خواص زالزالک برای بهبود سلامتی
مقدار بالای آنتیاکسیدانهای موجود در زالزالک میتواند به بهبود فشار خون و سطح کلسترول، کاهش التهاب، ارتقاء سلامت پوست و بهبود فرآیند هضم کمک کند. با این وجود، باید احتیاط کرد، زیرا ممکن است بین انواع مختلف زالزالک یا مکملهای مرتبط با آن و بعضی داروهای قلبی تداخلات منفی اتفاق بیفتد.
انواع توت زالزالک
زالزالکها میوههای ریزی هستند که بر روی درختان و درختچهها میرویند و صدها گونه گوناگون از آنها در اروپا، آمریکای شمالی و آسیا به چشم میخورد. این میوهها برای قرنها به عنوان یک درمان گیاهی برای مشکلات گوارشی و فشار خون بالا شناخته شدهاند. زالزالک از سال ۶۵۹ میلادی یکی از عناصر کلیدی در طب سنتی چینی بوده است.
این میوه نوعی فواید بالقوه برای سلامتی دارد که به شرح زیر میتوان به آنها اشاره کرد:
۱. آنتیاکسیدانها
میوه زالزالک یک منبع غنی از پلیفنولها محسوب میشود که ترکیبات آنتیاکسیدانی قوی هستند و به خنثیسازی مولکولهای نامتعادل معروف به رادیکالهای آزاد کمک میکنند. حضور رادیکالهای آزاد در سطوح بالا میتواند به بدن آسیب برساند و منجر به موارد زیر شود:
• دیابت نوع ۲
• آسم
• برخی عفونتها
• مسائل قلبی
• پیری زودرس پوست
اگرچه تحقیقات اولیه بر روی حیوانات و سلولها نتایج امیدبخشی را نشان میدهد، ولی برای ارزیابی دقیقتر اثرات میوه زالزالک بر خطر بروز بیماری، مطالعات بیشتری بر روی انسانها ضروری است.
۲. داروهای ضدالتهاب
عصاره زالزالک در تحقیقات آزمایشگاهی و بر روی حیوانات، توانایی ضد التهابی خود را نشان داده است. با این حال، نیاز به تحقیقات انسانی بیشتر وجود دارد.
۳. کاهش فشار خون
در طب سنتی چینی، زالزالک یکی از غذاهای مورد توصیه برای کمک به درمان فشار خون بالا است. مطالعات بر روی حیوانات نشان میدهد که زالزالک میتواند به عنوان یک گشادکننده عروق عمل کند، یعنی میتواند رگهای خونی منقبض شده را شل کند و به این ترتیب فشار خون را کاهش دهد.
نتایج یک مطالعه انسانی بیانگر این است که مصرف روزانه ۵۰۰ میلیگرم عصاره زالزالک میتواند به کاهش فشار خون دیاستولیک منجر شود.
۴. بهبود سطح کلسترول
برخی تحقیقات نشان دادهاند که عصاره زالزالک به دلیل دارا بودن فلاونوئید و پکتینی که نوعی فیبر است و در متابولیسم کلسترول نقش دارد، میتواند به بهبود سطح کلسترول خون کمک کند.
در یک مطالعه بر روی موشها، آنها که دو دوز عصاره زالزالک دریافت کردند، نسبت به موشهایی که این عصاره را مصرف نکردند، کاهش در سطح کلسترول تام و LDL داشتند و همچنین کاهش ۲۸ تا ۴۷ درصدی در سطح تریگلیسیرید کبد گزارش شد.
یک تحقیق ۶ ماهه بر روی ۶۴ بیمار مبتلا به تصلب شرایین نیز نشان داد که مصرف عصاره زالزالک با دوز ۵ میلیگرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن موجب کاهش قابل توجه ضخامت پلاکهای مضری در شریان کاروتید شده است.
