هشدار افزایش ویروسهای تنفسی در پاییز / مراقب آنفلوآنزا، کووید-۱۹ و RSV باشید
فرشید رضایی در خصوص افزایش ویروسهای تنفسی در فصلهای سرد سال بیان داشت: پاییز، هرچند که زیبا و دلپسند است، اما بهدلیل بروز برخی خطرات بهداشتی و زیستمحیطی خاص، آگاهی و آمادگی برای مواجهه با آنها ضروری است. بروز سرماخوردگیها و شیوع ویروسهای تنفسی، یکی از خطرات رایج سلامت در فصل پاییز و سرما به شمار میآید.
صدها ویروس، مسئول عفونتهای تنفسی
وی در تشریح دلایل افزایش شیوع ویروسهای تنفسی در این فصل افزود: با افت دما، افراد معمولاً برای گرم نگهداشتن خود و دوری از سرما، زمان بیشتری را در محیطهای بسته و با هوای تهویه ضعیف میگذرانند، نظیر مترو و ادارات. این نوع از شرایط سبب شتابگیری و گسترش ویروسهای تنفسی شناختهشدهای میشود که عامل بروز سرماخوردگیها هستند. تعداد زیادی از ویروسها میتوانند منجر به آبریزش بینی و علائم سرماخوردگی شوند، ولی ویروس آنفلوآنزا به عنوان یکی از شناختهشدهترین و خطرناکترین آنها شناخته میشود که میتواند از یک سرماخوردگی مختصر تا ذاتالریهای خطرناک را به بار آورد.
لزوم دریافت واکسن آنفلوآنزا
این متخصص در حوزه بیماریهای عفونی به لزوم دریافت واکسن آنفلوآنزا اشاره کرد و گفت: هر ساله در آغاز فصل سرما بر اهمیت واکسیناسیون علیه آنفلوآنزا تاکید میشود، بهویژه برای سالمندان، شیرخواران و مادران باردار، به دلیل خطرهای جدی و اثرات تهاجمی این بیماری.
باید به کروناویروس توجه داشت
او همچنین یادآور شد که نباید توجه به کروناویروس فراموش شود و افزود: علاوه بر آنفلوآنزا، باید به مهمان ناخوانده سالهای گذشته، یعنی کروناویروس عامل کووید-۱۹ نیز توجه کرد. در همین ایام سال ۲۰۱۹ بود که افرادی در «ووهان» چین بهطور خاموش به این ویروس مرگبار مبتلا میشدند و در آذرماه مقامات بهداشتی ووهان، شیوع یک ذاتالریه غیرمعمول را اعلام کردند؛ بیماری که چند هفته قبل از کریسمس، جهان را در نگرانی فرو برد.
دلایل افزایش عفونتهای تنفسی
رضایی تصریح کرد: تغییرات زیستمحیطی و جنبههای جمعیتی شرایط را برای گسترش ویروسهای تنفسی فراهم میآورد. تجمع افراد در فضاهای بسته، سفر به مناطق آلوده و غفلت از واکسیناسیون در زمان مناسب، ریسک بروز عفونتهای شدیدتر نظیر برونشیت یا پنومونی را افزایش میدهد.
ویروس خطرناک برای نوزادان
این متخصص بیماریهای عفونی در مورد ویروس RSV توضیح داد: RSV یک ویروس تنفسی دیگر با اهمیت است که میتواند نوزادان به ویژه شیرخواران زیر شش ماه و افراد بالغ بالای ۶۰ سال را به بیماریهای شدیدتر تنفسی مبتلا کند. خوشبختانه در حال حاضر، علم در زمینه پیشگیری از این ویروس به پیشرفتهای قابل توجهی دست یافته است. در گذشته هیچ واکسنی برای این ویروس وجود نداشت، اما اکنون دو رویکرد جدید و موثر برای حفاظت از نوزادان وجود دارد.
دو رویکرد نوین برای حفاظت از نوزادان
مدیر سابق دفتر آموزش و ارتقای سلامت وزارت بهداشت در مورد رویکردهای نوین حفاظت از نوزادان در برابر ویروس RSV توضیح داد: رویکرد اول که جذابتر از دومی است، شامل تزریق واکسن به مادران باردار است که ایمنی فعال را در بدن مادر ایجاد میکند. پس از تولید آنتیبادیهای قوی علیه ویروس RSV در بدن مادر، این آنتیبادیها از طریق جفت به جنین منتقل میشوند و نوزاد از لحظه تولد تا حدود شش ماهگی (زمان اوج خطر RSV) در برابر بیماریهای شدید محافظت میشود. در حال حاضر، واکسن “Abrysvo” برای تزریق به مادران باردار (معمولاً در سه ماهه سوم بارداری) تأیید شده است. راه دوم برای ایمنسازی نوزادان، تجویز آنتیبادیهای آماده به خود نوزاد است.
او در توضیح جزئیات راه دوم برای محافظت از نوزادان در برابر ویروس RSV افزود: بهجای ایمنسازی مادر و تولید آنتیبادی، یک آنتیبادی مؤثر به نام «نیرسویماب» “Nirsevimab” بهطور مستقیم به نوزاد داده میشود. این آنتیبادی نسل جدیدی است و بر خلاف آنتیبادی قدیمیتر «پالیویزوماب» که نیاز به تزریق ماهانه داشت، تنها یک بار و در ابتدای فصل شیوع RSV به نوزادان زیر ۸ ماه داده میشود و این تنها تزریق، محافظتی طولانیمدت حدود پنج ماه را در طول فصل RSV فراهم میسازد.
رضایی همچنین به عوارض ویروس RSV و اهمیت واکسیناسیون بزرگسالان اشاره کرد و گفت: بزرگسالانی که بالای ۶۰ سال سن دارند، بهویژه افرادی که دارای بیماریهای زمینهای مزمن مانند COPD، آسم یا نارسایی قلبی هستند، در معرض خطر بالای بستری شدن به دلیل RSV قرار دارند. امروزه، واکسنهای کارآمدی نظیر “Arexvy” و “Abrysvo” تأیید شدهاند که با اثربخشی قریب به ۷۰ تا ۸۰ درصد در پیشگیری از بستری شدن ناشی از RSV و نجات جان سالمندان، نقش بسزایی دارند.
توجه به شستشوی دستها ضروری است
این متخصص بیماریهای عفونی در خصوص اهمیت شستن دستها گفت: سادهترین و مؤثرترین روش برای جلوگیری از ابتلا به عفونتها، حتی عفونتهای تنفسی در فصل پاییز، شستشوی کامل و صحیح دستها بهخصوص قبل از تماس با صورت است. همچنین استفاده از ماسک در مکانهای شلوغ و دارای تهویه نامناسب و ماندن در خانه در روزهای بیماری میتواند به کاهش ریسک ابتلا به عفونتها در این فصل کمک کند.
مخاطرات پاییز برای سلامتی
وی در پایان گفت: ای کاش پاییز تنها به سرماخوردگی و آنفلوآنزا محدود بود. تغییر دما و تغییرات آبوهوایی میتواند آلودگی شدید هوا در شهرهای بزرگ، خشکی پوست به ویژه در سنین بالاتر، بارش باران و لغزندگی معابر و حوادث جادهای را به همراه داشته باشد. همچنین سرد شدن تدریجی هوا و بیاحتیاطی در استفاده از وسایل گرمایشی میتواند به بروز گاز گرفتگی در چادرهای مسافرتی و منازل منجر شود و این چالشها رنگینکمانی از آسیبها را در این فصل زیبا رقم میزند.