برترینها، داراییهای ملت؛ دلایل ماندن آنها در وطن چیست
نخبگان و متخصصان کشور بهعنوان موتور محرک توسعه و نوآوری شناخته میشوند، اما متأسفانه بسیاری از آنها به دلیل چالشهای معیشتی، دستمزدهای غیررقابتی، فقدان شایستهسالاری و عدم توجه به دستاوردهایشان، تصمیم به ترک کشور میگیرند. بازار کار خارج از مرزها با ارائه پاداشهای بالا و امکانات برای پیشرفت شغلی، نسبت به شرایط داخلی جذابتر به نظر میرسد، و این پدیده فرار مغزها تهدیدی جدی برای آینده ایران محسوب میشود.
دیاکو عزیزی– وضعیت ناپایدار اقتصادی و سیاسی به تشدید بحرانهای زیستمحیطی، صنعتی و اجتماعی منجر شده و در عین حال عملکرد نامطلوب و ناامیدکننده برخی از مدیران، عدم شفافیت در اتخاذ تصمیمات و ارجحیت روابط به جای ضوابط و تخصص، باعث کاهش انگیزه نخبگان برای مشارکت مؤثر در برطرف کردن مسائل ملی گردیده است. نخبگان احساس میکنند که توانمندیها و تخصصهایشان در فرآیند تصمیمگیری نادیده گرفته شده و تأثیر واقعی ندارند، در حالیکه کشور بیش از هر زمان دیگری به نوآوری و راهکارهای علمی و تخصصی آنان نیازمند است.
برای مواجهه با این چالشها و حفظ نخبگان، ضروری است که حقوق و امنیت شغلی آنها به تناسب تخصص و مسئولیت افزایش یابد و فرصتهای واقعی برای پیشرفت و ارتقا فراهم گردد. طراحی پروژههای پژوهشی و شغلی منحصر به فرد در داخل کشور به گونهای که نخبگان بتوانند دانش و تخصص خود را در حل چالشهای اقتصادی، اجتماعی و زیستمحیطی به کار گیرند، بسیار مهم است. ایجاد ارتباط مؤثر میان نخبگان، صنایع و پروژههای ملی و منطقهای، به همراه سیاستهای منسجم و هماهنگ ملی، میتواند از پراکندگی و کاهش اعتماد جلوگیری کند. همچنین، نقش فعال رسانهها، به ویژه رسانه ملی، در معرفی دستاوردها و افزایش منزلت اجتماعی نخبگان و قابلیتهای آنها در حل مسائل حاد کشور، از اهمیت ویژهای برخوردار است. فراهم کردن فرصتهای رشد حرفهای و بینالمللی در داخل کشور نیز میتواند نیاز به مهاجرت را کاهش داده و همزمان امکان شبکهسازی علمی و حرفهای را فراهم سازد.
نگهداشت نخبگان به طور جدی نه تنها موجب تضمین توسعه علمی و اقتصادی کشور میگردد، بلکه از هدررفت سرمایههای انسانی نیز جلوگیری کرده و فاصله ایران را با کشورهای پیشرفته کاهش میدهد. حمایت همسو از سوی دولت، صنایع و رسانهها میتواند کلید موفقیت باشد و نخبگان با دانش و تدبیر خود قادرند در حل بحرانهای واقعی و چالشهای اقتصادی، سیاسی و زیستمحیطی مشارکت کرده و راه توسعه ملی را هموار سازند.
