تنبلی چشم؛ دومین دلیل کاهش بینایی در بچهها / شروع غربالگری بینایی سالمندان در برنامه سلام
رییس سازمان بهزیستی کشور اعلام کرد که تنبلی چشم (آمبلیوپی) به عنوان دومین علت عمده کاهش بینایی در کودکان شناخته میشود و در افراد زیر ۲۰ سال، شایعترین دلیل برای بروز بینایی یکچشمی است. طی ۳۰ سال گذشته، بهواسطه اجرای برنامههای غربالگری وسیع، صدها هزار کودک ایرانی از خطرات ناشی از نابینایی نجات یافتهاند.
دکتر سید جواد حسینی که در بیست و هفتمین کنگره انجمن اپتومتری ایران به بیان سخنان خود پرداخت، تصریح کرد:
«در سال ۱۴۰۳، بیش از ۳.۵ میلیون کودک که معادل ۸۶ درصد از جمعیت هدف است، در برنامه غربالگری بینایی قرار گرفتند. از این طریق، ۶۳ هزار کودک با اختلال بینایی و ۱۳ هزار کودک با مشکل تنبلی چشم شناسایی شدند که با اقدامات بهموقع، از بروز کمبینایی و نابینایی جلوگیری گردید.»
آمار ۳۰ ساله غربالگری: نجات ۴۰۰ هزار کودک از تنبلی چشم
رییس سازمان بهزیستی با اشاره به دستاوردهای سه دهه فعالیت در زمینه غربالگری بینایی افزود:
بیش از ۶۱ میلیون کودک مورد غربالگری قرار گرفتهاند
حدود ۲ میلیون کودک با اختلال بینایی شناسایی شدهاند
۴۱۵ هزار کودک به تنبلی چشم مبتلا بودهاند
وی خاطرنشان کرد: «اگر شناسایی و درمان بهموقع این کودکان انجام نمیشد، آنها میتوانستند به جمعیت افراد کمبینای یا نابینای کشور ملحق شوند. اقدامات انجامشده منجر به کاهش شیوع تنبلی چشم در ایران از میانگین جهانی ۳ تا ۴ درصد به تقریباً ۱.۵ درصد گردید.»
طرح «سلام»: گسترش غربالگری از کودکان به سالمندان
حسینی همچنین از راهاندازی طرح جدیدی به نام «سلام» (سلامت اجتماعی محلهمحور) خبر داد و گفت:
«این طرح که به موفقیتهای غربالگری کودکان ادامه میدهد، اکنون جهت خدماتدهی به جمعیت سالمند کشور گسترش یافته است. اقدامات اولیه در منطقه ۴ تهران و در هر استان یک مدرسه، آغاز شده است که این مدارس در ساعات غیرآموزشی به پایگاههای سلامت تبدیل خواهند شد.»
وی با تأکید بر روند فزاینده جمعیت سالمند ایران اضافه کرد:
«در حال حاضر حدود ۱۲ درصد از جمعیت ایران را افراد سالمند تشکیل میدهند و پیشبینی میشود این رقم تا سال ۱۴۳۰ به ۳۱ درصد برسد. بدینسان، تقویت سلامت چشم در این گروه سنی امری ضروری به شمار میرود.»
نقش کلیدی انجمن اپتومتری و اپتومتریستها
رییس سازمان بهزیستی بر اهمیت انجمن اپتومتری ایران بهعنوان یکی از همکاران کلیدی و استراتژیک سازمان بهزیستی در اجرای این برنامهها تأکید کرد. این انجمن با وجود حدود سه هزار اپتومتریست فعال در کشور، نقشی اساسی در آموزش نیروی انسانی، تدوین راهنماهای علمی و اجرای مداخلات غربالگری مؤثر ایفا میکند.
آمار مختص به وضعیت بینایی در ایران:
۲۵۳ هزار و ۷۲۰ نفر نابینا یا کمبینا تحت حمایت بهزیستی قرار دارند
۶۳ درصد آنها مرد و ۳۷ درصد زن هستند
توجه ویژه به مناطق محروم و روستایی
تمامی ۷۳۵ منطقه آموزشی کشور در چارچوب طرح “سلام” لحاظ شدهاند
سرمایهگذاری در حوزه سلامت بینایی، آینده را روشن میکند
برنامههای بهزیستی در عرصه بینایی، از دوران کودکی تا بزرگسالی، با رویکرد عدالتمحور و مبتنی بر نیازهای جامعه، گام موثری در راستای پیشگیری از معلولیتهای هزینهبر و افزایش کیفیت زندگی شهروندان محسوب میشود. موفقیت این طرحها، نمونهای از همکاری مؤثر چند ارگانی و علمی در نظام سلامت ایران است.