اگرچه این رژیم غذایی به نظر سالم میآید، اما خطرات زیادی را در خود نهفته دارد
تعدادی از پژوهشگران بر این باورند که رژیمهای غذایی با محتوای کم نمک به اندازهی مصرف زیاد نمک میتوانند مضر باشند.
فیلمی از نصرت گوکچه، سرآشپز شناختهشده ترک که با تکنیک خاصی بر روی استیکهای بزرگ نمک میپاشید، توجه بسیاری از کاربران فضای مجازی را به خود جلب کرده و به او لقب «سالتبی» اعطاء شد، اما آنچه بیش از همه در این بین جالب توجه بود، دقت او به جزییات نبود.
ما نسبت به نمک وسواس خاصی داریم و با وجود هشدارهای مکرر، همچنان مقدار زیادی از آن را مصرف کرده و به سلامت خود آسیب میزنیم. حال دلایلی برخلاف این نگرش مطرح شده که باعث به چالش کشیده شدن چندین دهه پژوهش و ایجاد سوالاتی درباره این افزودنی غذایی محبوب ما شده است که هنوز بیپاسخ ماندهاند.
سدیم که عنصر اساسی موجود در نمک به شمار میرود، برای حفظ تعادل مایعات بدن، انتقال اکسیژن و مواد مغذی و نیز جریان الکتریکی در اعصاب ما ضروری میباشد. در طول تاریخ، بیشتر انسانها فراتر از میزان توصیهشده، به مصرف نمک پرداختهاند و مقامات بهداشتی در سرتاسر جهان تمام سعی خود را به کار میگیرند که ما را ملزم به کاهش مصرف نمک کنند.
تنها یکچهارم نمک روزانه ما از نمکی که خود به غذاها اضافه میکنیم تأمین میشود و بقیه آن ناشی از موجودی نمک در مواد غذایی خریداری شده، از جمله نان، سسها، سوپها و برخی غلات صبحانه است.
موضوع زمانی پیچیدهتر میشود که سازندگان محصولات غذایی، به جای واژه «نمک» از «سدیم» استفاده میکنند، این امر موجب میشود که ما فکر کنیم میزان کمتری نمک مصرف میکنیم. نمک از سدیم و یونهای کلرید تشکیل شده و به عنوان مثال، هر ۲.۵ گرم نمک تقریباً معادل ۱ گرم سدیم را داراست. میسیمپکین، کارشناس تغذیه، میگوید: «اکثر مردم از این موضوع آگاه نیستند و تصور میکنند سدیم و نمک یکسان هستند. به شما هیچکس این حقایق را نخواهد گفت».
تحقیقات حاکی از آن است که مصرف زیاد نمک منجر به افزایش فشار خون میشود که این موضوع میتواند به سکته و بیماری قلبی منجر گردد و متخصصان در این زمینه به اجماع رسیدهاند که شواهدی قوی علیه مصرف بالای نمک وجود دارد. به محض مصرف نمک، بدن به صورت طبیعی مایع را نگه میدارد و فشار خون به طور موقت بالا میرود تا زمانی که کلیهها شروع به دفع آن کنند. مصرف زیاد نمک به مرور زمان فشار اضافی بر رگها وارد میکند و گزارش سازمان بهداشت جهانی نشان میدهد که فشار خون مداوم که به عنوان فشار خون بالا شناخته میشود، به ایجاد حدود ۶۲٪ از سکتههای قلبی و ۴۹٪ از عوارض ناشی از بیماریهای قلبی-عروقی منجر میشود.
در یک مطالعه جامع که بر پایهی ۱۳ تحقیق در بیش از ۳۵ سال صورت گرفته، مشخص شد که تنها ۵ گرم نمک اضافی در روز میتواند خطر ابتلا به بیماریهای قلبی-عروقی را تا ۱۷٪ و خطر سکته را تا ۲۳٪ افزایش دهد.
همانطور که انتظار میرفت، متوقف کردن مصرف نمک تأثیرات معکوس دارد. در یک مطالعهای که به مدت هشت سال بر روی فشار خون و دیگر عوامل مرتبط با بیماریهای قلبی-عروقی و میانگین مصرف نمک انجام شد، پژوهشگران متوجه شدند که کاهش میزان مصرف نمک تا ۱.۴ گرم در روز، به طرز معناداری فشار خون را کاهش میدهد و در نتیجه احتمال سکتههای مرگبار تا ۴۲٪ و بیماریهای قلبی منجر به مرگ تا ۴۰٪ کاهش مییابد.
اما با این حال، همانطور که در بسیاری از تحقیقات مشاهده میشود، پژوهشگران دریافتند که اثرات کاهش مصرف نمک به سادگی نمیتوانند از عادتهای دیگر غذایی و سبک زندگی جدا شوند.
افرادی که به مقدار مصرف نمک توجه ویژهای دارند معمولاً رژیم غذایی سالمتری را دنبال میکنند، فعالیت بدنی بیشتری دارند و تمایل کمتری به کشیدن سیگار و مصرف الکل از خود نشان میدهند.
آزمایشهای تصادفی و طولانیمدت از افرادی که در حال مصرف بالای نمک هستند نسبت به کسانی که مصرف کمتری دارند میتواند رابطه علت و معلولی را به وضوح مشخص کند، اما چنین مطالعاتی به دلیل هزینههای مالی و مسائل اخلاقی به ندرت انجام میشود.