نوآوری به عنوان نیازمندی حکمرانی در دوره فناوری/ نظام علمی و تحقیقاتی کشور جزء بنیادین نوآوری است
ایسنا/اصفهان در دنیایی که فناوری به یک رکن اساسی برای توسعه تبدیل شده، کارشناسان بر این باورند که نوآوری دیگر از جمله های اختیاری برای حاکمان نیست، بلکه یک نیاز اجتنابناپذیر برای مدیریت جوامع به شمار میآید.
نشست تخصصی “حکمرانی در عصر نوآوری و فناوری” امروز دوشنبه ۱۹ آبان با حضور رؤسای اندیشکدهها، نهادهای سیاستگذاری و اندیشمندان در چارچوب برنامههای اولین پاویون حکمرانی، سیاستگذاری و اندیشهورزی نمایشگاه فننما در سالن همایشهای نمایشگاه بینالمللی اصفهان برگزار گردید.
نوآوری ثمره همکاری و همافزایی اکوسیستم دانشی است
سعید ابراهیمی، معاون برنامهریزی و توسعه سرمایه انسانی شهردار اصفهان در این نشست که همزمان با امضای نخستین کنسرسیوم نهادهای حکمرانی و سیاستگذاری، اندیشکدهها و اندیشهورزان اجرا شد، اظهار داشت: نوآوری نتیجه همکاری و تعامل میان اجزای یک اکوسیستم منسجم است؛ اکوسیستمی که بدون حضور و فعالیت زیرسیستمهای مختلف، از دانشگاهها و مراکز علمی گرفته تا نهادهای مالی و سرمایهگذاران خطرپذیر، توانایی عملکرد مؤثر خود را از دست خواهد داد.
وی به مقام دانشگاهها و مراکز علمی در این ساختار اشاره کرد و افزود: نظام علمی و پژوهشی کشور یکی از ارکان اصلی نظام نوآوری محسوب میشود؛ زیرا نیروی انسانی ماهر، موتور محرکه هر نظام دانشی است. دانشگاهها و مراکز پژوهشی با تربیت نیروی متخصص، پایهگذار تأمینکننده سرمایه انسانی این زیستبوم هستند.
معاون برنامهریزی و توسعه سرمایه انسانی شهردار اصفهان به بیان این نکته پرداخت که در کنار نهادهای علمی، بخش تأمین مالی نیز دارای نقشی کلیدی است. نوآوری بدون سرمایهگذاری ممکن نیست. صندوقهای سرمایهگذاری خطرپذیر (VCها)، نهادهای مالی و بانکها، بازیگران دیگری هستند که باید ریسک را بپذیرند تا چرخ نوآوری به حرکت درآید. بدون جسارت در سرمایهگذاری، اکوسیستم نوآوری ناقص میماند.
ابراهیمی از «متقاضیان نوآوری» بهعنوان ترکیبی مهم در این چرخه یاد کرد و گفت: این پروسه زمانی کامل خواهد شد که متقاضی وجود داشته باشد؛ نهادهای عمومی، سازمانها و شرکتهای خصوصی باید نیاز خود را به نوآوری مطرح نمایند تا تقاضا در بازار شکل بگیرد و عرضهکنندگان نیز در راستای آن اقدام کنند.
وی در توضیح نقش شرکتهای دانشبنیان و استارتآپها در این نظام بیان کرد: استارتاپها و شرکتهای دانشبنیان، تامینکنندگان نوآوری هستند. آنها فاصله بین دانشگاه و صنعت را پر کرده و ایدهها را از فکر به عمل منتقل میکنند. معمولاً نوآوران حرفهای با گذراندن چند سال تجربه عملی، در بازهای از پنج تا ده سال به بلوغ میرسند و در آن مرحله میتوانند به تولیدکنندگان واقعی فناوری تبدیل شوند.
