اهمیت تمرینات مشخص در نگهداری سلامت استخوانها و جلوگیری از ابتلا به پوکی استخوان
دکتر غلامرضا حاج ولیئی، که به عنوان استادیار در دانشکده توانبخشی دانشگاه علوم پزشکی همدان فعالیت میکند و ریاست انجمن فیزیوتراپی استان همدان را بر عهده دارد، با تأکید بر شیوع گسترده پوکی استخوان در میان جمعیت سالخورده کشور، ابراز داشت: این بیماری یکی از مشکلات جدی بهداشت عمومی به شمار میآید و تأثیرات آن نه فقط بر سلامتی خود افراد بلکه بر سیستم درمانی و خانوادهها نیز به وضوح قابل مشاهده است. او همچنین تصریح کرد که افزایش امید به زندگی و روند رو به رشد سالمندی، ضرورت توجه بیشتر به اقدامات پیشگیرانه و توانبخشی علمی را بیش از هر زمان دیگری ضروری میسازد.
او در تشریح اهمیت توانبخشی در کاستن و مدیریت پوکی استخوان به بیان این مطلب پرداخت که تمرینات فیزیکی هدفمند، به ویژه تمرینات مقاومتی، تحمل وزن و تعادل، میتوانند نقش بسزایی در تحریک ساخت استخوان، افزایش قدرت عضلات و پایین آوردن ریسک شکستگی داشته باشند.
بر اساس اظهارات وی، فعالیتهایی نظیر پیادهروی، تمرین با وزنههای سبک و حرکات اصلاحی تعادلی، علاوه بر تقویت استخوانها، موجب بهبود هماهنگی عضلانی-عصبی و پیشگیری از سقوط در سالمندان میشوند.
رئیس انجمن فیزیوتراپی همدان با استناد به نتایج تحقیقات علمی معتبر، بیان کرد: پژوهشهای متعدد نشان دادهاند که تمرینات منظم و برنامهریزیشده میتوانند به طور قابل توجهی روند کاهش تراکم استخوان را در نواحی حساس همانند ستون فقرات و لگن کند نمایند.
او همچنین بیان کرد که فیزیوتراپی با ارائه آموزشهای لازم، اجرای تمرینات هدفمند و نظارت تخصصی، به بیماران کمک میکند تا در کنار حفظ تحرک خود، از بروز شکستگیهای ناشی از پوکی استخوان جلوگیری کنند.
دکتر حاج ولیئی در ادامه تصریح کرد: برنامههای توانبخشی جامع تنها بر تمرینات فیزیکی متمرکز نیستند، بلکه باید اصلاح رفتارهای پرخطر و عادات غذایی را نیز شامل شوند. تأمین حد کفایت کلسیم و ویتامین D، جلوگیری از مصرف دخانیات و الکل، و حفظ وزن مناسب از جمله استراتژیهای مکمل در کنار تمرینات فیزیوتراپی برای جلوگیری از پوکی استخوان به شمار میروند.
وی افزود: در زمینه فیزیوتراپی، ارزیابی دقیق از وضعیت حرکتی، قدرت عضلانی و تعادل بیماران به ما این قابلیت را میدهد که یک برنامه مناسب برای هر شخص تنظیم کنیم. تمرینات تعادل و انعطافپذیری، همراه با آموزش روشهای صحیح انجام فعالیتهای روزمره، به ویژه برای سالمندان، نتایج مثبتی به دنبال دارد و میتواند از بروز بسیاری از سقوطها جلوگیری کند.
این عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی همدان ادامه داد: توانبخشی چندوجهی، که شامل آموزش بیماران و خانوادهها در زمینه فعالیت بدنی منظم، رژیم غذایی سالم و رعایت نکات ایمنی در محیط زندگی میباشد، نقش کلیدی در ارتقای آگاهی و مشارکت فعال افراد در مراقبت از سلامت خود ایفا میکند. او همچنین اشاره کرد که برگزاری جلسات گروهی توانبخشی نه تنها اثرات جسمانی، بلکه موجب افزایش روحیه، کاهش افسردگی و تقویت روابط اجتماعی در سالمندان میشود.
دکتر حاج ولیئی خاطرنشان کرد: فیزیوتراپی به هیچ عنوان به درمان بیماریها محدود نمیشود، بلکه به عنوان ابزاری بهمنظور پیشگیری از ناتوانیهای حرکتی و نقصان عملکرد در دوران سالمندی حائز اهمیت است. او بیان کرد: با پیگیری منظم تمرینات هدفمند و رعایت نکات مربوط به سبک زندگی سالم، میتوان از بروز پوکی استخوان جلوگیری کرده یا روند پیشرفت آن را به طرز شایانی کند کرد.
وی در پایان بیان داشت: توجه به توانبخشی به عنوان یک رویکرد علمی و پیشگیرانه میبایست در بالاترین اولویت برنامههای سلامت سالمندان قرار گیرد. به باور او، جمعبندی خدمات فیزیوتراپی در برنامههای بهداشتی و آموزشی کشور میتواند بار ناشی از پوکی استخوان را کاهش داده و کیفیت زندگی میلیونها نفر را بهبود بخشد.