بحران معیشتی کارکنان داروخانهها/ فعالیت بدون بیمه با درآمد ۱۲ میلیون تومانی!
بر اساس سخنان نماینده کارکنان داروخانههای استان کرمانشاه، وضعیت مطلوبی برای کارکنان این مراکز وجود ندارد. او تصریح میکند که برخی داروخانهها بهطور واضح اعلام میکنند که بیمه نمیکنند و اگر با دریافتی ۱۲ میلیون تومان موافق هستید، به محل کار بیایید. بسیاری از افراد به دلیل وضعیت نامناسب شغلی و بیکاری، ناچار به پذیرش این شرایط میشوند.
در ماههای اخیر، اقتصاد ایران به خصوص پس از وقوع جنگ و افزایش نااطمینانیهای اقتصادی، با موج بیسابقهای از افزایش قیمتها، کاهش قدرت خرید و تشدید بحران معیشتی روبهرو شده است. جهش نرخ ارز، بالا رفتن هزینههای تولید، اختلال در زنجیره تأمین و رشد قیمت کالاهای اساسی، فشار مضاعفی را بر زندگی خانوارها تحمیل کرده است. در چنین شرایطی، بیشترین آسیب به کارگران و حقوقبگیران وارد شده است؛ زیرا درآمدهای آنان نهتنها همگام با تورم افزایش نیافته، بلکه روزبهروز فاصله بیشتری با هزینههای واقعی زندگی پیدا کرده است.
اکنون بخش قابل توجهی از نیروی کار کشور، به ویژه کارگران تحت پوشش سازمان تأمین اجتماعی، با دستمزدهایی زندگی میکنند که قادر به تأمین حتی ابتداییترین نیازهای معیشتی نمیباشد. هزینههای مسکن، غذا، بهداشت، حمل و نقل و آموزش در چند سال اخیر با سرعتی بیشتر از رشد دستمزدها افزایش یافته و بسیاری از خانوارهای کارگری را به مرز فقر و زیر خط فقر رانده است. در عین حال، رکود اقتصادی و کاهش فعالیت بسیاری از بنگاهها، امنیت شغلی را بیش از پیش تهدید کرده و بسیاری از کارگران برای حفظ شغلشان مجبور به پذیرش حقوقهای پایینتر یا اشتغال بدون بیمه شدهاند.
داروخانهها نیز از این بحران متاثر نشدهاند. اگرچه این مراکز بخشی از نظام درمان و سلامت به شمار میآیند، اما کارکنان آنها نیز همانند میلیونها کارگر دیگر با مشکلات معیشتی دست و پنجه نرم میکنند و با دستمزدهای ناکافی و ناامنی شغلی مواجه هستند. به علاوه، افزایش هزینههای اداره داروخانه، رشد اجارهبها، کاهش قدرت خرید مردم و افت فروش داروها و مکملهای غذایی، وضعیت اقتصادی بسیاری از داروخانههای خصوصی را با چالش جدی مواجه کرده است.
در گفتوگویی که پیش رو دارید، برهان آرش، فعال کارگری و نماینده کارکنان داروخانههای استان کرمانشاه، چهرهای از وضعیت نیروی کار داروخانهها را به تصویر میکشد؛ روایتی که علیرغم تمرکز بر شرایط کارکنان این بخش، منعکسکننده وضعیت دشوار میلیونها کارگر ایرانی است؛ کسانی که به اعتقاد او، برای زنده ماندن تلاش میکنند نه برای زندگی کردن.
این شغل برای بقا است، نه زندگی
آرش در آغاز گفتوگو بر این نکته تأکید میکند که شرایط کارکنان داروخانهها را نمیتوان بدون در نظر گرفتن وضعیت کلی کارگران کشور تحلیل نمود. به گفته او، گروه بزرگی از کارگران تحت پوشش بیمه تأمین اجتماعی با حقوقهایی زندگی میکنند که امکان تأمین هزینههای اولیه زندگی را نیز ندارند.
او میافزاید: کارگران امروز تنها بهخاطر زنده ماندن کار میکنند، نه برای زندگی بهتر. فردی که دو فرزند دارد و در خانهای اجارهای زندگی میکند، با دریافتی ۲۰ تا ۲۵ میلیون تومان، وقتی باید ۱۵ تا ۱۶ میلیون تومان برای اجاره بپردازد، عملاً چیزی برای هزینههای خوراک، پوشاک و دیگر نیازهای خانوادهاش باقی نمیماند.
به گفته او، افزایشهای سالانه دستمزد نیز تأثیر چشمگیری در بهبود زندگی کارگران نداشته است. آرش میگوید: هر سال چند میلیون به حقوقها اضافه میکنند و انتظار دارند که خوشحال باشیم، اما اینگونه نیست و مشکلات معیشتی ما همچنان حل نشده باقی میماند. ما گروهی هستیم که تا پایان عمر با نگرانی تأمین هزینههای زندگی دست و پنجه نرم میکنیم.
کار بدون بیمه و دستمزدهای نازل در داروخانهها
این فعال کارگری بر این باور است که وضعیت کارکنان داروخانههای خصوصی حتی از حداقلهای قانونی نیز فاصله گرفته است. به گفته او، بسیاری از داروخانهها به دلیل معضلات اقتصادی، کارکنان خود را بدون بیمه استخدام میکنند.
او تصریح میکند: برخی داروخانهها بهصراحت میگویند که بیمه نمیکنند؛ اگر با دریافتی ۱۲ میلیون تومان موافقید، خوش آمدید. بسیاری از افراد نیز بهخاطر فقر و کمبود شغلهای بهتر، ناچار به پذیرش این شرایط میشوند.
