چرا اپل هنوز نتوانسته است در عرصه هوش مصنوعی جایگاه خود را پیدا کند؟
گفتههای کارشناسان حاکی از آن است که مشکلات مداوم اپل در حوزه هوش مصنوعی، تهدیدی جدی برای تسلط آیفون و همچنین برنامههای آیندهنگرانه این برند، از جمله زمینهسازی برای توسعه رباتها و دیگر محصولات نوآورانه، به شمار میآید.
سال ۲۰۱۸ شاهد تغییرات مثبتی در تلاشهای اپل برای هوش مصنوعی بود. در ابتدای این سال، کریگ فدریگی، مدیر بخش نرمافزار اپل، گروه انحصاری خود را تشکیل داد و از یک استخدام کلیدی خبر داد. این شرکت موفق شد تا جان جیاناندریا را که پیشتر در گوگل فعالیت میکرد، به عنوان مسئول هدایت این بخش جذب کند.
بر اساس گزارش بلومبرگ، جیاناندریا که در صنعت به اختصار JG مشهور است، قبلاً ریاست تیمهای جستجو و هوش مصنوعی گوگل را بر عهده داشت. او در پیادهسازی فناوریهای نوین هوش مصنوعی در سرویسهایی نظیر Google Photos، Translate و Gmail نقش بسزایی ایفا کرده بود؛ دستاوردهایی که با خرید شرکت پیشرو دیپمایند (DeepMind) در سال ۲۰۱۴، جایگاه گوگل را به عنوان یکی از پیشتازان بیچون و چرای عرصه هوش مصنوعی تثبیت کردند.
استخدام جیاناندریا برای مدیران اپل نهتنها به معنای پیروزی در برابر رقیب سرسخت خود یعنی گوگل بود، بلکه افقهای جدیدی برای تحول در اپل و حرکت به سمت تبدیل شدن به یک قدرت بزرگ در زمینه هوش مصنوعی نیز به شمار میرفت. پیش از وفات استیو جابز در سال ۲۰۱۱، اپل دستیار صوتی خود، سیری، را معرفی کرد. در آن زمان، سیری به گونهای به نظر میرسید که از دل داستانهای علمیتخیلی بیرون آمده است و اپل این بار موفق شد یک مفهوم آیندهنگرانه را به قالبی کاربردی و عمومی تبدیل کند.
اما به سرعت، در سالهای بعد، رقبایی چون گوگل و آمازون دستیارهای صوتی خود را معرفی کردند که به طور چشمگیری پیشرفتهتر و هوشمندتر بودند؛ در حالی که سیری اپل به طور مداوم در زمینه درک دستورات ساده و انجام عملکردهای اولیه با چالشهایی مواجه بود.
در زمان استخدام جان جیاناندریا در سال ۲۰۱۸، کریگ فدریگی رئیس نرمافزار به شدت مشتاق بود و به کارمندان گفت: «این دقیقاً همان فردی است که برای پیشرفت در هوش مصنوعی به آن نیاز داریم.» با این وجود، از آن زمان مسیر اپل پر از چالشهای فراوان بوده و یک عضو ارشد تیم هوش مصنوعی این تلاش را به کشتیای در حال غرق شدن تشبیه کرده که سالهاست در حال غرق شدن است.
بلومبرگ به تاریخچه سیری اشاره کرده و آورده است که استیو جابز شخصاً پیگیر خرید این دستیار صوتی بود و حتی در مدت ۲۴ روز مداوم با یکی از بنیانگذاران سیری تماس میگرفت. در میانه دهه ۲۰۱۰، برخی مدیران اپل مایل بودند که هوش مصنوعی نقش بیشتری در iOS داشته باشد، اما آن زمان کریگ فدریگی قانع نشد. همچنین اپل برای خرید Mobileye به ارزش ۴ میلیارد دلار وارد مذاکره شد که بدون نتیجه ماند. جالب است که موتور عصبی اپل (Apple Neural Engine) از پروژه ناموفق خودروی اپل نشات گرفته است.