معاون برنامهریزی و توسعه سرمایه انسانی شهردار اصفهان با اشاره به اهمیت حضور سیاستگذاران و قانونگذاران در تسهیل فرایند نوآوری تأکید کرد: نظام سیاستگذاری باید زمینهای روان و ارتباطی میان اجزای اکوسیستم را مهیا کند. قوانینی نظیر قانون جهش تولید دانشبنیان بهطور خاص در همین راستا طراحی شدهاند تا تعامل میان دانشگاه، بخش خصوصی و نهادهای مالی آسانتر شود.
ابراهیمی در ادامه به حضور تمامی اجزای نظام نوآوری در نمایشگاههای فناورانه اصفهان اشاره کرد و گفت: در این نمایشگاه، دانشگاهها، مراکز پژوهشی، استارتاپها، صندوقهای مالی و سیاستگذاران در کنار یکدیگر قرار گرفتند؛ این همنشینی در حقیقت نمایانگر زیستبوم نوآوری در مقیاس شهری است. اینکه ما در مدیریت شهری تا چه حد بتوانیم از این ظرفیتها بهرهبرداری کنیم، تعیینکننده سرعت پیشرفت ما به سوی اقتصاد دانشبنیان خواهد بود.
وی افزود: با این حال هنوز در مسیر استفاده از ظرفیتهای نوآوری فاصله داریم. ایجاد اعتماد و پیوند پایدار میان عرضه و تقاضای نوآوری نیازمند زمان و استمرار است، اما نشانههای امیدبخشی در حال شکلگیری است. امروزه مدیران شهری خود به دنبال فناوری هستند؛ آنها در جستجوی راهکارهای فناورانهاند و این تغییر در نگرش بسیار ارزشمند است.
معاون برنامهریزی و توسعه سرمایه انسانی شهردار اصفهان تاکید کرد: این رویدادها فرصتی را برای گفتوگوی مستقیم میان مدیران اجرایی و شرکتهای دانشبنیان فراهم میکند تا نیازهای واقعی مدیریت شهری در عرصه فناوری، توسط فناوران شناسایی و پاسخ داده شود. این سطح از بلوغ، نشاندهنده رشد قابل توجه کاربرد نوآوری در مدیریت شهری اصفهان است.
ابراهیمی در پایان سخنان خود از معرفی نخستین جایزه «حکمروایی شهری» خبر داد و تصریح کرد: ساخت شهر تنها با دست مهندسان عملی نیست؛ بلکه اندیشهورزان، پژوهشگران و سیاستپژوهان نیز در شکلگیری آینده شهر سهمی برابر دارند. جایزه حکمروایی شهری تلاشی برای پیوند دانش و عمل، پژوهش و تصمیمگیری، اندیشه و اقدام به شمار میرود.
وی افزود: این جایزه با همکاری باشگاه شهراندیشان، بنیاد ملی نخبگان، جامعه اندیشکدههای ایران، شهرداری و مرکز پژوهشهای شورای اسلامی شهر اصفهان طراحی شده و مدلی نوآورانه از اتاق فکر شهری را با رویکردی نظاممند به نمایش میگذارد. امیدواریم این جایزه به پایگاهی برای گفتوگو، تفکر و تولید سیاستهای شهری تبدیل شده و مسیر ارتقای اندیشههای سیاستی و نوآورانه را هموار سازد.
حکمرانی مطلوب بدون مشارکت غیرممکن است / نوآوری نه یک ، بلکه یک الزامات است
مصطفی نباتینژاد، رئیس مرکز پژوهشهای شورای شهر اصفهان نیز در این نشست با نگاهی به ارتباط میان نهادهای علمی، پژوهشی و نظام سیاستگذاری کشور گفت: ما در موقعیتی قرار داریم که نقش واسط بین بخش های پژوهش و توسعه (R&D) و نهادهای سیاستگذار دولتی را ایفا میکنیم؛ چه در سطح ملی و چه در سطح محلی، بنابراین مأموریت ما در واقع ایجاد پیوندی میان عرصه علم، نوآوری و نظام حکمرانی است.
وی با بیان اینکه کشور در عرصه فناوری و نوآوری مختار به حرکت نیست بلکه ملزم به ادامه این راه است، ادامه داد: نوآوری و فناوری دیگر یک نیستند؛ این مسیر اجتنابناپذیر است و هر گونه تأخیر در آن، به معنای عقبماندگی در توسعه خواهد بود.
