آینده عمارت منصوری ملایر چگونه خواهد بود؟

عمارت تاریخی منصوری به عبدالصمد منصوری تعلق دارد و به اواخر دوره قاجار و دوره پهلوی رابطه دارد. این عمارتی در ملایر، خیابان هاشمی‌نژاد (دکتر اقبال) قرار دارد و در تاریخ ۱۱ دی ۱۳۸۰ با شماره ثبت ۴۶۹۱ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

در سال ۱۳۹۰ به دلیل تأخیر در تملک این ملک و پیگیری وراث و حکم دیوان عدالت اداری، پس از ده سال، این اثر از فهرست آثار ملی حذف شد. اقدام ناپخته‌ای که اگر امروز شهرداری ملایر مالکیت آن را به‌دست نمی‌آورد، ممکن بود سرنوشت مبهمی برای این اثر تاریخی رقم بزند و به جای آن، آپارتمان‌ها و مجتمع‌های مسکونی با ارتفاعات بلند جای آن را بگیرند!

از زمان حذف این بنای تاریخی از فهرست آثار ملی، گمانه‌زنی‌های بسیاری برای حفظ آن صورت گرفت و وراث نیز اقدام به فروش این عمارت کردند. با این حال، هم‌اکنون شهرداری ملایر چندین سال است که در تلاش برای تملک و احیای این اثر ارزشمند تاریخی می‌باشد.

تعیین تکلیف عمارت تاریخی منصوری

شهردار ملایر با اعلام این‌که پس از گذشت ۳۴ سال، سرنوشت عمارت تاریخی منصوری مشخص می‌شود، گفت: این عمارت در بلوار پارک سیفیه، خیابان شهید هاشمی‌نژاد، بر روی زمینی به مساحت تقریبی ۲۸۵۰ مترمربع عرصه و ۴۰۰ مترمربع زیربنا در دوطبقه به‌صورت باغ و عمارت واقع شده است.

مجید فرجی ، با تأکید بر غنای تاریخی این بنا و قدمت آن، به ارتباط معماری طبقه همکف با دوره قاجار و طبقه دوم با دوره پهلوی اشاره کرد و خاطرنشان کرد: این اثر در تاریخ ۱۱ دی ۱۳۸۰ با شماره ۴۶۹۱ به ثبت ملی رسید، اما در سال ۱۳۹۰ به جهت پیگیری وراث و حکم دیوان عدالت اداری، از فهرست آثار ملی خارج شد و این تغییر، دغدغه‌هایی را برای محافظت خانه ایجاده کرد.

وی ادامه داد: در سال‌های ۱۳۸۶ و ۱۳۸۷ با اعتباری oltre ۱۰۰ میلیون تومان، این بنا مرمت و بازسازی گردید. در طول سال‌های گذشته برای تملک این ملک مکاتبات متعددی انجام شد لیکن به واسطه مشکلاتی نظیر عدم تأمین اعتبار، نبود توافق و تعدد وارثان، این مسئله محقق نشد.

شهردار ملایر گفت: اخیراً پیگیری‌های فراوانی از جانب اداره‌کل میراث فرهنگی استان، فرمانداری ملایر، شهرداری و مسکن و شهرسازی به منظور تملک خانه منصوری از طریق جابجایی املاک شهرداری صورت گرفته که در نهایت موفقیت‌آمیز بوده و این عمارت تاریخی پس از ۳۴ سال، تعیین تکلیف شد.

فرجی حفظ و احیای بناهای تاریخی در سطح شهرستان را وظیفه‌ای اساسی دانسته و اظهار داشت: مراقبت و مرمت آثار تاریخی و فرهنگی را جزو مسئولیت‌های شهرسازی می‌شناسیم و در جهت حفظ آثار نیاکان و معماری ایرانی‌-‌اسلامی هرگز از هیچ تلاشی یدغفلت نمی‌کنیم.

وی خاطرنشان کرد: خانه منصوری یکی از بناهای مهم و تاریخی این شهر به شمار می‌آید که در فرآیند مالکیت و نگهداری آن، مراحل پیچیده‌ای بین مسئولان اجرایی و ورثه منصوری طی شده بود. سرانجام، با توجه به توافقات بین شهرداری و وراث منصوری، اقدامات لازم انجام و این خانه به شهرداری تحویل داده شده است.

