تولید تحت فشار کمبود برق و گاز/ فروغی: مشکل اصلی ما گرما و سرما نیست، بلکه بی‌تدبیری است/ زمستان نزدیک است؛ بحران گاز در صنعت مرغداری

مرغ در فصل تابستان چندین بار با افزایش قیمت قابل توجهی روبه‌رو شد؛ وضعیتی که سبب واکنش رئیس مجلس شورای اسلامی شد. او با انتقاد از تکرار افزایش قیمت مرغ، تصریح کرد که این محصول پروتئینی، منبع اصلی تغذیه برای اقشار متوسط و کم‌درآمد جامعه محسوب می‌شود و نباید از دسترس مردم خارج گردد. با این حال، نگرانی‌های موجود در رابطه با آینده تولید این محصول همچنان به قوت خود باقی‌ست. نوری قزلجه، وزیر جهاد کشاورزی، در توضیح دلایل صعود قیمت مرغ بیان داشت که «تنها در دو هفته آینده گرما به پایان می‌رسد و مشکل اصلی مربوط به قطع برق است»، ولی به نظر می‌رسد همان‌طور که بی‌برقی در تابستان به صنعت مرغداری آسیب می‌زند، آغاز فصل سرما و محدودیت‌های گاز نیز ابعاد پیچیده‌تری را ایجاد خواهد کرد.

جماران در گزارشی آورد: در چنین وضعیتی، صنعت مرغداری با مجموعه‌ای از بحران‌ها همزمان روبه‌روست؛ از قطعی برق و کمبود گازوئیل تا دشواری‌های حاصل از تأمین نهاده‌ها، فرسودگی تجهیزات و فشار ناشی از قیمت‌گذاری دستوری. دکتر پرویز فروغی، دبیر کانون سراسری مرغداران گوشتی کشور، در مصاحبه‌ای با جماران، بر این نکته تأکید کرد که تداوم این وضعیت، امنیت غذایی کشور را به شدت تهدید می‌کند. او بر این باور است که بدون اصلاح سیاست‌ها و ارائه حمایت‌های مؤثر به تولیدکنندگان، خروج واحدهای فعال از چرخه تولید اجتناب‌ناپذیر خواهد بود. او همچنین نسبت به چالش‌هایی که در فصول سرد برای صنعت مرغداری به وجود می‌آید هشدار داد و گفت: در زمانی که هوا سرد می‌شود، می‌گویند با مشکل سرما مواجهیم؛ هنگامی‌که هوا گرم می‌شود، می‌گویند با مشکل گرما دست و پنجه نرم می‌کنیم. از یک سو قطع برق صورت می‌گیرد و انتظار دارند تولیدکننده باز هم برای تأمین گرما چاره‌ای بیابد؛ از سوی دیگر با قطع گاز، هیچ راهکاری در اختیار مرغداران گذاشته نمی‌شود. آیا می‌توان بر روی مرغ‌ها لحاف انداخت؟! این وضعیت به‌طور کامل غیرمنطقی و غیرقابل تحمل است.

ادامه روند فعلی، امنیت غذایی کشور را به طور جدی به مخاطره خواهد انداخت

دکتر پرویز فروغی، دبیر کانون سراسری مرغداران گوشتی کشور، با انتقاد از اوضاع بحرانی صنعت مرغداری تأکید کرد که استمرار وضعیت کنونی، امنیت غذایی کشور را به‌طور جدی در معرض خطر می‌اندازد و در تشریح چالش‌های پیش روی مرغداران، عملکرد وزارت کشاورزی را «غیرمؤثر» خواند و افزود: در میان وزرای هم‌دوره، نا کارآمدترین را او می‌داند. قطع مکرر برق به‌عنوان یکی از بزرگترین معضلات این صنعت مطرح است. روزانه برق دو تا سه بار قطع می‌شود. در حالی‌که مرغداری حرفه‌ای به‌شدت حساس است و بدون فراهم کردن زیرساخت‌های لازم، همچون برق پایدار، امکان پرورش موفق مرغ وجود ندارد.

