روکش دندان چقدر عمر می‌کند و چه زمانی باید تعویض شود؟

ممکن است به دکتر دندانپزشک تهران یا شهر‌های دیگر مراجعه کنید و او از روکش دندان به عنوان بخشی از درمان شما استفاده کند. در این صورت، به دنبال روشی برای محافظت پایدار و ماندگاری بیشتر روکش دندان با ظاهری طبیعی خواهید بود. شاید هم روکشی با ماندگاری بیشتر را ترجیح دهید. به همین علت، بسیاری از افراد به دنبال پاسخ این پرسش‌های مهم هستند که روکش دندان چقدر عمر می‌کند؟ و عوامل مؤثر بر طول عمر روکش دندان کدام‌اند؟ در ادامه، به این سؤالات مهم پاسخ داده خواهد شد.

انواع روکش دندان

روکش دندان (Dental Crown) انواع مختلفی دارد. هر یک از آنها به ترجیحات شخصی و نیاز‌های منحصر‌به‌فرد دهان و دندان‌های شما بازمی‌گردد. در ادامه، با رایج‌ترین روکش‌های دندان آشنا می‌شوید.

۱. روکش‌های فلزی

متخصصان دندانپزشکی از فلزات مختلفی نظیر طلا، پالادیوم، نیکل و کروم برای ساخت روکش دندان استفاده می‌کنند. روکش‌های فلزی دندان به‌ندرت لب‌پریده یا شکسته می‌شوند. این نوع روکش‌های دندان در مقابل ساییدگی بیشتر دوام می‌آورند و برای نصب آنها مینای دندان کمتر تراشیده می‌شود. روکش‌های فلزی در برابر فشار ناشی از گاز گرفتن و جویدن غذا‌ها نیز بیشتر دوام می‌آورند.

بااین‌حال، روکش‌های فلزی هم‌رنگ دندان نیستند و فقط برای دندان‌های آسیاب خارج از دید مناسب هستند.

۲. روکش پرسلن به فلز (PFM)

روکش‌های پرسلن به فلز، به اندازه روکش‌های فلزی دوام می‌آورند و ظاهر طبیعی روکش‌های پرسلن را دارند. دندانپزشکان می‌توانند این روکش‌ها را با رنگ دندان‌های شما مطابقت دهند. البته، این روکش‌ها نیز معایبی دارند.

به عنوان مثال، ممکن است پوشش پرسلن با گذشت زمان لب‌پریده شده و فلز زیر آن نمایان شود. علاوه‌براین، روکش‌های PFM اغلب به‌تدریج مینای دندان‌های مقابل را دچار ساییدگی می‌کنند. این روکش‌ها به اندازه روکش‌های فلزی دوام می‌آورند و می‌توان از آنها برای بازسازی دندان‌های جلو و عقب استفاده کرد.

۳. روکش سرامیکی فشرده

روکش سرامیکی فشرده شبیه به روکش پرسلن به فلز است، اما لایه زیرین آن به جای فلز از سرامیک یا پرسلن درست می‌شود. برای ساخت این لایه، سرامیک را با دمای بسیار بالا ذوب و فشرده می‌کنند. سپس، به آن چندین لایه پرسلن دیگر میفزایند. این نوع روکش دندان نیز ظاهر طبیعی دندان را دارند.

البته، روکش سرامیکی فشرده نیز معایبی دارد. ممکن است لایه‌های سرامیک این روکش به مرور زمان از بین بروند. این روکش را نیز می‌توان برای ترمیم دندان‌های جلو و عقب به کار برد.

۴. روکش تمام سرامیک

اگر به فلز حساسیت دارید، روکش تمام سرامیک برای شما مناسب‌تر است. برای ساخت این روکش‌ها از مواد مختلفی استفاده می‌کنند، اما یکی از محبوب‌ترین آنها زیرکونیا یا دی‌اکسید زیرکونیوم است. روکش‌های سرامیکی بر پایه زیرکونیا بسیار بادوام هستند و می‌توانند فشار‌های زیاد را بیش از سایر روکش‌های سرامیکی تحمل کنند. این نوع روکش مینای دندان را کمتر دچار ساییدگی می‌کند.