آرش میافزاید که حتی کارکنانی که ۱۰ یا ۱۵ سال سابقه دارند و مسئولیتهای مهمی در داروخانه پشت سر گذاشتهاند، معمولاً بین ۲۵ تا ۳۰ میلیون تومان حقوق میگیرند که این مبلغ با هزینههای زندگی کوچکترین تناسبی ندارد.
او تأکید میکند: کارکنان داروخانهها از شرایط کنونی نارضایتی دارند و وضعیت اقتصادی این بخش به هیچ وجه رضایتبخش نیست.
بحران داروخانههای خصوصی؛ کمبود نیرو و افزایش هزینهها
در پاسخ به سؤالی درباره وضعیت اقتصادی مالکان داروخانهها، آرش میگوید که شرایط نسبت به گذشته دشوارتر شده است. او توضیح میدهد که بسیاری از داروخانهها بهمنظور کاهش هزینهها ناچار به کاهش نیروهای خود شدهاند. بسیاری از داروخانهها که سابقاً پنج کارمند داشتند، حالا مجبور به تعدیل دو نفر از آنها شدهاند زیرا دیگر توانایی پرداخت هزینههای مرتبط را ندارند.
آرش افزایش اجاره بهای واحدهای تجاری را یکی از عوامل اصلی فشار بر داروخانهها میداند و بیان میکند: قبلاً اجاره یک واحد تجاری در شهرستانهای کوچک ۲۰ تا ۳۰ میلیون تومان بود، اما امروزه برخی مالکان برای همان ملک ۸۰ میلیون تومان اجاره درخواست میکنند. داروخانه با چنین شرایطی چه میزان درآمد میتواند داشته باشد تا هم اجاره پرداخت کند و هم سایر هزینهها را تأمین نماید؟
کاهش مراجعه بیماران و افت فروش
به عقیده این فعال کارگری، افزایش قیمت دارو و کاهش قدرت خرید مردم به کاهش تعداد مراجعهکنندگان به داروخانهها انجامیده است.
او خاطرنشان میکند: بسیاری از مردم به پزشکان مراجعه نمیکنند. بهجای دریافت نسخه کامل، تنها چند قرص یا داروی ضروری تهیه میکنند یا حتی به خوددرمانی میپردازند.
به اعتقاد او، این روند درآمد داروخانهها را کاهش داده و بار اقتصادی بیشتری را بر دوش کارکنان و صاحبان این مراکز قرار داده است.
مکملهای دارویی؛ کالایی که از سبد خانوار خارج شده است
آرش در بخش دیگری از گفتوگو به کاهش فروش مکملهای دارویی اشاره میکند. او میگوید: قیمت مکملها چندین برابر افزایش یافته است. مکملی که قبلتر حدود دو میلیون و ۵۰۰ هزار تومان بود، اکنون به ۵ میلیون تومان رسیده است. وقتی چند قلم مکمل به حدود ۲۰ میلیون تومان میرسد، معلوم است که بسیاری از مردم دیگر توان خرید آن را ندارند.
به گفته این فعال کارگری، بسیاری از مراجعهکنندگان حتی در صورت تجویز پزشک نیز خرید این اقلام را به تاخیر میاندازند یا بهطور کامل از آن صرفنظر میکنند.
افزایش قیمتها محدود به دارو نیست
این فعال کارگری تأکید میکند که بحران اقتصادی به تمامی جنبههای زندگی مردم سرایت کرده است. او در اشاره به افزایش قیمت کالاهای مصرفی میگوید: از مواد غذایی تا سادهترین کالاهای مصرفی، قیمتها بهطرزی معنادار بالا رفته است. دستکش ظرفشویی که قبلاً حدود ۴۵ هزار تومان بود، اکنون به حدود ۳۰۰ تا ۴۰۰ هزار تومان رسیده است.
او همچنین به رشد سرسامآور هزینههای بخش کشاورزی اشاره میکند و بیان میکند: همانطور که گفتهام، بحران بهطور همگانی حاکم شده و تمام بخشها را تحت تأثیر قرار داده است. بهطور مثال، کود شیمیایی که سال گذشته همکاران کشاورز ما برای کشت گندم به قیمت ۷۰۰ هزار تومان میخریدند، به حدود ۷ میلیون تومان رسیده است. بنابراین فقط کارگران نیستند که در چنین شرایط دشواری به سر میبرند؛ کشاورزان، تولیدکنندگان و بسیاری از اقشار دیگر جامعه هم با همین چالشها مواجهاند.
ثروتمندان ثروتمندتر، فقرا فقیرتر
آرش در پایان این گفتوگو، تصویر کلی از وضعیت اقتصادی کشور را ارائه میدهد. به نظر او، روند افزایش قیمتها بهشدت به زیان اقشار کمدرآمد تمام شده است.
این فعال کارگری خاطرنشان میکند: افرادی که دارای سرمایه هستند، با افزایش قیمتها دوباره ثروتمندتر میشوند، در حالی که کارگران و حقوقبگیران هر روز فقیرتر میشوند. ما سرمایهای نداریم که با تورم افزایش یابد؛ تنها چیزی که داریم، حقوقی است که دیگر قادر به تأمین هزینههای زندگی نیست.
آرش به این نکته اشاره میکند که مشکلات کارکنان داروخانهها تنها بخشی از یک بحران گستردهتر است که بسیاری از کارگران ایرانی با آن دست به گریبان هستند؛ بحرانی که از کاهش قدرت خرید و ناامنی شغلی تا افزایش هزینههای زندگی، تمامی جوانب معیشت آنها را تحت تأثیر قرار داده است.