قطعی برق؛ تهدید مرگبار برای صنعت مرغداری و امنیت غذایی کشور

دبیر کانون مرغداران گوشتی با اشاره به اجباری بودن استفاده از ژنراتورهای اضطراری، در مورد مشکلات تأمین سوخت توضیحاتی ارائه کرد و گفت: مرغدار ناگزیر است برای تهیه سوخت ژنراتور، مبالغ زیادی را در بازار آزاد هزینه کند. اما ژنراتور فقط برای تأمین برق اضطراری و نه به‌طور دائمی (نیم‌ساعت تا یک ساعت) طراحی شده و نه برای شرایطی که روزانه برق به دو ساعت در صبح و دو ساعت در عصر قطع می‌شود. در بعضی مواقع نیز انتظار می‌رود برق در مرغداری‌ها به سه بار دو ساعته در روز قطع شود. در زمان شیوع بیماری‌های طیور، اگر برق قطع شود و ژنراتور به دلیلی روشن نشود یا در حین کار متوقف گردد، به‌سرعت آمونیاک فضای سالن را پر کرده و سبب خفگی تمام مرغ‌ها می‌شود.

کجای دنیا با تولیدکننده اینقدر توهین‌آمیز رفتار می‌کنند؟

این مقام مسئول با انتقاد از رویه اداری برای دریافت گازوئیل بیان داشت: به تولیدکنندگان گفته می‌شود که باید ۱۵ تا ۲۰ میلیون تومان بپردازند و یک کنتور مجزا برای موتور برق نصب کنند تا میزان مصرفشان مشخص گردد و بر اساس آن به هر واحد گازوئیل تزریق می‌شود. در کجای دنیا با تولیدکننده اینگونه توهین‌آمیز برخورد می‌شود؟ آیا تولیدکننده مجرم است؟ آیا او قرار است گازوئیل را خارج کند و بفروشد که با او این‌گونه رفتار می‌شود؟ در حالی که ژنراتورها را خود تولیدکنندگان با هزینه شخصی خود خریداری کرده‌اند. به آن‌ها می‌گویند برای دریافت گازوئیل باید کنتور جداگانه‌ای نصب کنند!

برای تامین ذرت، مرغداران در بلاتکلیفی به سر می‌برند و نمی‌دانند چه باید بکنند

فروغی در ادامه به مشکل دیگر صنعت مرغداری، یعنی تأمین نهاده، اشاره کرد و گفت: مدت‌هاست که تهیه ذرت با موانع جدی مواجه شده است. مرغداران در بلاتکلیفی به سر می‌برند و نمی‌دانند چگونه باید این مشکل را حل کنند. هیچ‌کس نیز پاسخگوی آن‌ها نیست. این روند سبب شده تا بازار نهاده به واقعیت‌های نامتعارفی تبدیل شود. عده‌ای سودجو با انجام معاملات غیرواقعی و بدون داشتن حتی یک کیلو ذرت، پول بسیاری از مرغداران را به‌نحوی کلاهبرداری بالا کشیده و متأسفانه خیلی‌ها درگیر این ماجرا شده‌اند.

دبیر کانون مرغداران گوشتی کشور، همچنین کهنگی تجهیزات و عدم توانایی در به‌روز رسانی را به عنوان سایر مشکلات صنعت برشمرد و بیان داشت: تمام تجهیزات فرسوده شده است. واحدها قصد بهینه‌سازی دارند اما استعمال منابع مالی کافی نیست. گاهی حتی ناچارند یک ژنراتور اضافه تهیه کنند تا اگر یکی خراب شد، بتوانند از دیگری استفاده کنند تا به مرغ‌ها آسیبی نرسد. خرید ژنراتور مبلغی بین ۶۰۰ تا ۷۰۰ میلیون یا یک میلیارد تومان هزینه دارد. این مقدار پول را از کجا تهیه کنند؟

بر اساس آنالیز رسمی که خودشان در اختیار ما قرار داده‌اند، قیمت تمام‌شده مرغ ۹۰ تومان محاسبه شده

او همچنین به تضاد آشکار در قیمت‌گذاری اشاره کرد و تصریح نمود: بر اساس آنالیز رسمی که از سوی آن‌ها به ما ارائه شده، قیمت تمام‌شده مرغ ۹۰ تومان محاسبه شده، اما در یک اقدام غیرکارشناسی، قیمت مصوب را به ۶۸ تا ۷۰ تومان تعیین کرده‌اند. آیا چنین تضادی در هیچ کجای دنیا ممکن است؟! وقتی آنالیز اقتصادی نشان‌دهنده قیمت واقعی است، بر چه اساس منطقی انتظار دارید تولیدکننده با پذیرش ۲۰ تا ۳۰ تومان ضرر در هر کیلوگرم، همچنان فعالیت کند؟ آیا این طبیعی است که تولید مرغ به عنوان یک عمل عاشقانه پیش برود در حالی که با این همه چالش و مشکل مواجه است؟