۵. روکش دندان یک روزه یا فوری

برخی از دندانپزشکان از فناوری CAD/CAM (طراحی و ساخت به کمک رایانه) برای ساخت روکش در مطب خود استفاده می‌کنند. این نرم‌افزار به دندانپزشک امکان قالب‌گیری دیجیتال از دندان‌ها و طراحی روکش با استفاده از این قالب‌ها را می‌دهد. پس از طراحی روکش با این نرم‌افزار، فایل تصویری آن به یک دستگاه فرز فرستاده می‌شود تا این دستگاه با استفاده از یک بلوک سرامیکی جامد، روکش دندان را بسازد.

این نوع روکش را می‌توان تنها با یک مرتبه مراجعه به مطب دندانپزشک دریافت کرد. البته، روکش‌های یک روزه برای همه افراد مناسب نیستند و برخی افراد طبق نظر دندانپزشک می‌توانند از آنها استفاده کنند.

۶. روکش رزینی

روکش‌های ساخته شده از جنس رزین معمولا ارزان‌تر از سایر انواع روکش هستند. بااین‌حال، این نوع روکش‌ها در مقایسه با روکش‌های پرسلن بر فلز شکننده‌تر هستند و احتمال شکستن آنها بیشتر است. دندانپزشکان اغلب از رزین برای ساخت روکش‌های موقت استفاده می‌کنند. این نوع روکش به طور متوسط ۳ تا ۵ سال دوام می‌آورد.

چه زمانی به روکش دندان نیاز داریم؟

روکش دندان معمولا در این شرایط به کار می‌رود:

• تقویت یک دندان دارای ساختاری ضعیف
• محافظت از یک دندان ترک‌خورده
• ترمیم دندان فرسوده یا شکسته
• نگه داشتن یک بریج دندان در جای خود
• پوشاندن یک دندان دارای لکه یا تغییر رنگ داده
• پوشش یک دندان که ریشه آن درمان شده
• پوشاندن ایمپلنت دندان

عوامل مؤثر بر طول عمر روکش دندان

طول عمر روکش دندان به عوامل مختلفی بستگی دارد که مهم‌ترین آنها عبارت‌اند از:

رعایت بهداشت دهان و دندان: ۲ تا ۳ مرتبه مسواک زدن در روز و حداقل ۱ مرتبه نخ دندان کشیدن می‌تواند طول عمر روکش دندان را افزایش دهد.

• نوع روکش دندان: کیفیت روکش، کیفیت ساخت و مواد مورد استفاده برای ساخت آن از جمله عواملی هستند که در طول عمر روکش دندان نقش دارند.
• مهارت دندانپزشک: مهارت این فرد متخصص برای آماده‌سازی دندان، قالب‌گیری یا اسکن آن می‌تواند طول عمر روکش دندان را افزایش یا کاهش دهد.
• میزان آسیب‌دیدگی و سلامت دندان: اگر دندان نسبتا سالم با ریشه‌های قوی‌تر بوده و سطح لثه و استخوان اطراف آن سالم‌تر باشد، هم روکش و هم دندان طول عمر بیشتری خواهند داشت.
• عدم استفاده از دندان به عنوان ابزار: برخی افراد عادت دارند که از دندان‌ها برای باز کردن درب بطری، پاره کردن نخ و کار‌هایی مانند آن استفاده کنند. اگر شما نیز جزو این افراد هستید، روکش دندان‌هایتان طول عمر چندانی نخواهد داشت.
• دندان قروچه: فشردن و ساییدن دندان‌ها به‌ویژه در طول خواب شبانه می‌تواند سطح روکش دندان را ساییده و طول عمر آن را کاهش دهد. استفاده از یک محافظ دندان می‌تواند از این مشکل پیشگیری کند.

کلام آخر

نصب روکش دندان راهکاری مؤثر برای حفظ دندان‌های آسیب‌دیده یا ترمیم‌شده است. این روکش‌ها به طور متوسط ۱۰ تا ۱۵ سال دوام می‌آورند و دندانپزشک باید زمان مناسب برای تعویض آنها را تشخیص دهد. البته، در صورت مراقبت صحیح و رعایت بهداشت دهان و دندان می‌توان به افزایش ماندگاری روکش دندان امیدوار بود.

منابع: