با این روش آسان و بدون هزینه از ابتلا به پوکی استخوان جلوگیری کنید
دکتر کیان ظهرابی در سخنانی اشاره کرد که بیماری پوکی استخوان یا استئوپروز به عنوان شایعترین اختلال متابولیک استخوانی در نظر گرفته میشود که به تدریج منجر به کاهش تراکم و قدرت استخوانها میگردد. وی خاطرنشان کرد که این عارضه به مرور زمان، استخوانها را آسیبپذیرتر میسازد و تحت فشارهای معمولی که در شرایط عادی به آسیب منجر نمیشود، میتوانند منجر به جراحات شوند.
وی همچنین افزود: با اینکه شکستگیهای ناشی از پوکی استخوان ممکن است در هر استخوانی رخ دهد، اما نواحی مانند ستون فقرات، مفصل لگن، دندهها و مچ دست از رایجترین نواحی قابل آسیب هستند.
ظهرابی در ادامه بیان کرد که بعضی عوامل موثر در بروز پوکی استخوان قابل اصلاح هستند، در حالی که از برخی دیگر نمیتوان اجتناب کرد. خطر ابتلا به این بیماری با افزایش سن افزایش مییابد و همچنین در زنان به ویژه پس از یائسگی به دلیل کاهش هورمونهای جنسی، شایعتر است.
این استاد دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه با اشاره به عوامل متعددی که میتوانند احتمال ابتلا به پوکی استخوان را افزایش دهند، به سابقه خانوادگی بیماری، شکستگی در بزرگسالی، جثه کوچک، وزن پایین، تغذیه ناکافی از لحاظ کلسیم و ویتامین D، عدم فعالیت بدنی، مصرف بیش از حد نمک و نوشیدنیهای گازدار، سیگار کشیدن و مصرف الکل، استعمال بلندمدت برخی داروها، شامل گلوکوکورتیکوئیدها، و وجود برخی بیماریها نظیر پرکاری تیروئید اشاره کرد.
وی درباره روشهای تشخیص این بیماری گفت: تست اصلی برای تشخیص پوکی استخوان، ارزیابی تراکم استخوان یا DEXA است. این آزمون با استفاده از مقدار کمی اشعه ایکس، تراکم استخوان در نواحی کلیدی مانند ستون فقرات و لگن را اندازهگیری میکند. نتایج این تست به سه دسته طبیعی، استئوپنی (کاهش خفیف تراکم استخوان) و پوکی استخوان تقسیم میشود.
ظهرابی در ارتباط با راهکارهای پیشگیری از پوکی استخوان نیز عنوان کرد: داشتن رژیم غذایی متعادل یکی از روشهای موثر محسوب میشود. کلسیم جزء اساسی برای حفظ سلامت استخوانهاست و باید در برنامه غذایی شامل گردد که منابع آن شامل لبنیات، سبزیجات برگ سبز و غذاهای غنی شده است.
وی همچنین افزود: ویتامین D کمک میکند تا کلسیم بهتر جذب شود و میتوان آن را از نور خورشید، مصرف ماهیهای آب شور، غذاهای غنی شده و جگر تامین کرد.
معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه خاطرنشان کرد که پیروی از سبک زندگی سالم نیز میتواند در پیشگیری از پوکی استخوان موثر باشد و ورزش و فعالیتهای بدنی نظیر پیادهروی، دویدن و تمرینات قدرتی به تقویت استخوانها و حمایت از عضلات کمک میکند.
ظهرابی بر ضرورت اجتناب از سیگار کشیدن تأکید کرده و گفت: استعمال سیگار به کاهش رشد استخوانهای جدید منجر میشود، سطوح استروژن در زنان را کاهش میدهد و یائسگی زودرس را به دنبال دارد. همچنین مصرف الکل میتواند در جذب کلسیم اختلال ایجاد کند.
این متخصص ارتوپدی بیان کرد که حفظ وزن مناسب برای سلامت استخوانها الزامی است، زیرا حتی کموزنی یا چاقی میتواند بر تراکم استخوان تأثیر داشته باشد.
ظهرابی در مورد درمانهای مربوط به پوکی استخوان نیز به این نکته اشاره کرد که این روش به ترکیبی از بهبود سبک زندگی و استفاده از داروها نیاز دارد که هدف آن کاهش پیشرفت بیماری، افزایش تراکم استخوان و جلوگیری از شکستگیهاست.
وی افزود: از مهمترین داروهای تجویزی برای کاهش سرعت تحلیل استخوان میتوان به بیس فسفوناتها مثل آلندرونات، ریزدرونات و ایباندرونات اشاره کرد که به کاهش فعالیت سلولهای تخریبکننده استخوان (استئوکلاستها) و در نتیجه کاهش خطر شکستگی کمک میکنند. همچنین داروهای آنتیبادی مونوکلونال همانند دونوسوماب، رالوکسیفن و کلسیتونین به کند کردن فرآیند تضعیف استخوانها و افزایش استحکام آنها کمک میکنند.
ظهرابی ادامه داد: در زنان بعد از یائسگی، کاهش سطح استروژن میتواند به کاهش تراکم استخوانها منجر شود و درمان هورمونی میتواند از ابتلا به پوکی استخوان جلوگیری کند، اما ممکن است خطراتی نظیر افزایش احتمال سرطان سینه را به دنبال داشته باشد.
طبق گزارشی از دانشگاه علوم پزشکی به تاریخ دوشنبه ۱۳ مرداد، ظهرابی به این نکته اشاره کرد که برای تقویت استخوانها باید از دریافت کافی کلسیم و ویتامین D از طریق رژیم غذایی و در صورت نیاز از مکملها اطمینان حاصل کرد و همچنین انجام فعالیت بدنی منظم مانند پیادهروی و تمرینات مقاومتی به تقویت ساختار استخوانی کمک میکند. ترک سیگار و کاستن از مصرف الکل نیز امری حیاتی است.