مشکلات پیش روی «هفته طراحی تهران» کدامند؟

در ادامه، متن کامل مصاحبه ایسنا با مرجان احرابی‌فرد – مدیر اجرایی «هفته دیزاین (طراحی) تهران» – را مطالعه خواهید کرد. برنامه‌ این رویداد که قرار بود روز یکشنبه، ۲۵ آبان در دانشگاه تهران برگزار شود، لغو گردید، اما در مکان‌های دیگری از تهران ادامه برگزاری دارد.

_ تاریخچه و روند شکل‌گیری این رویداد از چه زمانی آغاز شد؟

پایه‌گذاری این رویداد به سال ۱۳۹۸ برمی‌گردد. در آن سال، رویدادی با نام «طراحی مبلمان تهران» برگزار شد و من به عنوان کیوریتور آن فعالیت می‌کردم. این مراسم را در سه دوره به منظور فراهم آوردن فضایی برای گفت‌وگو میان طراحان و صنعتگران برگزار کردیم، زیرا در صنعت مبلمان به‌ویژه مسأله کپی‌کاری به شدت مشکل‌ساز بوده و نمایشگاه‌ها به جای نمایش آثار طراحان به ویترین‌هایی برای فروشگاه‌های مبلمان تبدیل شد. من به عنوان داور در این مراسم حضور داشتم و به طور مداوم این انتقاد مطرح می‌شد که چرا چنین وضعیتی به وجود آمده است.

بدین منظور، کارگروه معماری اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان مبلمان ایران تأسیس گردید و من به ریاست آن منصوب شدم. ما در این کارگروه تصمیم به برگزاری این رویداد گرفتیم. در پایان سال سوم، با توجه به موفقیت رویداد، پیشنهاد شد که سالنی به کارگروه اختصاص داده شود. تا آن زمان، «طراحی مبلمان تهران» تنها دارای یک غرفه در کنار نمایشگاه بین‌المللی مبلمان بود که هر سال بزرگ‌تر می‌شد.

_ ایده‌ گسترش رویداد و تبدیل آن به «هفته دیزاین (طراحی) تهران» از چه زمانی به وجود آمد؟

در همان زمان من پیشنهاد برگزاری «هفته دیزاین تهران» را مطرح کردم. برای توضیح دقیق‌تر این پیشنهاد، یک دوره مطالعاتی گرفتم، به بررسی نمونه‌های مشابه پرداختم و پروپوزالی تهیه کردم. این پروپوزال در اتحادیه بررسی و در کارگروه تأیید شد. پس از آن، گروهی از افراد با تجربه در حوزه دیزاین، از جمله اساتید دانشگاه و صنعتگران مشهور حوزه مبلمان را دعوت کردیم و سال «صفر» رویداد را با هدف برقراری گفت‌وگویی میان ایران و جهان آغاز نمودیم.

_ هدف اولیه شما از برگزاری «هفته دیزاین (طراحی) تهران» چه بود؟

هدف ما این بود که به جای «مهاجرتِ دیزاین»، به فکر «صادراتِ دیزاین» باشیم و ارتباطی غیرسیاسی با دنیای خارج برقرار کنیم.

_ سال صفر با چه واکنش‌هایی مواجه شد؟

سال صفر با استقبال فوق‌العاده‌ای مواجه شد؛ حتی خود ما هم انتظار چنین استقبال بزرگی را نداشتیم. واقعا یک جشن یک‌هفته‌ای دیزاین در شهر به وقوع پیوست. بازدیدکنندگانی از شهرهای مختلف به تهران آمدند، هتل رزرو کردند و سطح مخاطبان کاملاً تخصصی و حرفه‌ای بود. ما کاملاً غافلگیر شدیم و فکر نمی‌کردیم این رویداد تا این اندازه مورد اقبال قرار گیرد.