رئیس مرکز پژوهشهای شورای شهر اصفهان با ارجاع به تعریف مشهور «هربرت سایمون» در بحث مدیریت بیان کرد: سایمون میگوید مدیریت یعنی تصمیمگیری. من نیز بر این عقیدهام که اگر بخواهیم حکمرانی را در یک کلمه خلاصه کنیم، آن کلمه مشارکت است. شفافیت و پاسخگویی نیز در پرتو مشارکت محقق میشود و هر کجا که مشارکت واقعی حاکم باشد، حکمرانی به معنای حقیقیاش تحقق یافته است.
نباتینژاد ادامه داد: یک حاکم خوب نمیتواند خود را شفاف معرفی کند، در حالی که در عمل مشارکت را رد نماید. شفافیت در سایه مشارکت به بار مینشیند. هر جا که مشارکت تقویت شود، کیفیت تصمیمها، سیاستها و خدمات نیز ارتقا مییابد.
وی در اشاره به نظریه «نردبان مشارکت» و سلسله مراتب آن از «مشارکتستیزی» تا «مشارکتجویی» بیان کرد: هر مسئولی، چه منتخب باشد و چه منصوب، باید بداند در کجای این نردبان قرار دارد. آیا او از گروه مشارکتجویانی است که به دنبال بهرهبرداری از ظرفیت دیگران برای بهبود خدمات عمومی هستند، یا اینکه خود را در زمره مشارکتگریزان و مشارکتستیزان قرار میدهد که درهای تصمیمگیری را به روی جامعه میبندند؟ این مورد معیاری مهم در ارزیابی عملکرد مدیران و سیاستگذاران به حساب میآید.
رئیس مرکز پژوهشهای شورای شهر اصفهان افزود: در حوزه کسبوکار نیز موفقترین الگو، الگوی مشارکتمحور است. نمونه ملموس آن کسبوکارهایی هستند که با توسعه فرانچایزها و شبکههای همکاری در سطح کشور، منافع مشترک و مسیری دو سر برد تعریف میکنند. ادبیات غالب در این نوع حکمرانی، ادبیات شراکت راهبردی است، نه پیمانکاری.
نباتینژاد به نقش اندیشکدهها و مراکز پژوهشی در پیوند میان نظام حکمرانی و حوزه نوآوری اشاره کرد و گفت: اندیشکدهها باید به عنوان واسط بین حاکمیت و توسعهدهندگان فناوری عمل کنند و در این راستا دو مؤلفه کلیدی را همواره مد نظر داشته باشند: اخلاق و امنیت.
وی ادامه داد: اخلاق، چه در بُعد فردی و چه در بعد اجتماعی، اساس حرکت انسانی است. رسالت بعثت پیامبر(ص) نیز “تتمیم مکارم اخلاق” بود، بنابراین هر جا که بحث از فناوری، داده و حریم خصوصی در میان باشد، باید اخلاق به عنوان ستون اصلی در نظر گرفته شود. از طرفی، مسئله امنیت نیز برای حاکمیت و جامعه حیاتی است؛ تجربیات اخیر نشان داد که تهدیدها میتوانند به تحکیم ملی بینجامند. امروزه جامعه ایران با وجود چالشهای بزرگ، به یک هسته سخت ۹۰ میلیونی تبدیل شده است که همگی در کنار یکدیگر، مسیر ساختن ایران را ادامه میدهند.
رئیس مرکز پژوهشهای شورای اسلامی شهر اصفهان در خاتمه تأکید کرد: اگر حاکمیت به دنبال مشارکت باشد، اعتماد عمومی را نیز به دست میآورد. در واقع، حکمرانی مشارکتمحور به اعتماد اجتماعی منجر میشود و اعتماد اجتماعی، بزرگترین دارایی برای حکمرانی است. امیدوارم رویدادهایی نظیر نمایشگاه فننما بتوانند به همافزایی و همآفرینی میان اندیشکدهها، نهادهای علمی و دستگاههای اجرایی منجر گردند.