هشدار درباره خروج از چرخه تولید و تهدید امنیت غذایی

دبیر کانون مرغداران گوشتی کشور با تشدید هشدار درباره پیامدهای این روند گفت: امنیت غذایی کشور موضوعی کاملاً جدی و غیرقابل اجتناب است. همین سیاست‌های ناکارآمد باعث خروج بسیاری از فعالان این حوزه از چرخه تولید شده و علاقه‌ای برای جوجه‌ریزی جدید در بین کسانی که باقی‌مانده‌اند، وجود ندارد.

باید حداقل‌های لازم برای تداوم تولید فراهم شود، نه اینکه با انبوهی از مشکلات، انگیزه تولیدکنندگان را از بین ببریم

فروغی بر جایگاه خاص مرغ در سبد غذایی مردم تأکید کرد و خاطرنشان ساخت: در شرایطی که قیمت گوشت قرمز به صدها تومان در هر کیلوگرم رسیده و برای بسیاری از خانواده‌ها به‌طور غیرقابل دستیابی است، مرغ به‌عنوان منبع پروتئینی ارزان‌قیمت شناخته می‌شود. آیا منطقی است که همین کالای حیاتی را نیز با سیاست‌های نادرست از دست جامعه بگیریم؟ باید الزامات لازم برای تداوم تولید فراهم گردد، نه اینکه با انبوهی از مشکلات، انگیزه تولیدکنندگان را از بین ببریم.

بسیاری از چاه‌های مرغداری‌ها خشکیده‌اند

او همچنین به معضل کم‌آبی و موانع اداری اشاره کرد و افزود: با وجود شرایط بحرانی آب، چندین چاه مربوط به مرغداری‌ها خشک شده‌اند. اما برای لایروبی همین چاه‌های محدود نیز باید از هفت خوان رستم گذر کرد و مراحل طولانی و طاقت‌فرسای اخذ مجوز را طی نمود. آیا برای خدمت به جامعه و تولید باید این همه مراحل اداری وجود داشته باشد؟ در حالی که هدف نهایی این اقدامات، تأمین نیازهای معیشتی مردم است.

سازمان تعزیرات مشکل را فقط در تولیدکننده‌ها می بیند

دبیر کانون مرغداران گوشتی کشور با انتقاد از رویکرد یک‌طرفه نهادهای نظارتی اظهار داشت: متأسفانه به‌نظر می‌رسد سازمان تعزیرات تنها به تولیدکنندگان توجه دارد و کلیه مسائل را نمی‌بیند. اختلاف عمیق قیمتی بین تولید و مصرف وجود دارد. مرغی که شما با قیمت ۸۰ تومان از تولیدکننده می‌خرید، در بازار به قیمت ۱۷۰ تا ۱۸۰ تومان در دست مصرف‌کنندگان قرار می‌گیرد. سوال این است که چرا در برابر سوداگران و دلالان اقدام نمی‌شود؟ این تفاوت قیمت به جیب تولیدکننده نمی‌رود و در عوض تمام فشار بر دوش او است. شدت مشکلات واقعاً توصیف‌ناپذیر است.

در پاییز و زمستان مشکل گاز به مشکلات آب، برق و نهاده‌ها اضافه می‌شود

او با تأکید بر تشدید بحران در صنعت مرغداری خاطرنشان کرد: هر دو، تولیدکننده و مصرف‌کننده در این شرایط آسیب خواهند دید. با آمدن فصل‌های سرد سال و اضافه شدن معضل گاز به سایر مشکلات، تولیدکنندگان با وضعیتی غیرقابل تحمل مواجه خواهند شد؛ مانند فردی که دست و پایش بسته شده و در استخر آب انداخته‌اند و از او انتظار شنا کردن دارند! در پاییز و زمستان، مسأله گاز به مشکلات آب، برق و نهاده‌ها افزوده می‌شود. این وضعیت کار تولید را به مراتب دشوارتر کرده و در نهایت به ضرر همه خواهد بود.