ـ پس از این استقبال، چه تغییراتی در ساختار و فرایند رویداد ایجاد شد؟

بعد از سال صفر، تصمیم گرفتیم رویداد را گسترش دهیم و هم از لحاظ وسعت و هم کیفیت آن را ارتقاء ببخشیم. همچنین در کارگروه تغییراتی به وجود آمد: ساختارهای سازمانی، شورای سیاست‌گذاری و سلسله‌مراتب اجرایی شکل گرفت، مسائلی که سال قبل وجود نداشت و همه چیز بیشتر بر مبنای علاقه پیش می‌رفت. تصمیم گرفتیم تخصص‌های بیشتری را در رویداد بگنجانیم؛ بنابراین امسال به حوزه‌های مد و سینما نیز پرداخته شد. همچنین از تمامی نهادها، اتحادیه‌ها و مؤسسات فعال در زمینه دیزاین، از جمله دانشگاه‌ها دعوت کردیم که در کنار ما حضور داشته باشند.

_ با وجود این گسترش، امسال با چه مشکلاتی مواجه شدید؟

متأسفانه دانشگاه تهران در دو روز پایانی از فعالیت ما جدا شد و به همین سبب برخی از بخش‌ها به خاطر استقبال غیرمنتظره لغو گردید؛ اما سایر بخش‌ها همچنان ادامه دارند و امروز هم ادامه خواهد یافت.

_ امسال چه تغییراتی در مکان‌های برگزاری ایجاد شد؟

سال گذشته تمرکز ما بر روی مرکز شهر بود: نوفل‌لوشاتو و مناطق ۶، ۱۱ و ۱۲. اما امسال تصمیم گرفتیم که رویداد را در منطقه یک برگزار کنیم؛ چرا که در مرکز شهر تعداد زیادی از رویدادهای هنری و فرهنگی به وقوع پیوسته بود و ترجیح دادیم تنوع بیشتری ایجاد کنیم. به همین خاطر، لوکیشن اصلی این سال رویداد در باغ‌موزه سینما قرار گرفت. سال گذشته باغ اتحادیه میزبان ما بود و امسال نیز با محوریت سینما پیش رفتیم.

ـ ساختار اصلی «هفته دیزاین (طراحی) تهران» متشکل از چه بخش‌هایی است؟

این هفته دارای دو بخش است؛ بخش نمایشگاهی و بخش شهری.

بخش نمایشگاهی در چهار روز اول برگزار می‌شود و همزمان از روز اول تا روز هفتم، بخش شهری ادامه دارد. در قسمت نمایشگاهی، طراحان مستقل و شرکت‌ها کنار هم و همچنین مسابقه «دیزاین برتر» برگزار می‌شود. بخش شهری شامل ایونت‌هایی در دفاتر، شوروم‌ها و خانه‌های تاریخی مربوط به حوزه دیزاین است و نمایش آثار طراحان مستقل در این فضاها انجام می‌گیرد.

ـ از ابتدا هدف شما در «هفته دیزاین (طراحی) تهران» چه بوده است؟

هدف اصلی ما از ابتدا صادرات دیزاین بود و در این هفته نیز به دنبال همین هدف پیش رفتیم. جالب است بدانید که امسال در هفته دیزاین میلان، چند نفر از افرادی که سال گذشته در اینجا حضور داشتند، آثار خود را در سالن ستلایت به نمایش گذاشتند و در «میلان دیزاین ویک» شرکت کردند. همچنین در فرانسه، اسپانیا و هفته دیزاین دبی نیز همین روند تکرار شد. این روند نشان می‌دهد که رویداد ما به آرامی در حال حرکت به سمت صادراتی شدن است و مسیر خود را پیدا کرده است.

_ بزرگ‌ترین چالش‌های اجرایی شما در این دوره چه بودند؟

عدم وجود زیرساخت‌های شهری برای برگزاری چنین رویدادهایی یکی از چالش‌های کلیدی ما به شمار می‌رود. نمی‌توانم بگویم تنها چالش خوب، اما مسأله‌ای جدی بود. ایجاد ارتباط با مقامات دولتی و حاکمیت نیز چالشی بزرگ به شمار می‌رفت؛ به ویژه توضیح اینکه ما هیچ هدف سیاسی در این شهر نداریم و فقط قصد داریم از ظرفیت‌های موجود استفاده کنیم تا گفت‌وگویی غیرسیاسی با دنیا داشته باشیم. خوشبختانه امسال همکاری‌های خوبی از سوی دولت و حاکمیت صورت گرفت، اما زیرساخت‌های شهری هنوز برای پذیرش این حجم از مخاطب آماده نبودند؛ همان‌طور که در دانشگاه تهران مشاهده کردید.

