تحول بزرگ شرکتهای دانشبنیان ایرانی در زمینه تولید LLM بومی
مدیرعامل شرکتی دانشبنیان که در زمینه هوش مصنوعی فعالیت میکند، از راهبرد خود مبنی بر تمرکز بر گسترش فناوریهای پردازش متن و زبان طبیعی (NLP) در زبان فارسی خبر داد و بیان کرد: این تحقیقات بهزودی در فاز پروژه سکوی ملی هوش مصنوعی با حمایت معاونت علمی ریاستجمهوری انجام خواهد شد.
طبق گزارش ایسنا، با رشد سریع فناوریهای هوش مصنوعی، پردازش زبان طبیعی یا NLP به عنوان یکی از حوزههای مهم و پرکاربرد در این زمینه شکل گرفته است. این فناوری به کامپیوترها این امکان را میدهد که زبان انسانی را درک، تفسیر و ایجاد کنند؛ تواناییای که تنها چند سال پیش در دنیای خیال باقی مانده بود.
در این راستا، زبان فارسی به واسطه ویژگیهای منحصربهفرد ساختاری، صرفی و نوشتاری، چالشها و ظرفیتهایی خاصی را برای پردازش ماشینی به ارمغان میآورد. از تحلیل احساسات کاربران در شبکههای اجتماعی گرفته تا طراحی چتباتهای فارسیزبان و موتورهای جستوجوگر هوشمند، همه اینها به عنوان نمونههای کاربردی NLP در زبان فارسی به شمار میروند که در حال حاضر از هر زمانی اهمیت بیشتری یافتهاند.
پردازش زبان طبیعی به عنوان شاخهای از هوش مصنوعی، به تعامل میان کامپیوتر و زبان انسانی (زبان طبیعی) میپردازد. هدف از NLP این است که ماشین قادر باشد زبان انسان را همانند یک انسان واقعی درک، تفسیر، تولید و تحلیل کند. به کارگیری NLP در زبان فارسی با چالشها و ویژگیهای خاص خود همراه است. چرا که زبان فارسی به لحاظ ساختار، صرف و نحو و ویژگیهای نگارشی، تفاوتهایی چشمگیر با زبانهایی همچون انگلیسی دارد.
از ویژگیهای بارز زبان فارسی میتوان به صرف افعال پیچیده، ساختار واژگانی مشتق از واژههایی مانند نوشت (نویسنده، نوشته، نوشتنی)، نبود فاصلهگذاری استاندارد، چسبیدن کلمات، نیمفاصله، فاصلههای معمول و اشتباهات تایپی، وجود زبان محاورهای و رسمی و همچنین راستبهچپ بودن متن اشاره کرد.
NLP در زبان فارسی کاربردهای متنوعی در حوزههایی مانند ترجمه ماشینی (از فارسی به انگلیسی و بالعکس)، شناسایی احساسات کاربران در شبکههای اجتماعی، چتباتها و دستیاران صوتی فارسیزبان، خلاصهسازی متون فارسی، استخراج اطلاعات از اخبار، مدارک و مقالات فارسی، درک پرسش و پاسخ خودکار و تصحیح اشتباهات املایی و گرامری دارد.
شرکت دانشبنیان فعالی که از اعضای هیئت علمی دانشگاه علم و صنعت تشکیل شده، موفق به تجاریسازی محصولات متعددی در حوزه پردازش متن، صوت و تصویر شده است. این شرکت با اتکا به متخصصان جوان و نخبگان دانشگاهی، پروژههای تحقیق و توسعه را در سطح ملی به اجرا گذاشته و به عنوان یکی از اولویتهای خود، نقشآفرینی در پیشرفت اقتصاد دیجیتال کشور را دارد.
اینک این شرکت در تلاش است تا جایگاه خود را در پروژه سکوی ملی هوش مصنوعی مستحکم نماید.
سید محمدباقر سجادی، مدیرعامل این شرکت دانشبنیان در حوزه هوش مصنوعی درباره فعالیتهای این شرکت اظهار کرد: ما از سال ۱۳۹۸ بهعنوان یک شرکت دانشبنیان شناخته شدهایم و از آن زمان به فعالیت در زمینه هوش مصنوعی پرداختهایم. تا به امروز محصولات متنوعی تولید کردهایم، اما هماکنون عمده تمرکز ما بر روی پردازش متن و زبان طبیعی (NLP) در زبان فارسی است.
وی اضافه کرد: در صدد هستیم که محصولات مؤثری در این حوزه ارائه دهیم. یکی از پروژههای کلیدی ما، همکاری در توسعه سکوی ملی هوش مصنوعی است که قرار است مدل زبانی خاصمنظورهای (LLM) را برای صنایع و فروشگاهها معرفی کند.
سجادی با اشاره به تأثیر معاونت علمی ریاستجمهوری در حمایت از فناوریهای نوین، گفت: هوش مصنوعی در سطح جهانی بهطور روزافزونی به عنوان یک قدرت نوظهور شناسایی میشود. بهرغم اینکه سرمایهگذاریها در این زمینه نسبت به بازدهی آن هنوز به اندازه کافی نیست، اما توجه سرمایهگذاران به این حوزه جدی است. کشور ما نیز نمیتواند از این مسیر عقب بماند.
وی تأکید کرد: از معاونت علمی انتظار داریم بهعنوان یکی از نهادهای کلیدی در حوزه فناوری، از شرکتهای فعال در قلمرو هوش مصنوعی حمایتهای بیشتری داشته باشد. در سالهای اخیر حمایتهایی نظیر وام و گرنت انجام شد که تأثیرگذار بود. اما هماکنون این حمایتها به سمت خرید اولیه محصولات تغییر شکل داده تا شرکتها بتوانند به بلوغ محصول خود دست یابند.
مدیرعامل این شرکت دانشبنیان تصریح کرد: در این رویکرد جدید، معاونت علمی تمام هزینههای توسعه یک محصول را بر عهده میگیرد و به عنوان خریدار اولیه وارد عمل میشود. این اقدام میتواند مسیر پیشرفت و تجاریسازی محصولات بومی در زمینه هوش مصنوعی را هموارتر کند.
