۷ علامت قابل توجه که نمیتوانید تصور کنید نشانههای تومور مغزی هستند
لورا استندن، پژوهشگر دوره دکتری و سوزان اسکات، استاد روانشناسی سلامت و تشخیص زودهنگام سرطان در مؤسسه سلامت جمعیت وُلفسون، در تحقیقاتی که در دانشگاه کوئین مری لندن انجام دادند، به بررسی تاریخچه بیماران مبتلا به تومور مغزی پرداختند. تجربههای به اشتراک گذاشتهشده توسط بیماران، نشانههای یکسانی را نشان میدهد: پزشکان عمومی و بیماران، به طور معمول، نخستین علائم را نادیده میگیرند و این بیتوجهی بعضاً به تأخیر در تشخیص منجر میشود.
نتایج حاصله از این تحقیق با یافتههای پیشین نیز همراستا میباشد که ثابت میکند افراد اغلب نسبت به نشانههای هشداردهنده بیتوجه هستند. این امر از آن جهت دارای اهمیت است که در صورت تشخیص دیرهنگام، درمان تومور مغزی معمولاً با دشواریهای بیشتری روبهرو خواهد شد و نیاز به رویکردی تهاجمیتر خواهد داشت.
پژوهشگران عنوان کردند که علائم مرتبط با تومور مغزی به قدری با دیگر تجربیات روزمره نظیر خستگی، استرس، میگرن یا نشانههای یائسگی شباهت دارند که تشخیصشان دشوار میشود و آنها میتوانند به بیماریهای رایجتری مانند اضطراب، عفونت سینوس و سردردهای مزمن نیز شباهت پیدا کنند.
وقتی علائم مبهم یا خفیف به نظر میرسند، نادیده گرفتن یا تلاش برای توجیه آنها کاری آسان به نظر میرسد. در سیستمهای بهداشتی که دسترسی به پزشک عمومی دشوار است، بیماران معمولاً تا زمانی که علائم به شدت تشدید نشوند و غیرقابل تحمل شوند، به درمانگر مراجعه نمیکنند. یکی از بیماران در این تحقیق بیان کرد: «احساس میکنم احتمالاً دو یا سه ماه پیش از تشخیص، علائمی داشتم.»
در ادامه، بر اساس یافتههای تحقیق، به هفت علامتی اشاره میکنیم که بیماران آنها را مطرح کردهاند و به راحتی ممکن است با مشکلات دیگری اشتباه گرفته شوند. البته لازم به ذکر است که وجود یک یا چند مورد از این علائم به معنای ابتلا به تومور مغزی نیست. با این حال، اگر احساس تغییر مستمر و غیرعادی در بدنتان میکنید، توصیه میشود به پزشک مراجعه نمایید.
مشکل در یافتن واژهها
برخی از بیماران گزارش کردند که در پیدا کردن واژههای مشخص، ساختن جملات کامل یا شرکت در مکالمه بدون وقفه با سختی مواجه میشوند. یکی از بیماران، این تجربه را «احساس عجیبی که با شخصیت همیشگیام تفاوت داشت» توصیف کرد، اما در آن زمان به آن اهمیت نداد. بیمار دیگری گفت که به دلیل ناتوانی در توضیح شفاهی علائمش، آنها را یادداشت میکرد، هرچند این حس را داشت که مشکلی وجود دارد.
مشکل در واژهیابی ممکن است با خستگی، استرس یا اضطراب ارتباط داشته باشد؛ اما اگر این شرایط به طور مداوم ادامه یابد یا ناگهانی به وجود آید، نیاز به ارزیابی دقیقتر دارد.
مهآلودگی ذهن
تعدادی از بیماران از حالتی از تیرگی ذهن شکایت داشتند که مانع از تمرکز، تفکر روشن یا به خاطر آوردن مطالب میشود. یکی از بیماران برای مشاوره به پزشک عمومی مراجعه کرده بود، اما در زمان نوبت، فراموش کرده بود چرا آمده و این موضوع در نهایت به تأخیر در تشخیص منجر شد.
مهآلودگی ذهن ممکن است ناشی از دلایل مختلفی همچون یائسگی، کمخوابی یا استرس باشد. یکی از اعضای خانواده یکی از بیماران اشاره کرد: «زمانی که علائم ظاهر شد، گفتند او در دوران یائسگی است.» اما اگر مهآلودگی ذهن به همراه نشانههای عصبی دیگر مانند اختلالات گفتاری یا بینایی همراه باشد، مراجعه به پزشک ضروری است.
بیحسی یا گزگز
بعضی بیماران احساس گزگز یا بیحسی را در بخشهای مختلف بدن خود گزارش کردند. دو بیمار اشاره کردند که این حالت فقط در یک سمت بدن آنها مشاهده میشود: «نیمی از سمت راست پایین صورتم، نیمی از زبانم و نیمی از داخل دهانم بیحس شده بود.» این وضعیت زمانی رخ میدهد که تومور قسمتهای مسئول کنترل حسی یا حرکتی مغز را درگیر کند که وظیفه ارسال و دریافت پیامها به دیگر بخشهای بدن را دارد.