در دانشگاه تهران با وجود اینکه درهای ورودی زیادی داشت، تنها گالری نگارخانه خیابان قدس برای ورود به این رویداد بزرگ در اختیار ما گذاشته شد، نه در اصلی. تصور کنید چنین جمعیتی بخواهد از یک مسیر محدود وارد شود! هم‌چنین نگرانی وجود داشت که ممکن است با مقاومت نیروهای بسیج یا دیگر بخش‌ها روبه‌رو شویم که متأسفانه این نیز نهایتاً پیش آمد. این دو عامل؛ نبود زیرساخت و محدودیت‌های دسترسی، موجب بی‌نظمی شد.

_ در صورتی که امکانات و اختیارات بیشتری داشتید، چه تغییراتی در رویداد ایجاد می‌کردید؟

بدون شک به وسعت رویداد می‌افزودم، تعداد رشته‌های شرکت‌کننده را افزایش می‌دادم و سعی داشتم رویداد را به‌طور ملی ثبت کنم؛ یعنی آن را در تقویم رسمی کشور قرار دهم. آرزوی من این است که این رویداد به یک جشن ملی تبدیل شود؛ یک هفته ملی که به‌طور رسمی در تقویم ثبت گردد.

_ برنامه شما برای دوره‌های آینده چیست؟

هر بار که این رویداد را برگزار می‌کنیم با مشکلات جدیدی روبه‌رو می‌شویم و از آنجا که دیزاین ذاتاً به حل مشکلات می‌پردازد، از اکنون تا هفته دیزاین بعدی شروع به حل چالش‌های سال جاری خواهیم کرد. هر یک از ما هر روز که یکی از این چالش‌ها را مشاهده می‌کنیم، پیشنهاداتی برای حل آن ارائه می‌دهیم. این روند با تفکر دیزاین‌محور و استفاده از خلاقیت انجام شده و هدف آن ارتقاء کیفیت و وسعت رویداد است. واقعاً دشوار است هم تنوع ایجاد کنیم و هم به کیفیت آن توجه کنیم.

_ خروجی و دستاوردهای این هفته برای شرکت‌کنندگان چه بوده است؟

تصور کنید اگر مرزهای کشور وسیع‌تر باز شود و برندهایی با استاندارد جهانی به بازار ایران وارد شوند، به‌طور طبیعی تولیدکنندگانی که سال‌ها صرفاً به کپی‌کاری مشغول بودند، از چرخه صنعت حذف خواهند شد. این یک نگرش از بالا به پایین به مسائل است.

با این حال اولین دستاورد برای شرکت‌ها این است که به سمت دیزاین اوریجینال حرکت کنند و استودیوهای دیزاین خود را شکل دهند.

برای طراحان نیز همکاری با برندها و شرکت‌ها آغاز می‌شود؛ به طوری که دیزاین آنها صادراتی می‌شود و به بازار جهانی متصل خواهند شد؛ و این دستاورد کمی نیست.

_ منابع مالی این رویداد چگونه تأمین می‌شود؟

بخش نمایشگاهی از سوی اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان مبلمان ایران تأمین می‌شود. بخشی از هزینه‌ها نیز از فروش غرفه‌ها پوشش داده می‌شود و مابقی را اسپانسرها تأمین خواهند کرد. هر لوکیشن نیز تلاش می‌کند از حامیان مالی درون شبکه خود حمایت جلب کند. این یک جریان از بالا به پایین است؛ جریانی که برای بهبود کیفیت به تأمین مالی قابل توجه نیاز دارد.

_ آیا «هفته دیزاین (طراحی) تهران» می‌تواند به یک رویداد معتبر منطقه‌ای تبدیل شود؟

قطعاً بله. کشور ما این ظرفیت را دارد. ما در فلات ایران زندگی می‌کنیم؛ تنوع فرهنگی، تاریخی و هنری ما و همپوشانی با کشورهای همسایه، امکان تبدیل‌شدن به هاب منطقه را فراهم می‌کند. اگر با قدرت شروع کنیم، می‌توانیم در منطقه مرکز توجه باشیم. تنها درخواست من این است که از دولت و حاکمیت کمک بگیریم و از رسانه‌ها می‌خواهم که ما را به درستی و به‌طور گسترده معرفی کنند.