۵. بهبود هضم
زالزالک دارای فیبری است که نشان داده شده به بهبود هضم و کاهش یبوست کمک میکند و به عنوان یک پریبیوتیک عمل میکند، با تغذیه باکتریهای سالم روده و تقویت رشد آنها که برای حفظ سلامت دستگاه گوارش ضروری است.
۶. خواص ضد پیری
مصرف زالزالک میتواند به جلوگیری از پیری زودرس پوست به علت تخریب کلاژن ناشی از قرارگیری در معرض نور خورشید یا اشعه ماوراء بنفش کمک کند. برخی از تحقیقات نشان میدهد که زالزالک به خاطر محتوای آنتیاکسیدانیاش میتواند به کاهش نشانههای پیری کمک کند.
۷. کاهش استرس و اضطراب
پژوهشگران در حال بررسی زالزالک به عنوان یک درمان جدید ممکن برای اختلالات اضطرابی هستند. در یک مطالعه انجام شده بر روی ۲۶۴ نفر مبتلا به اضطراب، ترکیبی از عصاره زالزالک و منیزیم در مقایسه با دارونما به طور قابل توجهی سطح اضطراب را کاهش داده است. اما هنوز مشخص نیست که زالزالک چه نقشی خاصی ایفا کرده است.
۸. درمان نارسایی قلبی
زالزالک به دلیل سابقه استفاده در درمان نارسایی قلبی به عنوان یکی از داروهای سنتی شناخته میشود. نارسایی قلبی نوعی وضعیت است که قلب نمیتواند خون را به درستی پمپاژ کند.
مطالعات معمولاً بهبود عملکرد قلب و علائم نارسایی قلبی – از جمله تنگی نفس و خستگی – را نشان میدهند. محققان بر این باورند که فلاونوئیدهای موجود در زالزالک ممکن است علت اثرات مفید آن باشند.
با این حال، برخی شواهد نشان میدهد که زالزالک در بعضی موارد نارسایی قلبی ممکن است مشکلساز باشد. نتایج یک تحقیق نشان داد که ترکیب آن با درمانهای متعارف ممکن است خطر ابتلا به نارسایی قلبی را افزایش دهد.
هشدار مهم
اضافه کردن زالزالک به رژیم غذایی میتواند به روشهای مختلف انجام شود، از جمله مصرف زالزالک خام. با این حال، باید از خوردن دانهها خودداری کرد، زیرا آنها مشابه دانههای سیب حاوی سیانید هستند. البته روشهای امنتری نیز وجود دارد، مانند نوشیدن دمنوش زالزالک، مصرف مربا و شیرینی زالزالک یا استفاده از آن به عنوان مکمل غذایی. با این حال، حائز اهمیت است که محصول را از منبع قابل اعتمادی تهیه کنید تا از عدم وجود هرگونه افزودنی مضر اطمینان حاصل شود.
عوارض جانبی و اقدامات احتیاطی
گزارشهای مربوط به عوارض جانبی ناشی از مصرف زالزالک محدود است. به نظر میرسد اثرات آن خفیف تا متوسط باشند. رایجترین عوارض جانبی شامل تعریق، سردرد، خوابآلودگی، تپش قلب، راشهای خفیف پوستی، تحریکپذیری و مشکلات گوارشی میباشد.
اگرچه این علائم تهدیدی برای زندگی محسوب نمیشوند، اما در صورت بروز هر یک از آنها پس از مصرف میوه زالزالک یا مکمل مرتبط، ضروری است که به پزشک مراجعه کنید.
بررسیها در خصوص تداخلات احتمالی بین زالزالک و داروهای استاندارد نشان میدهد که مصرف همزمان زالزالک با داروهای قلبی میتواند اثرات منفی به بار آورد، زیرا زالزالک میتواند تأثیر رقیقکنندههای خون، داروهای کاهش فشار خون و داروهای مربوط به نارسایی قلبی را تشدید کند.