بازتاب اعتراضات دی ماه در آذربایجان شرقی از زبان استاندار؛ یک کشته بر جا ماند

بهرام سرمست در عصر روز شنبه، ۱۱ بهمن در کنفرانس مطبوعاتی خود، به تدفین ۱۶ فرد جانباخته در ناآرامی‌های اخیر که در استان‌های دیگری نظیر البرز و تهران جان خود را از دست داده بودند در استان آذربایجان شرقی اشاره کرد و اظهار داشت: این افراد خارج از استان ما جان باخته بودند و تنها محل تدفین آن‌ها در استان ما بود که با رضایت خانواده‌ها و نهادهای نظامی و امنیتی و با رعایت پروسه‌های قانونی، به خاک سپرده شدند. پرونده‌های آن‌ها نیز در حال بررسی است و ممکن است بسیاری از آن‌ها افراد غیرمقصر و رهگذر بوده باشند که این امر موجب تاسف است و به خانواده‌های آن‌ها تسلیت می‌گوییم و همدردی خود را ابراز می‌کنیم. برای این افراد نیز تشکیل پرونده‌ای انجام شده و در مراحل نهایی مشخص خواهد شد که چند نفر شهید و چند نفر از آن‌ها درگیر اغتشاشات بوده‌اند. اطلاعات دقیق‌تری در اینباره به آینده موکول شده و به طور کامل اطلاع‌رسانی خواهد شد. من نیز در این خصوص ابراز تاسف و همدردی می‌کنم.

وی در ادامه با تقسیم بندی وضعیت به حالت‌های عادی و امنیتی افزود: در زمان شرایط امنیتی، نفوذ سپاه در رأس امور قرار دارد و تصمیمات و برخوردها با عناصر اقدام کرده نیز بسته به نوع تجمع، اعتراض یا اغتشاش متفاوت خواهد بود. سیاست‌های کلان و عمومی در استان ما متأثر از سیاست‌های شورای عالی امنیت ملی و شورای امنیت کشور است و در این راستا ما اقداماتی را در مدیریت بحران تعریف کرده و پیگیری کرده‌ایم؛ یک نکته این است که تا حد امکان از تجمعاتی که می‌تواند منجر به آشوب شود، جلوگیری نماییم. اعتراضات را برای ما قابل قبول است و ما به رسمیت می‌شناسیم و باید از اقشار مختلف پاسخگو باشیم.

سرمست گفت: مثلاً اگر دولت دستوراتی در خصوص تأمین امنیت غذایی و معیشت صادر کرده باشد، باید در بازار و در بین تشکل‌های صنفی، اقدامات توجیهی و تبیینی صورت گیرد و ما باید پاسخگو باشیم و کمبودها را جبران و نظارت‌های لازم را انجام دهیم تا سودجویان نتوانند از این وضعیت سوءاستفاده کنند؛ و یا در صورت بروز مسئله‌ای در دانشگاه‌ها، باید به مدیریت دانشگاه اهمیت بدهیم و مانع ورود نیروهای نظامی و انتظامی به این مکان‌ها شویم و متناسب با دیدگاه دانشجویان پاسخ دهیم و در صورتی که تجمعی در بازار تبریز اتفاق بیفتد و فعالیت‌ها متوقف شود، باید با اصناف گفتگو کرده و این نظر شورای تأمین نیز می‌باشد.

وی تأکید کرد: در ناآرامی‌های اخیر، دانش‌آموزان نیز در زمره بازداشت‌شدگان ما قرار داشتند که بسته به سن و هیجانات خود در حوادث هم درگیر شده بودند. تدابیری برای مراکز آموزش و پرورش و آموزشگاه‌های آزاد اتخاذ کرده‌ایم تا از درگیری با خشونت و احساسات دور بمانند و دستور داده شده تا موارد دانش آموزی در اسرع وقت بررسی شود و در صورتی که اقدام خشونت‌آمیزی بروز نکرده باشد و نشانی از اخلال در امنیت و سازمان یافتگی نباشد، این افراد سریعاً به آغوش خانواده‌هایشان بازگردند و با آنان با مهربانی رفتار شود.

سرمست ادامه داد: در خصوص سایر بازداشت‌شدگان نیز مقرر شده تا لیدرها تحت پیگرد قرار گیرند نه افراد عادی و بی‌گناه. در عمل، تصمیم بر این شده که افرادی که به صورت سازمان یافته و با دستور به قصد ایجاد آسیب به اموال مردم در تظاهرات حاضر می‌شوند، شناسایی شده و با آن‌ها برخورد گردد. جا دارد از رسانه‌ها تشکر ویژه‌ای داشته باشیم که در عملیات و صدور احکام برای بازداشت‌شدگان به سرعت اقدام نمودند و قاضی کشیک تعیین کردند، زیرا نگرانی هیچ خانواده‌ای بابت غیبت فرزند یا عضوی از خانواده‌اش قابل قبول نیست، از این رو بر اطلاع‌رسانی فوری به خانواده‌ها تأکید شده است.