مگر می‌شود روی مرغ‌ها لحاف انداخت؟! این شرایط کاملا غیرمنطقی و غیرقابل تحمل است

دبیر کانون مرغداران گوشتی کشور با انتقاد از ناپایداری شرایط تولید بیان داشت: در هیچ‌کجای دنیا برای تولید موانع به این شکل ایجاد نمی‌شود. در زمانی که هوا سرد می‌شود، می‌گویند با مشکل سرما مواجه‌ایم؛ وقتی هوا گرم می‌شود، می‌گویند با مشکل گرما دست به گریبانیم. از یک سو برق را قطع می‌کنند و توقع دارند تولیدکننده برای تأمین گرما چاره‌ای بیندیشد؛ و از سوی دیگر با قطع گاز هیچ گزینه‌ای در اختیار مرغداران قرار نمی‌دهند. آیا می‌توان بر روی مرغ‌ها لحاف انداخت؟! این شرایط صرفاً غیرمنطقی و غیرقابل تحمل است.

حتی اگر ۱۰مرغداری در یک منطقه وجود داشته باشد، بدون هیچ تمایزی گاز همه را قطع می‌کنند

فروغی بر اهمیت تأمین بی‌وقفه انرژی برای واحدهای تولیدی تأکید کرد و اذعان داشت: راه‌حل این مشکل کاملاً مشخص است؛ باید خطوط تأمین گاز مرغداری‌ها را از شبکه‌های عمومی جدا کنند. حداقل در مناطق استقرار مرغداری‌های بزرگ، نباید شاهد قطع گاز باشیم. اما متأسفانه در زمان قطع گاز، تمامی واحدهای یک منطقه تحت این تصمیم قرار می‌گیرند. حتی اگر ۱۰ مرغداری در یک منطقه وجود داشته باشد، بدون هیچ تمایزی گاز همه آن‌ها قطع می‌شود.

نگرانی‌های جدی درباره تامین نهاده در شش ماهه دوم سال وجود دارد

دبیر کانون مرغداران گوشتی کشور با ابراز نگرانی شدید از وضعیت تأمین نهاده‌ها به‌ویژه در نیمه دوم سال هشدار داد: نگرانی‌های جدی درباره تأمین نهاده در شش ماهه دوم سال وجود دارد که به‌کرّات از سوی فعالان این صنعت مطرح شده است. از یک طرف با کمبود عرضه روبه‌رو هستیم و از سوی دیگر مشکلات واردات نیز به این معضل افزوده شده است. در شرایطی که نهاده با ارز ۲۸۵۰۰ تومانی تأمین می‌شود، اگر ملزم شویم با ارز آزاد (صدهزار تومانی) خرید داشته باشیم، قیمت مرغ غیرقابل اجتناب خواهد بود که تبعات سنگینی برای مصرف‌کنندگان به همراه خواهد داشت.

چگونه از تولیدکننده انتظار دارید  کالایی را با زیان بفروشد، در حالیکه دولت خود به وعده‌هایش عمل نمی‌کند؟

فروغی با انتقاد از شیوه قیمت‌گذاری غیرکارشناسی گفت: از طرفی دولت با تهدید تولیدکننده به برخورد قانونی، قیمت ۶۸ تومانی را تحمیل می‌کند و از سوی دیگر به تعهدات خود نسبت به صنعت عمل نمی‌کند. چگونه می‌توان از تولیدکننده انتظار داشت کالایی را با ضرر بفروشد، در حالی که دولت به وعده‌های خود عمل نمی‌کند؟

در شش ماهه دوم سال، هم تولیدکنندگان و هم مصرف‌کنندگان با چالش‌های بزرگتری مواجه خواهند شد

دبیر کانون مرغداران با اشاره به ارتباط نزدیک منافع تولید و مصرف خاطرنشان کرد: ما به‌عنوان تولیدکننده، خود نیز مصرف‌کننده محصولات کشاورزی هستیم. این زنجیره به یکدیگر پیوسته است و نمی‌توان منافع تولیدکننده و مصرف‌کننده را جدا کرد. همه ما بخشی از یک جامعه هستیم و سیاست‌های نادرست به‌طور یکسان بر همه اثر می‌گذارد. با توجه به مشکلات پیش‌رو در زمینه برق، افزایش قیمت‌ها و شرایط نامناسب زمستان، پیش‌بینی می‌شود در شش ماهه دوم سال، هم تولیدکنندگان و هم مصرف‌کنندگان با چالش‌های بزرگتری رو به رو شوند.

۲۱۷