شرایط اقلیمی ایران بهینه برای تأمین نیازهای برق از منابع انرژی خورشیدی و بادی

با گرم‌تر شدن دما و نزدیک شدن به اوج مصرف تابستانی، بار دیگر موضوع عدم توازن برق و احتمال خاموشی‌ها مطرح شده است. در سال‌های اخیر هشدارهای متعددی در مورد افزایش مصرف، فرسودگی شبکه و ناکافی بودن ظرفیت تولید ارائه شده، اما به نظر می‌رسد این چالش‌ها همچنان بدون پاسخ قاطع مانده‌اند.

در این میان، توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر همچون برق خورشیدی به عنوان یکی از راهکارهای کلیدی به شمار می‌رود، اما روند آهسته اجرای این طرح‌ها و فقدان زیرساخت‌های ضروری برای جذب سرمایه‌گذاران، باعث شده بخش قابل‌توجهی از این ظرفیت بالقوه، به مرحله عمل نرسد. این در حالی است که برخی مناطق کشور به لحاظ تابش خورشید شرایط بسیار مطلوبی برای ایجاد این نوع نیروگاه‌ها دارند.

از طرف دیگر، نبود یک آمایش جامع و برنامه‌ریزی بلندمدت در حوزه انرژی، یکی از دلایل اصلی بروز و تکرار بحران‌های مقطعی در صنعت برق عنوان شده است؛ موضوعی که اکنون نه‌تنها در تحلیل‌های کارشناسان بلکه در اظهارنظرهای برخی مسئولان و نمایندگان مجلس نیز مشهود است.

در این ارتباط، غلامرضا میرزائی – عضو کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی مجلس شورای اسلامی با اشاره به این که ریشه این ناترازی‌ها پیشینه دارد، اما ظهور آن برای امروز است، به ایسنا بیان کرد: مسئولین ما برنامه‌ای برای تولید و مصرف برق ندارند و به همین دلیل به این مشکل دچار شده‌ایم.

او به چالش صنعت برق و مسئله قطع برق در کشور اشاره کرده و مصرف بالای برق را علت اصلی می‌داند و می‌گوید: اگرچه میزان مصرف برق در حال حاضر افزایش یافته و در این خصوص رمز ارزها، کولرهای گازی غیر استاندارد و صنایع بزرگ نقش دارند، اما عوامل دیگری نیز در ناترازی مؤثر هستند. همچنین خشکسالی و کاهش بارندگی نیز در کاهش تولید برق تأثیرگذار بوده، اما مهم‌ترین مسئله این است که مسئولان برنامه‌ای برای تولید و مصرف برق نداشتند. به همین دلیل به این مشکل دچار هستیم.

این نماینده مجلس شورای اسلامی تأکید کرد: ما از فرصت‌ها و قابلیت‌های موجود بهره‌برداری نکردیم. منابع متعددی که می‌توانست برای تأمین برق استفاده شود، متأسفانه به موقع به کار گرفته نشدند. در رابطه با تصمیم دولت برای استفاده از انرژی خورشیدی و تجدیدپذیر نیز باید بگوییم که برخی استان‌ها مانند چهارمحال و بختیاری، از نظر ارتفاع و تابش آفتاب به شدت مستعد ایجاد پنل‌های خورشیدی و نیروگاه‌های خورشیدی هستند.

او تصریح کرد: شاید یکی از دلایل عدم استفاده از انرژی خورشیدی، عدم وضوح فرآیند دریافت تسهیلات بانکی برای سرمایه‌گذاران باشد و یا اینکه سرمایه‌گذاران به درستی توجیه نشده‌اند. می‌توان کمبودهای برق را همانطور که وزیر نیرو وعده داده بود، از طریق نیروگاه‌های خورشیدی تأمین کرد. در خصوص نیروگاه‌های آبی نیز برنامه‌ریزی دقیقی وجود ندارد. همچنین بهره‌برداری از نیروگاه‌های بادی نیز هنوز جدی گرفته نشده است.

این عضو کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی مجلس شورای اسلامی افزود: اگر بتوانیم برنامه‌ریزی دقیقی داشته باشیم، می‌توانیم از این ناترازی عبور کنیم وگرنه مشکلات به مراتب بیشتر خواهد شد. این مشکلات سابقه دارند، اما بروز و ظهور آنها اکنون است. به نظر من در گذشته توجه کافی به سرمایه‌گذاری و تأمین برق نشده است. ریشه این ناترازی‌ها از گذشته است، اما حالا به بروز و ظهور رسیده‌اند.

در شرایطی که تقاضای برق هر سال با رشد قابل توجهی روبه‌رو است، حل مشکل ناترازی تنها با کنترل مصرف امکان‌پذیر نیست و توسعه ظرفیت‌های جدید تولید، به‌ویژه از طریق انرژی‌های تجدیدپذیر، به ضرورتی فوری تبدیل شده است. بهره‌برداری از ظرفیت‌های اقلیمی کشور در حوزه خورشیدی، حذف موانع سرمایه‌گذاری و تدوین یک نقشه‌راه شفاف برای تولید و مصرف، می‌تواند ایران را از تکرار سالانه بحران برق نجات دهد به شرط آنکه این بار وعده‌ها به اقدامات عملی تبدیل شوند.