هرگونه فراموشی را جدی بگیرید
بیحسی ممکن است دلایل دیگری مانند فشردگی عصب، ضعف در جریان خون یا میگرن داشته باشد، اما در صورت بروز بیحسی جدید یا یکطرفه، مراجعه به پزشک و بررسی دقیق ضرورت دارد.
اختلالات بینایی
تغییرات بینایی نیز یکی دیگر از نشانههای اولیه تومور مغزی به حساب میآید. یکی از بیماران تجربه دوبینی را در حین تماشای تلویزیون داشت و تصور میکرد به عینک جدید نیاز دارد. بیمار دیگری اعلام کرد که خطوط صاف به نظرشان خمیده میآمدند: «فکر کردم برایمان لیوانهای بدشکل فرستادهاند، چون همه بیضی شکل بودند و مردم با تعجب به من نگاه میکردند و میپرسیدند: «درباره چه صحبت میکنی؟»
تغییرات بینایی ممکن است ناشی از دلایل مختلف باشد، مانند خستگی چشم یا میگرن. با این حال، تغییرات ناگهانی یا غیرمعمول، خصوصاً در صورتی که با سایر علائم عصبی مانند سردرد، سرگیجه، اختلال در گفتار، ضعف یا بیحسی در یک سمت بدن یا مشکلات در هماهنگی همراه باشد، نیازمند توجه پزشکی فوری است.
دستخط نامرتب
تعدادی از بیماران تغییر در هماهنگی دست و چشم خود را متوجه شدند. یکی از بیماران بیان کرد: «لحظهای پیش آمد که قادر به نوشتن نبودم. در جلسهای که مشغول یادداشتبرداری بودم، ناگهان دستخطم بسیار نامنظم شد.»
تغییرات جزئی در هماهنگی ممکن است گاهی ناشی از خستگی یا حواسپرتی باشد، اما ضعف مداوم در دستخط، مهارتهای حرکتی ظریف یا تعادل میتواند نشاندهنده مشکلاتی در نواحی مربوط به کنترل حرکتی مغز باشد که مسئول هماهنگی حرکاتی از قبیل نوشتن یا بستن دکمههای لباس هستند.
تغییرات شخصیتی
تغییر در رفتار یا وضعیت عاطفی ممکن است جزئی به نظر برسد، اما در عین حال قابل تأمل است. یکی از بیماران اظهار داشت که زودرنجی و کاهش انگیزهاش را فقط به عنوان نشانهای از فرسودگی شغلی تلقی میکند: «واقعاً ارتباطی بین این علائم نمیدیدم. فقط میخواستم بازنشسته شوم، زیرا از اوضاع خسته شده بودم.»
تغییرات شخصیتی میتوانند به تغییرات زندگی یا استرس طبیعی پیوند خورده باشند، اما تفاوتهای ناگهانی یا قابل توجه، بهویژه زمانی که با دیگر علائم همراه هستند، میتوانند نمایانگر وجود مسئلهای جدیتر باشند.
سردرد
سردردها رایج هستند و معمولاً موردی برای نگرانی به حساب نمیآیند. اما تعدادی از بیماران در این تحقیق از سردردهای مداوم و آزاردهنده شکایت کردند که چندین هفته به طول انجامید. یکی از بیماران گفت: «سردرد بیش از یک هفته ادامه داشت و تقریباً هر روز ظاهر میشد.»
بهبود تشخیص
پژوهشهای جدید به بررسی این موضوع میپردازند که آیا ابزارهای نوین میتوانند به پزشکان عمومی در شناسایی زودهنگام تومورهای مغزی یاری برسانند یا خیر. این ابزارها شامل آزمایشهایی هستند که ظرفیتهای شناختی مانند حافظه، توجه و زبان بیمار را میسنجند و همچنین آزمایش خون برای شناسایی قطعات DNA تومور در خون، مورد بررسی قرار میگیرند.
از آنجایی که علائم تومور مغزی میتوانند بسیار متنوع باشند و غالباً مشابه مشکلات روزمره به نظر میرسند، تشخیص آنها میتواند با دشواریهایی مواجه شود. در بیشتر موارد، علائمی که در این مقاله اشاره شدهاند، ربطی به سرطان ندارند. با این حال، اگر تغییرات غیرعادی بهطور همزمان بروز کنند یا بیش از حد معمول ادامه یابند، نباید آنها را نادیده گرفت.
تمام بیماران حاضر در این تحقیق بر یک پیام تأکید کردند: اگر چیزی در بدن شما غیرعادی یا نامتعارف به نظر میرسد، به پزشک مراجعه کنید. حتی اگر در نهایت هیچ مشکل جدی وجود نداشته باشد، اطمینان از سلامت خود همواره ارزشمند است.
منبع: زومیت