قرارداد مهم ایران و چین برای الکتریفیکیشن خط آهن رازی-سرخس به امضاء رسید

در اقدامی مهم به منظور تقویت زیرساخت‌های حمل‌ونقل در اوراسیا و تعمیق تعاملات تجاری، ایران توافقی کلیدی را با شرکتی چینی برای برق‌رسانی به بخش عمده‌ای از خط آهن حیاتی رازی-سرخس به امضا رسانده است.

بر اساس گزارش وب‌سایت RailFreight، این پروژه وسیع که شامل ۱۰۰۰ کیلومتر از مجموع نزدیک به ۲۰۰۰ کیلومتر این مسیر راه‌آهن است، قرار است نقشی اساسی در پیوند ترکیه به ترکمنستان (واقع در آسیای مرکزی) از طریق سرزمین ایران ایفا کند و بر اهمیت افزاینده همکاری‌های حمل‌ونقلی میان تهران و پکن تأکید نماید.

این توافق هفته گذشته در پکن به اعلان درآمد و در خلال نشستی بین جبارعلی ذاکری، مدیرعامل راه‌آهن ایران، و گوا ژوژوئه، رئیس راه‌آهن چین به وقوع پیوست.

به غیر از برق‌رسانی، این طرح شامل دوخطه کردن بخش‌هایی از زیرساخت‌های ریلی نیز خواهد بود.

در حال حاضر، تنها مسیر بین مشهد و تهران به دو خط تجهیز شده است و با آغاز اجرای این پروژه، ظرفیت و سرعت حمل‌ونقل در دیگر مناطق نیز به طرز قابل‌توجهی افزایش خواهد یافت.

این توسعه نه تنها به بهبود کارایی حمل‌ونقل داخلی یاری می‌رساند، بلکه جایگاه ایران را به‌عنوان یک پل ارتباطی کلیدی در کریدورهای بین‌المللی تقویت خواهد کرد.

محور همکاری‌های ریلی ایران و چین بر رشد حجم ترافیک کانتینری (که شامل جابه‌جایی کالاهای تجاری ارزشمند در کانتینرها می‌شود) متمرکز است.

اطلاعات نشان می‌دهد که در نیمه اول سال ۲۰۲۵، حجم مبادلات کانتینری میان چین و ایران با جهش خیره‌کننده ۲۶۰ درصدی مواجه گردیده که نشان‌دهنده تقویت دائمی روابط تجاری دو کشور است.

این رشد ۳ برابری، پتانسیل بی‌نظیر کریدور ریلی چین-ایران-اروپا را همانند جاده ابریشم باستانی ۲۰۰۰ ساله به وضوح نمایان می‌سازد.

در ماه فوریه گذشته، چین و ایران به همراه قزاقستان، ازبکستان، ترکمنستان و ترکیه، توافقی برای توسعه بیشتر حمل‌ونقل ریلی باری در این محور به امضا رسانده بودند. این همکاری‌های چندطرفه، نویدبخش ایجاد یک شبکه لجستیکی یکپارچه و کارآمد در سراسر اوراسیا است.

با وجود این پیشرفت‌های امیدوارکننده، تنش‌های ژئوپلیتیکی به عنوان مانعی جدی همچنان باقی مانده‌اند. به‌عنوان نمونه، ماه پیش، راه‌اندازی یک سرویس حمل‌ونقل چندوجهی بین چین و ارمنستان به‌دلیل موج جدید حملات اسرائیل به ایران به تعویق افتاد؛ مسیری که قرار بود از خاک ایران بگذرد.

این وقایع نشان‌دهنده این است که پایداری و امنیت کریدورهای حمل‌ونقل بین‌المللی تا چه اندازه تحت تأثیر تحولات سیاسی و امنیتی در منطقه قرار دارد و ممکن است بر برنامه‌ریزی‌های بلندمدت تأثیر بگذارد.

با این حال، عزم ایران و چین برای توسعه زیرساخت‌های ریلی نشان‌دهنده اراده و عزم راسخ آن‌ها برای فائق آمدن بر چالش‌ها و بهره‌برداری از پتانسیل‌های عظیم تجاری و اقتصادی است.

پروژه برق‌رسانی به خط رازی-سرخس نه تنها به افزایش سرعت و کارایی حمل‌ونقل کمک می‌کند، بلکه گامی مؤثر در راستای دستیابی به اهداف بزرگ‌تری همچون اتصال منطقه‌ای و تقویت نقش ایران به‌عنوان یک هاب ترانزیتی در احیای جاده ابریشم نوین به شمار می‌آید.

احیای کریدور شرق به غرب از مسیر ایران، نه تنها به افزایش ظرفیت ترانزیت یاری می‌رساند، بلکه بازار ترانزیتی ۳۰ میلیون تنی در زنجیره ارزش جهانی که محور‌های اصلی آن چین و اتحادیه اروپا هستند، برای ایران فراهم می‌آورد.

با در نظر گرفتن موقعیت جغرافیایی ایران و تلاش‌های چین برای احیای جاده ابریشم تحت ابتکار کمربند-راه (BRI)، این همکاری به‌منزله یک بازی برد-برد برای هر دو کشور می‌تواند جلوه‌گر شود.
چین که به‌عنوان یک قدرت اقتصادی بزرگ شناخته می‌شود، می‌تواند از مزیت‌های جغرافیایی ایران بهره‌برداری کند و ایران نیز با ایفای نقش در این زنجیره ارزش جهانی، به‌عنوان شاهراه تجارت جهانی شناخته شود.