آیا افراد دیابتی میتوانند سیبزمینی مصرف کنند؟
در بین عاشقان سیبزمینی سرخکرده، بیشک افرادی زیادی وجود دارند که امیدواریم با مطالعه این مطلب، بتوانند نگرش خود را تغییر دهند و از روشهای دیگری همچون بخارپز یا آبپز برای تهیه سیبزمینی استفاده نمایند. بر اساس پژوهشی که در مجله BMJ منتشر شده، سایت مدیکال نت نشان میدهد که استفاده از روغن داغ یا سرخکردن در دماهای بالا، متابولیسم سیبزمینی را به طور یکسره تغییر داده و خطر بروز دیابت نوع ۲ را به طور چشمگیری افزایش میدهد.
این تحقیق نشان میدهد که افرادی که سه وعده یا بیشتر سیبزمینی سرخکرده در هفته مصرف میکنند، در مقایسه با افرادی که کمتر از یک وعده در هفته میخورند، حدود ۲۰ درصد افزایش خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ را تجربه میکنند. این ارتباط با افزایش تعداد وعدههای مصرف به طور ملموس بیشتر میشود به حدی که افرادی که پنج وعده یا بیشتر در هفته میخورند، با ۲۷ درصد افزایش خطر مواجه هستند. جالب اینجاست که سیبزمینیهای پخته، آبپز یا پورهشده هیچ نشانهای از چنین ارتباطی را نشان نمیدهند.
تهیه سیبزمینی به روش آبپز یا بخارپز به حفظ ویتامینها و مواد مغذی آن کمک کرده و در عین حال چربی را کاهش میدهد و آزادسازی قند را کنترل میکند. نکته مهم این است که پخت سیبزمینی به این روش تنها به حفظ ارزش غذایی کمک نمیکند، بلکه با کم کردن چربی و کنترل آزادسازی قند، مصرف سیبزمینی را برای اکثر افراد بیخطر میسازد. جالبتر اینکه حتی سیبزمینی سردشده پس از پخت ممکن است به دلیل ایجاد نشاسته مقاوم، تاثیر مثبتی بر کنترل سطح قند خون داشته باشد.
کارشناسان تغذیه معتقدند که مشکل از خود سیبزمینی نیست، بلکه ناشی از شیوههای پخت و میزان مصرف آن است. بنابراین، اگر به سلامت قلب و قند خون خود اهمیت میدهید، احتمالاً زمان آن رسیده که سیبزمینی سرخکرده را به مناسبتهای خاص محدود کنید و به جای آن روشهای آبپز و بخارپز را در رژیم غذایی روزمره خود بگنجانید. این تغییر کوچک قادر است به اندازه یک تصمیم مهم بر آینده健康 شما تأثیر بگذارد.
چگونه روغن، کالری و شاخص گلیسمی بر ما تأثیر میگذارد؟
چرا فقط سیبزمینی سرخکرده مشکلساز است؟ دو عامل اصلی در این فرایند نقش دارند:
افزایش کالری و چربی: سرخکردن باعث اضافه شدن کالری و چربی به سیبزمینی میشود که این مسئله میتواند به افزایش وزن بینجامد و در عین حال افزایش وزن رابطه مستقیمی با دیابت دارد.
شاخص گلیسمی و فرآوری: سیبزمینی ذاتاً سرشار از نشاسته است. اما زمانی که با روشهایی که نمک و چربی اضافه میکنند یا از محصولات فرآوریشده سیبزمینی استفاده میشود پخته شود، اثرات منفی متابولیک تشدید خواهد شد. مطالعات نشان دادهاند که تقریباً نیمی از ارتباط میان مصرف سیبزمینی سرخکرده و دیابت از طریق افزایش BMI وزن واسطهگری میشود، به این معنا که بخشی از مشکل به وزن مرتبط میشود، اما نه بهطور کامل.
غلات کامل و سبزیجات را جایگزین کنید
محققان تخمین میزنند که اگر شما به جای سه وعده سیبزمینی در هفته از غلات کامل استفاده کنید، ریسک ابتلا به دیابت نوع ۲ به میزان حدود ۸ درصد کاهش مییابد. حتی جایگزینی با سبزیجات غیرنشاستهای یا حبوبات نیز خطر ابتلا به این نوع دیابت را کاهش میدهد. نکته عکس نیز وجود دارد: جایگزینی سیبزمینی پخته یا آبپز با برنج سفید، میتواند خطر ابتلا به دیابت را افزایش دهد.
در مصرف سیبزمینی چه مواردی را باید مدنظر قرار داد؟
عادات غذایی بخشی از سبک زندگی ما هستند؛ عواملی مانند سیگاری بودن، تحرک بدنی، الگوی رژیم غذایی عمومی و همچنین وضعیت اقتصادی و اجتماعی، همه بر یکدیگر تأثیر میگذارند. از این رو، تا حد ممکن مصرف سیبزمینی سرخکرده را کاهش دهید.
– روشهای پخت سالمتر را برگزینید.
– در وعدههای غذایی از غلات کامل و سبزیجات بیشتر استفاده کنید.
– وزن خود را زیر نظر داشته باشید.
نتیجهگیری
سیبزمینی بهطور مستقل غذای مضر و خطرناکی نیست و اگر بهطور متعادل و با روشهای ساده مصرف شود، میتواند یک منبع غنی از ویتامینها و پتاسیم باشد. با این حال، زمانی که این ماده غذایی در روغن داغ سرخ شده و به طور مکرر مصرف شود، میتواند به یکی از عوامل قابل توجه در افزایش احتمال ابتلا به دیابت نوع ۲ تبدیل شود.