بررسی انواع گریس | راهنمای گریس بر اساس کاربرد
انواع گریس از مهم ترین روانکارها در صنایع مختلف می باشند که برای کاهش اصطکاک و محافظت از قطعات مکانیکی، کاربرد دارند. این روانکار ترکیبی از روغن پایه (سنتتیک، نیمه سنتتیک یا معدنی)، غلیظ کننده (لیتیوم، کلسیم، سدیم، مواد غیر صابونی یا …) و مواد افزودنی ویژه (ضد سایش، ep یا …)، توسط برندهای معتبر ایرانی مانند پارس و بهران، تولید می شود. به طور مثال گریس پارس لیتیوم یکی از گریس های باکیفیت است که در صنایع عمومی کاربرد دارد و با صابون لیتیوم توسط شرکت ایرانی پارس تولید می شود.
انواع گریس بر اساس مواد غلیظ کننده
یکی از مهم ترین دسته بندی های گریس، بر اساس نوع غلیظ کننده می باشد. مواد غلیظ کننده ویژگی های منحصر به فردی مانند پایداری حرارتی، مقاومت در برابر آب و فشار شدید، به روانکار اضافه می کنند. در ادامه برخی از مهم ترین انواع گریس را بر اساس مواد غلیظ کننده، بررسی می کنیم:
گریس لیتیومی
گریس لیتیومی با صابون غلیظ کننده لیتیوم تولید می شود و ویژگی هایی مانند مقاومت در برابر آب، پایداری حرارتی مناسب و طول عمر بالایی دارد. گریس پارس لیتیوم یکی از نمونه های با کیفیت این گریس است که به دلیل ترکیبات منحصر به فرد خود مانند پایداری حرارتی بالا، مقاومت در برابر شستشو با آب، کاهش سایش و چسبندگی مناسب، در انواع تجهیزات صنعتی و خودرویی، مورد استفاده قرار می گیرد.
گریس کلسیمی
گریس کلسیمی که به گریس مقاوم به آب نیز شناخته می شود، از صابون کلسیم تولید شده و در محیط های مرطوب و تجهیزات دریایی، استفاده می شود. همچنین این گریس، پایداری حرارتی پایین تری نسبت به نوع لیتیومی داشته و برای محیط هایی با دمای بالا، بهتر است افزودنی های حرارتی به آن اضافه شود تا پایداری حرارتی مناسبی داشته باشد.
گریس آلومینیومی
گریس آلومینیومی از صابون غلیظ کننده آلومینیوم تولید شده و خاصیت چسبندگی و پایداری حرارتی بالایی دارد. این گریس برای روانکاری بلبرینگ ها و اتصالاتی که در معرض فشار زیاد فعالیت می کنند، گزینه مناسبی می باشد.
گریس پلی اوره
گریس پلی اوره از غلیظ کننده غیر صابونی پلی اوره که نوعی ترکیب آلی است، تولید می شود و خواص مکانیکی و حرارتی بسیار خوبی دارد. این گریس به دلیل مقاومت بالا در برابر حرارت، اکسیداسیون و فشار، در کاربردهای صنعتی حساس مانند موتور الکتریکی، بلبرینگ های دوار و تجهیزاتی که در معرض فشار و دمای بسیار بالا فعالیت می کنند، مورد استفاده قرار می گیرد.
همچنین این گریس نسبت به گریس های پایه صابونی مانند گریس پارس لیتیوم، عمر مفید بیشتری نیز دارد و نیاز به تعویض آن، کمتر است.
گریس سدیمی
گریس سدیمی که به گریس سودا نیز شناخته می شود، از صابون غلیظ کننده سدیم تولید شده و پایداری حرارتی بالایی دارد. این گریس ها در برابر آب پایداری کمی داشته و در یاتاقان ها و قطعاتی که تحت دمای بالا قرار دارند، استفاده می شوند.
گریس لیتیوم کمپلکس
گریس لیتیوم کمپلکس نسخه پیشرفته تر گریس لیتیوم است که از صابون غلیظ کننده لیتیوم کمپلکس تولید می شود. این گریس پایداری حرارتی بالاتر، مقاومت در برابر فشار، دما و شستشوی بهتری نسبت به گریس های لیتیومی دارد و برای استفاده در تجهیزات سنگین، خودروها و محیط های با دمای بالا، مناسب است.
انواع گریس بر اساس خواص ویژه
نوع غلیظ کننده و مواد افزودنی، خواص فیزیکی و شیمیایی به گریس اضافه می کنند. این خواص باعث می شود گریس ها در شرایط کاری ویژه مانند دمای بالا، رطوبت و مواد شیمیایی، پایدار بوده و دچار تغییرات فیزیکی و شیمیایی نشوند. در ادامه برخی از انواع ویژگی های خاص گریس را بررسی می کنیم:
گریس نسوز
به گریس هایی که بتوانند در دمای بالاتر از 120 درجه سانتی گراد مشتعل نشده و خواص فیزیکی و شیمیایی خود را حفظ کنند، گریس نسوز می گویند. گریس های نسوز اغلب از روغن پایه سنتتیک و غلیظ کننده پلی اوره یا لیتیوم کمپلکس، تولید می شوند و پایداری حرارتی مناسبی برای تجهیزات با دمای بالاتر از 120 درجه، ارائه می دهند.
گریس ep
گریس ep از افزودنی های ep مانند گوگردفسفر و صابون غلیظ کننده لیتیوم کمپلکس یا کلسیم سولفانات تولید می شوند. این گریس ها تحمل فشار های شدید و بارهای ضربه ای را دارند و برای تجهیزات معدنی، ساخت و ساز و تجهیزات حمل و نقل جاده ای، مورد استفاده قرار می گیرند.
گریس مقاوم به آب
گریس مقاوم به آب دارای چسبندگی مناسب و خاصیت آب گریزی است. به همین دلیل در تماس با آب از سطوح شسته نشده و همچنین در آب حل نمی شود. صابون غلیظ کننده این گریس اغلب از کلسیم کمپلکس و آلومینیوم کمپلکس می باشد و در تجهیزات دریایی، صنایع غذایی و محیط های مرطوب، مورد استفاده قرار می گیرد.
گریس دی الکتریک
گریس دی الکتریک که با نام گریس سیلیکونی نیز شناخته می شود، نوعی گریس عایق الکتریسیته است که برای جلوگیری از ایجاد جرقه و عبور جریان الکتریکی در تجهیزات الکتریکی و الکترونیکی مورد استفاده قرار می گیرد. این گریس با روغن پایه سیلیکونی تولید شده و در اتصالات الکتریکی، باتری ها و موتورهای الکتریکی، کاربرد دارد.
کاربردهای گریس
به دلیل ویژگی ها و مشخصات فنی انواع گریس، از آن ها در بسیاری از صنایع مورد استفاده قرار می گیرد. در ادامه برخی کاربرد های گریس را در صنایع مختلف، شرح می دهیم:
صنایع خودروسازی: بلبرینگ چرخ، شاسی خودرو و قطعات متحرک
صنایع فولاد و معدن: چرخ دنده ها و یاتاقان های بزرگ
صنایع غذایی: روانکاری تجهیزات در تماس با مواد غذایی
صنایع الکترونیک: اتصالات و موتورهای الکتریکی