وی افزود: تأکید ما بر این است که افرادی که به دلیل احساسات تحت تأثیر قرار گرفته بودند و یا اعتراضی مسالمت‌آمیز داشتند با مهربانی اسلامی برخورد شود و آزاد گردند تا دوباره به آغوش خانواده‌هایشان بازگردند. تعداد دستگیرشدگان و بازداشت شدگان به طور مستمر در حال بررسی و تغییر است و دستگاه‌های نظامی و انتظامی به شناسایی لیدرهای شناسایی شده پرداخته و تحقیقات ادامه دارد. ممکن است در حال حاضر نتوان آمار دقیقی اعلام کرد، اما پس از تعیین تکلیف باقیمانده در بازداشت، از طریق نهادهای امنیتی به اطلاع خواهد رسید.

استاندار آذربایجان شرقی به جراحت تعدادی از نیروهای نظامی و انتظامی اشاره کرد و گفت: با وجود این که اغتشاشگران به سلاح‌هایی نظیر قمه متوسل شده بودند، نیروهای انتظامی به خودداری توصیه شده بودند و تعداد زیادی از آن‌ها مجروح شدند که جراحت برخی سطحی بوده و به مأموریت خود ادامه دادند و برخی دیگر نیز در منزل و بیمارستان بستری شدند و به خاطر خویشتنداری و تلاشی که برای جلوگیری از بروز خشونت و قتل انجام دادند، شایسته تقدیر هستند.

سرمست با تحلیلی از علل عدم مشارکت مردم آذربایجان در ناآرامی‌های اخیر بیان کرد: «پیروزی به صد پدر نیاز دارد، ولی شکست یتیم است» و گفت: خداوند را شاکریم که به رغم موقعیت استراتژیک استان در معادلات ملی و منطقه‌ای و با وجود توطئه‌های دشمنان، استان ما نه به طور کامل بلکه با هوشیاری عمل کرد. هر چند که حتی یک جانباخته هم تاسف‌بار است و نباید از آن به سادگی گذشت.

وی افزود: به نظر من، نخستین وظیفه ما قدردانی از مردمی است که فوق‌العاده هستند و این مسأله تنها مختص روزگار کنونی نیست؛ مردم آذربایجان با درکی عمیق و روشنفکرانه در تحولات مهم تاریخی ثابت کرده‌اند که هم هوشمند و هم اصولی و زمان شناسند و هم به مسائل کلان توجه دارند، این مسأله تنها محدود به سیاسیون نمی‌شود. در این میان، افراد اقتصادی و بازار تجار تبریز نیز واکنشی متفاوت داشتند و اقشار مذهبی نیز همیشه در این موارد بی‌طرف نبوده‌اند.

داوری، معاون امنیتی انتظامی استاندار آذربایجان شرقی نیز از تلاش‌های نیروهای نظامی و امنیتی، بسیج و سپاه در حفظ امنیت و آرامش استان در ناآرامی‌های اخیر تقدیر کرد و گفت: خوشبختانه، حوادثی که در تبریز و چند شهر دیگر استان ما رخ داد به هیچ وجه قابل مقایسه با سایر استان‌ها نبود و در سطح استان هیچ نیرویی در این ایام شهید نشده است.

وی افزود: خسارتی عمده به اموال عمومی با هوشیاری مردم و نیروهای امنیتی استان وارد نشد و خسارت‌های موجود قابل اعتنا نبوده و شامل تخریب چند تابلو و شیشه‌های خودروی شخصی مردم می‌شود. یک فوتی در محل وجود داشته که جزئیات آن همچنان در حال بررسی است و تا کنون اطلاعاتی در این باره در دست نداریم، به‌جز اینکه مشخص شده سلاح مورد استفاده، مرتبط با نیروهای نظامی و امنیتی مستقر نبوده است.

داوری درباره بازداشت‌شدگان این حوادث گفت: لیدرهای عمدتاً غیربومی که در ارائه سمت و هدایت تظاهرات نقش داشتند، دستگیر شده و در حال طی مراحل قانونی و بازپرسی هستند و نتیجه قطعی در این خصوص صادر نشده و این موضوع در وضعیت تحقیقات قرار دارد. آمار اعلامی از سوی نهادهای مختلف بر آمار متعدد و متنوعی دلالت دارد، زیرا بازداشت‌ها به دستگاه‌های امنیتی مختلف انجام شده‌اند.