نظرات محیط‌زیست در مورد جنگل‌های الیت

معاون آموزش و مشارکت‌های مردمی سازمان حفاظت محیط زیست کشور، برآورد کرد که خسارت وارده به درختان سوخته در جنگل‌های الیت تقریباً ۲۰ درصد است و گفت: مساحت آتش‌سوزی در این جنگل‌ها بین ۱۵۰ تا ۱۸۰ هکتار تخمین زده می‌شود.

ایرنا در گزارشی اعلام کرد: معاون آموزش و مشارکت‌های مردمی سازمان حفاظت محیط زیست کشور، میزان خسارت درختان سوخته در جنگل‌های الیت را حدود ۲۰ درصد ارزیابی کرده و گفته که وسعت آتش‌سوزی در این منطقه بین ۱۵۰ تا ۱۸۰ هکتار برآورد می‌شود.

هادی کیا دلیری در روز دوشنبه و در سمپوزیوم بین‌المللی خاک سالم و مدیریت جامع حوزه‌های آبریز شهری، به مناسبت روز جهانی خاک که در سازمان منابع طبیعی و آبخیزان کشور برگزار شد، در پاسخی به ایرنا در خصوص وسعت آتش‌سوزی جنگل‌های الیت اظهار داشت: آتش‌سوزی جنگل‌های الیت از تاریخ دهم آبان با آتش گرفتن چند درخت بر اثر عوامل انسانی آغاز شد.

معاون آموزش و مشارکت‌های مردمی سازمان حفاظت محیط زیست کشور تصریح کرد: نوع آتش در این حادثه اکثراً سطحی و زیرزمینی بوده که باعث ایجاد سردرگمی شده است، چراکه پس از اطفای آتش در مدت دو تا سه روز دوباره شعله‌ها سر برمی‌آوردند، در حالی که آتش در لایه‌های زیرین و در داخل دره‌ها پنهان شده و می‌تواند در شب‌ها شدت بیشتری پیدا کند.

وی ادامه داد: این آتش‌سوزی‌ها در ناحیه‌ای بسیار دشوار‌گذر واقع شده است، و اضافه کرد: این محل نیازمند ۱۲ ساعت زمان برای رسیدن به آن است و مستلزم استقرار نیروهای متخصص و تجهیزات نظیر آتش‌بارها برای جلوگیری از گسترش آتش می‌باشد.

کیادلیری به ارائه آمار پرداخت و گفت: در ۱۰ سال گذشته، آتش‌سوزی‌های جنگل به طور سالانه به طور میانگین ۱۸ هزار هکتار بوده است، اما در بعضی از سال‌ها این عدد تا ۵۰ تا ۶۰ هزار هکتار نیز افزایش یافته که نشان از شدت و وسعت این حوادث دارد.

وی افزود: تغییرات در الگوهای مکانی و زمانی این آتش‌سوزی‌ها، بیانگر شدت آشفتگی‌های غیرطبیعی و نوظهور است که طبیعت به تنهایی قادر به رویارویی با آن نیست و نیاز به یک برنامه‌ریزی و مدیریت علمی دارد.

معاون آموزش و مشارکت‌های مردمی سازمان حفاظت محیط زیست کشور تصریح کرد: بر اساس تخمین‌های اولیه، حدود ۱۵۰ تا ۱۸۰ هکتار از جنگل‌ها تحت تأثیر آتش‌سوزی قرار گرفته و پیش‌بینی می‌شود که ۱۰ تا ۲۰ درصد از درختان در این منطقه آسیب دیده‌اند.

وی خاطرنشان کرد: شدت آتش‌سوزی‌ها عموماً در شب افزایش می‌یابد، زیرا گرما به سمت بالا می‌رود و آتش در داخل دره‌ها و در عمق لاشه‌های درختان نفوذ می‌کند.

کیا دلیری اضافه کرد: با توجه به فصل پاییز، انتظار می‌رود که در بهار آینده، درختان دوباره جوانه بزنند، ولی خسارات اصلی نیاز به بررسی دقیقی دارد، چراکه علاوه بر درختان، خاک، حیوانات، خزندگان و عناصر خاص این منطقه نیز در معرض خطر قرار دارند و اینها همگی نیازمند مطالعه و بررسی دقیق خسارات‌ می‌باشند.

معاون آموزش و مشارکت‌های مردمی سازمان حفاظت محیط زیست کشور اشاره کرد: هنوز در مبارزه با آتش هستیم و نیروهای محیط زیست و منابع طبیعی در حال تلاش برای اطفای کامل آتش هستند، در حالی که وزش باد به سرعت ۶۰ کیلومتر در ساعت موجب تشدید این آتش‌سوزی‌ها می‌شود.

وی توضیح داد: یکی از تهدیدات اصلی این آتش‌سوزی‌ها، تخریب لایه‌های لاشه‌های درختان در شیب‌ها است که نقش مهمی در نگهداری آب و جلوگیری از وقوع سیلاب‌ها دارد؛ با از بین رفتن این لایه‌ها، احتمال بروز سیل‌های شدید و جاری‌شدن سیلاب بالا می‌رود.

این مقام مسئول، عامل اصلی این آتش‌سوزی‌ها را عوامل انسانی نظیر شکارچیان بیان و تصریح کرد: تقریباً ۹۰ درصد از آتش‌سوزی‌ها در جنگل‌ها به علت اشتباهات انسانی روی می‌دهند. آموزش و فرهنگ‌سازی در این زمینه اهمیت زیادی دارد، زیرا حتی سهل‌انگاری‌های غیرعمد نیز می‌تواند به بروز حوادث بزرگ منجر شود.

کیا دلیری در مورد راهکارهای مقابله اظهار داشت: ما نیازمند بارش‌های مؤثر و همچنین مدیریت علمی هستیم. بارش‌هایی به میزان ۱۰ میلی‌متر می‌تواند باعث خنک‌ شدن خاک و کنترل آتش شود، اما تا زمانی که این بارش‌ها محقق نشوند، نیروهای امدادی همچنان در حال فعالیت هستند.

وی افزود: بی‌شک، انجام یک مطالعه کامل در مورد خسارات، شامل بررسی خاک، گونه‌های نادر و تأثیرات زیست‌محیطی، امری زمان‌بر و نیازمند نمونه‌برداری و تحقیقات علمی خواهد بود.

معاون آموزش و مشارکت‌های مردمی سازمان حفاظت محیط زیست کشور بر این باور است که از نظر اثرات بلندمدت، آتش‌سوزی‌ها در برخی موارد ممکن است به زادآوری مجدد جنگل مساعدت کند، چرا که لایه‌های سوخته می‌توانند بذرها را آزاد کرده و زمین را برای رشد جدید مهیا نمایند اما آسیب‌های اصلی شامل تخریب درختان مسن، گونه‌های نادر و ذخایر ژنتیکی است که در صورت وقوع حادثه ممکن است تنوع زیستی منطقه کاهش یابد.

این مقام مسئول در سازمان حفاظت محیط زیست کشور تأکید کرد: مدیریت خاک و منابع طبیعی نیازمند تغییر در شیوه‌ زندگی و رفتارهای انسانی است. مسئولیت این تغییرات بر دوش ما است و باید از فناوری و تکنولوژی‌های نوین بهره‌مند شویم.

کیا دلیری افزود: هرچند تحریم‌ها این مسیر را دشوارتر می‌کنند، اما تغییر اقلیم و بحران‌های زیست‌محیطی مرزهای جغرافیایی نمی‌شناسند و همکاری جهانی در این زمینه ضروری است.