هسته این میوه تابستانی غنی از اسیدهای چرب امگا و تیامین میباشد
زردآلو یکی از میوههای خوشمزه و سرشار از خاصیت است که هسته آن به مغزی مشابه بادام حاوی است. این مغز با شکستن هسته قابل خوردن است و در بسیاری از مواقع طعمی شیرین و دلپذیر دارد؛ ولی گاهی نیز ممکن است مزه تلخی را به همراه داشته باشد. به دلیل مزه خوشایند این مغز، بسیاری از افراد، به ویژه کودکان، تمایل به مصرف آن دارند. اما تحقیقات گستردهای در زمینه فواید و عوارض هسته زردآلو انجام شده است و متخصصان تغذیه نیز توصیههایی درباره مصرف آن دارند.
خواص هسته زردآلو در طب ایرانی
زردآلو دارای مقادیر زیادی فیبر، ویتامین C، ویتامین A و انواع آنتیاکسیدانها از جمله بتاکاروتن، پتاسیم و آهن است. مغز هسته زردآلو که به شکل بادام میباشد، بسیاری از افراد را به خود جذب کرده و تصور عمومی بر این است که به دلیل خواص زردآلو، مغز آن نیز سرشار از خاصیت است.
یکی از ویژگیهای بارز هسته زردآلو در طب اسلامی، وجود آمیگدالین است. در آزمایشات انجام شده، این ماده به عنوان یک ترکیب با خاصیت ضد سرطانی شناسایی شده، هرچند مؤسسه ملی سرطان آن را تأیید نکرده است. با این وجود، در تولید برخی داروهای ضد سرطان نیز از این ترکیب استفاده میشود.
به خاطر خاصیت ضد سرطانی هسته زردآلو خشک شده، به افرادی که در معرض خطر بالا برای ابتلا به سرطان هستند یا کسانی که بهبودی یافتهاند، توصیه میشود در حد بسیار کم، روزانه هسته زردآلو مصرف کنند تا از عوارض ناشی از مصرف بیش از حد آن در امان بمانند.
خواص هسته زردآلو برای کودکان
کودکان پس از خوردن زردآلو، معمولاً علاقهمند به شکستن هسته آن و لذت بردن از طعم مغز آن هستند. با این حال، خواص هسته زردآلو برای کودکان هنوز بهطور کامل اثبات نشده و باید از مصرف افراطی آن پرهیز کرد. در حالی که مصرف حدود ۵ عدد از این مغز برای بزرگسالان چندان مشکلساز نیست، اما به دلیل تولید ترکیبات مشابهه به سیانور در بدن کودکان، بهتر است آنها از مصرف هسته زردآلو خودداری کنند.
خواص هسته زردآلو در بارداری
هسته زردآلو به خاطر وجود آمیگدالین میتواند خطر مسمومیت سیانید را به همراه داشته باشد. به همین دلیل، نهتنها هیچگونه مزیت خاصی برای مصرف هسته زردآلو در دوران بارداری یا شیردهی اثبات نشده، بلکه به خانمهای باردار و شیرده توصیه میشود از مصرف مغز این هسته خودداری نمایند.
هسته زردآلو حاوی تیامین و اسیدهای چرب امگا ۳ است
دانههای زردآلو شیوهای غنی از تیامین یا ویتامین B۱ هستند که برخی تحقیقات نشان دادهاند ممکن است به تنظیم فشار خون و حفظ سلامت قلب یاری رسانند. تیامین میتواند به تحریک پمپ (سیستولیک) و پر کردن (دیاستولیک) قلب کمک کند و احتمالاً از بروز نارسایی احتقانی لبه جلوگیری به عمل آورد.
این دانهها همچنین به علت اثرات ضد التهابی خود شناخته شدهاند. مطالعات نشان میدهند که فیبر موجود در دانهها ممکن است سموم و اسیدهای مضر را در بدن به دام بیندازد و از بین ببرد. به ویژه در یک تحقیق روی موشهای مبتلا به آرتریت، هسته زردآلو به کاهش درد ناشی از آرتریت کمک کرده است.
هسته زردآلو برای سلامت تنفسی بدن مفید است
در طب سنتی چینی، هسته زردآلو به مدت قرنها برای تقویت سلامت تنفسی مورد استفاده قرار میگرفته است. شواهد نشان میدهد که مواد موجود در دانههای زردآلو به عنوان خلطآور عمل کرده و باعث افزایش ترشحات راههای هوایی میگردند، در نتیجه به دفع بیماریهایی که منجر به التهاب، عفونت و مشکلات تنفسی میشوند، کمک میکنند.
خواص هسته زردآلو در طب اسلامی
خواص روغن هسته زردآلو
هرچند مصرف مغز هسته زردآلو به خاطر کمبود خواص آن چندان توصیه نمیشود؛ اما روغن هسته زردآلو دارای ویژگیهای مثبت بسیاری است و معمولاً در مصرف موضعی مشکلی ایجاد نمیکند. استفاده خوراکی از آن بهتر است اجتناب شود. این روغن دارای مواد آنتیاکسیدانی، ضد باکتریایی و مغذی است که به جوانسازی پوست و کاهش چین و چروکها کمک میکند.
علاوه بر این، روغن هسته زردآلو بهعنوان یک تونر معتبر عمل کرده و میتواند به پاکسازی عمیق پوست کمک کند. برای افزایش آبرسانی به پوست و محافظت در برابر آسیبهای ناشی از آفتاب، از این روغن بهره میبرند که نهتنها به مرطوب نگهداشتن پوست یاری میرساند، بلکه به لطف ویتامین E موجود در آن دارای خاصیت ضد آفتابی نیز میباشد.
از دیگر مزایای روغن هسته زردآلو برای مو میتوان به تقویت فولیکولهای مو و کاهش ریزش مو به دلیل وجود ویتامین A اشاره کرد. همچنین، ویتامین E در این روغن به ترمیم خشکی مو و حفظ رطوبت آن کمک میکند.
مضرات هسته زردآلو
با وجود اینکه برخی پژوهشگران ادعا میکنند آمیگدالین موجود در هسته زردآلو خواص ضد سرطانی دارد؛ اما این ماده در بدن تحت تأثیر آنزیمها قرار میگیرد و در نتیجه سیانید آزاد میکند که اثراتی مشابه سیانید را دارد.
مضرات هسته زردآلو شامل عوارض مصرف آمیگدالین است که در صورت مصرف غیرمعتدل، میتواند به مشکل تنفسی، فلج و حتی مرگ منجر شود.
عوارض خفیف ناشی از هسته زردآلو شامل سردرد، حالت تهوع، استفراغ و احساس گیجی هستند. در عین حال، عوارض جدیتر میتواند به مسمومیت سیانیدی بیانجامد که منجر به کاهش سطح هوشیاری، کبودی پوست، ناخنها و لبها به واسطه کمبود اکسیژن در بافتها میشود. همچنین ممکن است افتادگی پلک و فشار خون پایین نیز بروز کند.
مسمومیت سیانیدی میتواند به کبد آسیب بسیاری برساند و مصرف همزمان هسته زردآلو و ویتامین C میتواند سطح سیانید را در بدن افزایش دهد و حتی به کما یا فوت منجر شود. همچنین مغز هسته زردآلو نباید به همراه هلو، کرفس، جوانه گندم و هویج مصرف گردد، زیرا این کار میتواند عوارض جانبی آمیگدالین را چندین برابر کند.