طرفداران رضا پهلوی به ربات تبدیل شدند!

تحقیقات انجام شده توسط نشریه اسرائیلی «هاآرتص» و مرکز تحقیقات «مارکر» نشان می‌دهد که قسمت‌هایی از پشتیبانی‌های ابراز شده از رضا پهلوی در شبکه‌های اجتماعی جعلی بوده و مجموعه‌ای از حساب‌های ساختگی فارسی‌زبان مستقر در اسرائیل با بودجه‌ای که از دولت نتانیاهو تامین می‌شود، در حال تولید محتوای حمایتی به نفع رضا پهلوی و ترویج بازگشت سلطنت بوده‌اند.

در گزارش این نشریات آمده است: در آغاز سال ۲۰۲۳، رضا پهلوی، آخرین شاهزاده ایران که در پی انقلاب ۱۳۵۷ از قدرت ساقط شد، نخستین سفر رسمی‌اش را به اسرائیل انجام داد. در این سفر، «گیلا گملیئل»، وزیر وقت اطلاعات اسرائیل (و وزیر علوم کنونی)، او را به عنوان «ولیعهد ایران» معرفی کرد و رسانه‌های اسرائیلی این سفر را نشانه‌ای از «عدم دشمنی میان دو ملت ایران و اسرائیل» تلقی کردند.

بر اساس گزارش یورونیوز، علی‌رغم اینکه پهلوی در میان بخشی از ایرانیان خارج از کشور محبوبیت دارد، اما معلوم نیست که آیا در داخل ایران نیز از پایگاه مشابهی برخوردار است یا خیر. او وارث پدری است که اگرچه به غرب گرایش داشت، اما حکومتش به واسطه فساد، سرکوب و شکنجه‌ی مخالفان شناخته می‌شد.

با این وجود، رضا پهلوی در سال‌های اخیر به بیان نظراتی در راستای دموکراسی و حقوق بشر پرداخته است. در کنفرانس خبری مشترکی با وزیر اسرائیلی اظهار کرد: «همه‌ی جنبش‌های موفق از له‌والسا در لهستان تا ماندلا در آفریقای جنوبی، بر پایه‌ی مقاومت مدنی و بدون دخالت خارجی شکل گرفته‌اند — اما هیچ‌کدام بدون حمایت بین‌المللی به پیروزی نرسیدند.»

او سپس از خبرنگاران خواست تا بازخورد سفرش به اسرائیل را در شبکه‌های اجتماعی بررسی کنند و گفت: «کافی است خودتان در توییتر و اینستاگرام جست‌وجو کنید؛ پاسخ را با چشمان خود خواهید دید.»

اما تحقیقات «هاآرتص» و «مارکر» نشان می‌دهد که بخشی از این بازخوردها واقعاً جعلی بوده‌اند: شبکه‌ای از حساب‌های جعلی فارسی‌زبان مقیم در اسرائیل که با تأمین مالی خصوصی و حمایت دولتی فعالیت می‌کردند، به انتشار محتوای تبلیغاتی به نفع رضا پهلوی و ترویج ایده بازگشت سلطنت مبادرت کردند.

پنج منبع آگاه به این دو رسانه گفته‌اند که بعد از سفر پهلوی به اسرائیل و به ویژه پس از آغاز جنگ دوازده‌روزه با ایران، یک عملیات آنلاین وسیع به محوریت زبان فارسی شکل گرفت. به گفته‌ی سه منبع، افرادی که فارسی صحبت می‌کردند، برای مدیریت حساب‌های جعلی در پلتفرم‌هایی مانند «ایکس» (توییتر سابق) و اینستاگرام استخدام شدند. این حساب‌ها با بهره‌گیری از ابزارهای هوش مصنوعی، محتواهای خود را تولید، سازماندهی و منتشر می‌کردند و حتی پست‌های مربوط به گیلا گملیئل — همپیمان اسرائیلی پهلوی — را بازنشر می‌کردند.

دو منبع دیگر اعلام کردند که برخی از اعضای پروژه از استفاده از بودجه عمومی برای تبلیغ یک وزیر خاص ناراضی بوده‌اند.

پژوهشگران مستقل پیش‌تر قسمتی از این شبکه را شناسایی کردند. این حساب‌ها با هشتگ‌هایی مانند کینگ رضا پهلوی یا «شاه_رضا_پهلوی» عمل می‌کردند و پیام‌های پهلوی را بازنشر می‌کردند. یکی از نمونه‌های بارز این فعالیت، ویدئویی با عنوان «سال آینده در تهران آزاد» بود که با هوش مصنوعی ساخته شده و در آن نتانیاهو، گملیئل و رضا پهلوی در خیابان‌های تهران در حال قدم زدن به تصویر کشیده شده بودند و مورد توجه میلیونی قرار گرفت.

گزارش جدید «سیتیزن لب» تحت عنوان «فرار از زندان» (Prison Break) نشان می‌دهد که این شبکه در زمان حمله‌ی هوایی اسرائیل به زندان اوین در تاریخ ۲۳ ژوئن، قبل از انتشار اولیه اخبار در رسانه‌های ایرانی، شروع به ارسال پست‌های مربوط به «انفجار در اطراف زندان» کرد. دقایقی بعد، ویدئویی منتشر شد که به نظر می‌رسید تصویر انفجار را نشان می‌دهد — و بعداً مشخص شد که این ویدئو جعلی بوده است. به گفته‌ی محققان، هم‌زمانی دقیق این انتشار با عملیات نظامی نشان‌دهنده آن است که گردانندگان شبکه از قبل از حمله آگاه بوده‌اند.

«سیتیزن لب» نتیجه‌گیری کرده است که این کارزار با هماهنگی یا به دستور دولت اسرائیل انجام شده است. به گفته‌ی محققان، «این حساب‌ها درست همان زمان که حملات هوایی آغاز شد، فعال شدند و احتمال آنکه فرد یا نهادی بدون اطلاع از برنامه‌ی ارتش اسرائیل بتواند در آن زمان کوتاه چنین محتوایی آماده کند، بسیار کم است.»

پس از این حمله، حساب‌های مرتبط مردم را به تجمع جلو زندان اوین و «آزاد کردن بستگان‌شان» ترغیب کردند. در پست‌های دیگر، این کاربران جعلی مردم را تشویق می‌کردند که به خیابان‌ها بیایند یا از بانک‌ها پول خود را خارج کنند. برخی از همین حساب‌ها نیز به جنبش «مرگ بر دیکتاتور» پیوستند و ویدیوهای ساختگی از شعارهای شبانه در بالکن‌ها منتشر کردند تا خود را به عنوان بخشی از اعتراضات واقعی به نمایش بگذارند.

«سیتیزن لب» همچنین توانست ده‌ها کانال تلگرامی مرتبط با این شبکه را شناسایی کند که در موضوعاتی نظیر بحران آب، فساد و ناکارآمدی زیرساخت‌ها فعال بوده‌اند. یکی از این حساب‌ها با تصوری از یک زن ایرانی، صفحه‌ای در اینستاگرام و گروهی در تلگرام ایجاد کرده و از زنان دعوت کرده بود تا «داستان‌ خود را در محیطی امن بازگو کنند».