارتر باشد. همچنین برخی از تست های علمی برای تشخیص نشانه های بیش فعالی و نقص توجه طراحی شده اند که شامل تست بیش فعالی کودک و تست بیش فعالی بزرگسال می باشد که میتوانید به صورت آنلاین و راحت انجام دهید.

هیچ آزمایش دقیقی برای تشخیص ADHD وجود ندارد. متخصص فرزند شما چندین مرحله را انجام می‌دهد و اطلاعات زیادی را برای کمک به تشخیص جمع‌آوری می‌کند. عامل کلیدی این است که چندین نفر رفتارهای مرتبط با ADHD را در محیط‌های مختلف مشاهده کنند، مانند مدرسه و خانه. بنابراین تعدادی از افراد در ارزیابی رفتار فرزند شما مشارکت خواهند داشت، از جمله:

• شما
• فرزند شما
• متخصص فرزند شما
• معلمان فرزند شما و سایر کارکنان مدرسه
• سایر مراقبین فرزند شما

بر اساس این اطلاعات گزارش‌شده، متخصص به مقایسه رفتار فرزندتان با سایر کودکان هم سن خود می پردازد. با توجه به علائم کودک شما، آنها همچنین از دستورالعمل های موجود در DSM-5-TR برای کمک به تشخیص ADHD استفاده خواهند کرد. DSM-5-TR بیان می کند که:

• علائم کودک شما باید در دو یا چند موقعیت (خانه، مدرسه و/یا موقعیت های اجتماعی) رخ دهد و باعث اختلال در عملکرد شود.
• متخصص کودک شما باید وجود یا عدم وجود شش یا بیشتر علامت را تشخیص دهد.
• علائم کودک شما باید به میزان قابل توجهی توانایی او را برای عملکرد در فعالیت های روزانه مختل کند.
• علائم آنها باید قبل از 12 سالگی شروع شده باشد.
• آنها حداقل شش ماه علائم داشته اند.

پس از اینکه کودک شما و علائم او را ارزیابی کردند، می توانند نوع ADHD را تشخیص دهند. ارزیابی کامل رفتار بسیار مهم است (نه فقط آزمایش عصب روانشناختی توجه)، زیرا بسیاری از کودکانی که کاملاً باهوش هستند ممکن است در مدرسه عملکرد خوبی داشته باشند حتی در حالی که علائم بی توجهی نشان می دهند.