شناسایی سریع نشانهها، رمز موفقیت در درمان مؤثر آرتروز مچ پا
دکتر علیرضا موسویان در اشاره به افزایش قابل توجه در میزان آرتروز مچ پا در سنین جوانتر نسبت به گذشته، بیان داشت: بین ۷۰ تا ۸۰ درصد موارد آرتروز مچ پا از نوع ثانویه هستند و آسیبهای پیشین از جمله شکستگیهای مفصلی میتواند به ناهماهنگی سطح مفصل و تخریب تدریجی غضروف منجر گردد. پیچخوردگیهای مکرر و آسیبهای مکرر به رباطها نیز به ایجاد ناپایداری در مفصل و فشار غیرطبیعی بر روی غضروف میانجامد که در نهایت به آرتروز منجر میشود.
وی افزود: مچ پا به عنوان یکی از مفاصل اساسی بدن، بار وزن بدن را در طول زندگی تحمل کرده و ضربات ناشی از فعالیتهایی نظیر راه رفتن و دویدن را جذب میکند. آسیب به غضروف این مفصل حیاتی میتواند زمینهساز بروز آرتروز مچ پا شود؛ بیماریای دردآور که علاوه بر ایجاد سفتی و محدودیت در حرکت، به طور جدی کیفیت زندگی فرد را تحت تأثیر قرار مینماید.
وی توضیح داد که آرتروز مچ پا مصداقی از آرتریت استئوأرتریت یا همان ساییدگی مفصل به شمار میآید: در این حالت، لایه غضروفی در انتهای استخوانها به تدریج فرسوده شده و در نتیجه تماس مستقیم استخوانها با یکدیگر، درد، التهاب و محدودیت حرکتی به دنبال دارد.
دانشیار دانشگاه علوم پزشکی مشهد به دیگر عوامل بروز آرتروز مچ پا اشاره کرده و بیماریهای التهابی نظیر آرتریت روماتوئید، ناهنجاریهای مادرزادی پا و مچ پا، هموفیلی و بعضی عفونتهای مفصلی را برشمرد.
این فوقتخصص جراحی پا و مچ پا، تشخیص به موقع را در مدیریت این بیماری ضروری دانسته و گفت: علائم اصلی آرتروز مچ پا شامل درد مزمن به ویژه در حین فعالیت، سفتی مفصل، محدودیت حرکتی، تورم و گاهی احساس ناپایداری هستند. سفتی صبحگاهی و صدای ساییدگی مفصل نیز از نشانههای هشداردهنده به شمار میآید.
وی افزود: در مراحل پیشرفتهتر، ممکن است درد حتی در زمان استراحت و هنگام خواب نیز حس شود.
دکتر موسویان بر لزوم اصلاح سبک زندگی برای کنترل آرتروز مچ پا تاکید کرده و گفت: کاهش وزن، استفاده هوشمندانه از گرما و سرما، فعالیتهای کمخطر نظیر شنا یا دوچرخهسواری و اجتناب از حرکاتی که درد را تشدید میکنند، میتواند در کاهش علائم بسیار مؤثر باشد.
وی ادامه داد: کفشهای مناسب، استفاده از کفیهای سفارشی و بریسهای طبی به کاهش فشار بر روی مفصل و افزایش ثبات پا کمک خواهد کرد.
این متخصص در خصوص درمانهای پزشکی به داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی، فیزیوتراپی برای تقویت عضلات اطراف مچ پا و تزریقات داخلمفصلی نظیر کورتیکواستروئید، هیالورونیک اسید و PRP اشاره کرد که میتواند بسته به وضعیت بیمار، درد و التهاب را برای هفتهها یا ماهها کاهش دهد.
وی افزود: در موارد پیشرفته که درمانهای غیرجراحی کارساز نباشند و درد بر فعالیتهای روزمره تأثیر بگذارد، گزینههای جراحی مانند آرترودِز (خشک کردن مفصل) یا جایگزینی مفصل مچ پا در دستور کار قرار میگیرد.
دکتر موسویان خاطرنشان کرد: موفقیت روشهای جراحی به پیروی دقیق از برنامه توانبخشی پس از عمل بستگی دارد. با وجود اینکه آرتروز مچ پا یک بیماری پیشرونده است، بیماران نباید احساس کنند که محکوم به زندگی با درد هستند. از تشخیص به موقع تا درمانهای خانگی، روشهای توانبخشی و در نهایت جراحیهای مدرن، مسیرهایی مؤثر برای بازگشت به زندگی فعال و بدون درد وجود دارد.