جان جیاناندریا، مدیر هوش مصنوعی اپل، بر این باور است که بسیاری از کاربران نسبت به هوش مصنوعی تولید شده مانند چت جیپیتی بدبین هستند و اغلب خواهان غیرفعال کردن آن هستند. این نگرش احتمالاً بر استراتژیهای اپل برای توسعه چتباتها تأثیر گذاشته است. همچنین، مقررات سختگیرانه حفظ حریم خصوصی اپل، آموزش مدلهای هوش مصنوعی را با چالشهایی مواجه کرده، زیرا بسیاری از وبسایتها اجازه استفاده از محتوای خود را به Applebot نمیدهند. برای جبران این کمبود، اپل دادههای مصنوعی را با مطالب ایمیلهای کاربران در آیفونها مقایسه کرده و آنها را به سرورهای خود ارسال نمیکند.
مایک راکول، که اکنون مسئول مهندسی سیری است، در ابتدا نسبت به گزارشدهی به فدریگی به دلیل شک و تردیدهای قبلی او نسبت به هوش مصنوعی تمایلی نداشت. راکول از سال ۲۰۱۵ به این باور رسیده بود که سیری میتواند به عنوان یک «همیار زندگی همیشه حاضر» بکار گرفته شود. او همچنین تلاش کرده بود تا تیم سیری را برای ادغام کاملاً این دستیار در هدست ویژن پرو متقاعد کند، اما در این مسیر با مشکلاتی روبرو شد.
با چشماندازی به آینده، دفتر هوش مصنوعی اپل در زوریخ در حال طراحی یک مدل «یکپارچه و بزرگ» برای سیری با نام رمز مدل زبانی بزرگ سیری است. هدف از این پروژه ایجاد تجربهای روانتر و گفتگومحور با سیری است تا این دستیار دیجیتال قادر به ارائه خدمات پیشرفتهتر و یکپارچهتر باشد.
در حالی که اپل هماکنون از چت جیپیتی در تولیدات خود استفاده میکند، اقدام به مذاکرات اولیه با شرکت AI Perplexity برای استفاده از آن به جای سیری و جستجوی Safari نیز کرده است. برخی از مدیران اپل اعتقاد دارند که چتبات داخلی آنها از نظر کیفیت و قابلیتها با نسخههای اخیر چت جیپیتی همتراز است.
به گفته منابع، این مدیران در تلاشاند تا چتبات داخلی را به عنوان یک رقیب واقعی برای چت جیپیتی معرفی کرده و مذاکراتی انجام میدهند تا امکان دسترسی و سنتز دادهها از وب عمومی فراهم شود. این چتبات داخلی در شش ماه گذشته پیشرفتهای قابل توجهی داشته و ادغام آن در سیری میتواند برای اپل یک استراتژی مهم باشد؛ به ویژه اگر درآمد هنگفتی که از قرارداد پیشفرض موتور جستوجوی گوگل در مرورگر Safari به دست میآورد، تحت تأثیر قرار گیرد؛ قراردادی که هماکنون تحت بررسیهای ضد انحصار است.
در نهایت شایعههایی مبنی بر برنامۀ اپل برای تغییر استراتژیک در روابط عمومی این شرکت وجود دارد. این تغییر شامل تفکیک برند هوش اپل (Apple Intelligence) از سیری در متون بازاریابی و اتخاذ یک سیاست جدید به منظور جلوگیری از اعلام قابلیتها پیش از عرضه واقعی آنها به بازار است. بر اساس گزارشها، اپل در حال توسعه امکانی است که به کاربران اتحادیه اروپا اجازه دهد تا دستیار صوتی پیشفرض دستگاههای خود را از سیری به گزینهای دیگر تغییر دهند؛ این اقدام به منظور پاسخگویی به فشارهای نهادهای نظارتی انجام میشود.