شهردار ملایر تأکید کرد: بناهای تاریخی جزئی جدایی‌ناپذیر از هویت یک منطقه، شهر و دیار محسوب می‌شوند و به عنوان میراثی ماندگار و حافظه تاریخی هر شهر می‌بایست حفظ گردند. ملایر به عنوان شهری دارای دو برند جهانی که تنها شهر ایران دارنده نشان جهانی انگور و منبت مبلمان ثبت‌شده است، در عرصه ملی و بین‌المللی مطرح می‌باشد و لذا ضرورت حفظ تاریخ این شهر بسیار حائز اهمیت است.

وی ادامه داد: هویت شهری یکی از کلیدی‌ترین مباحثی است که باید در هر شهر مورد توجه ویژه قرار گیرد. وجود هویت شهری موجب شکل‌گیری بهتر تعاملات و نظامات اجتماعی و کاهش آسیب‌های اجتماعی خواهد شد. حال با تعیین تکلیف خانه منصوری در ملایر، برنامه داریم کاربری فرهنگی و اجتماعی برای این مکان تعریف کنیم تا به عنوان میراثی شایسته برای شهروندان ملایری باشد.

شهردار ملایر گفت: در این راستا، تملک عمارت تاریخی منصوری را با جدیت پیگیری کردیم و در نشست‌های متعدد، تفاهم‌نامه اولیه با وراث منصوری تنظیم شد. وراث در نظر داشتند که این عمارت به‌صورت نقدی خریداری شود و از آنجا که منابع مالی شهرداری پاسخگوی این نیاز نبود، با معاون امور عمرانی استانداری همدان هماهنگی لازم صورت گرفت.

وی یادآور شد: پس از دستیابی به توافق نهایی با وراث منصوری، مرمت بنا طبق کمیسیون ماده پنج (شورای عالی معماری و شهرسازی) به سرعت آغاز خواهد شد.

این مقام مسئول با بیان اینکه در سال‌های گذشته قسمت زیادی از این ملک را تملک کرده بودیم، گفت: در سال ۱۴۰۱ سه دانگ از این عمارت تاریخی به شهرداری واگذار شد و دو ورثه اصلی به نام‌های عباس منصوری و حسین منصوری داشتیم. به علاوه، سه دانگ باقی‌مانده در اختیار تعداد زیادی از ورثه قرار داشت.

شهردار ملایر یادآور شد: با مذاکراتی با وکیل وراث، بخش عمده‌ای از سه دانگ باقی‌مانده نیز تملک شده و در حال حاضر حدود ۱۵ درصد از کل ملک باقی مانده است و ما در پی تملک آن هستیم. برای این موضوع در سال جاری چندین جلسه برگزار شده است.

فرجی با تصریح این‌که هنوز به نتیجه نهایی نرسیده‌ایم، افزود: در نهایت قرار شد که فرآیند تملک از طریق قانونی مورد انجام قرار گیرد. مالکان قسمت باقی‌مانده نیز موافقت کرده‌اند که ما کار مرمت این اثر باستانی را بر عهده بگیریم، به همین خاطر کار به مناقصه گذاشته شده و پیمانکار پروژه گشته است.

وی بیان کرد که تا پایان هفته آینده، کار ترمیم این اثر تاریخی آغاز خواهد شد و بدون شک تقویت و ترمیم این بنا در جذب گردشگر و رونق بوم‌گردی تأثیر بسزایی خواهد داشت و یادآور شد: نکته حائز اهمیت این است که مشاور این پروژه باید تعیین تکلیف گردد.

فرجی افزود: این اثر تاریخی قرار است به یک المان فرهنگی و هویتی در شهر تبدیل گردد که به‌صورت عمومی در دسترس مردم و گردشگران باشد. همچنین تصمیم بر آن است که اصحاب رسانه به زودی از پروژه مرمت، بازسازی و محوطه‌سازی این مجموعه دیداری داشته باشند تا از جزئیات امور آگاه شوند.

مرمت اثر، اولویت مهم فعلی عمارت منصوری است

ابراهیم جلیلی، رئیس اداره میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری ملایر نیز با ذکر اینکه برای حفظ این بنا هیچ تلاشی را دریغ نکرده‌ایم، به ایسنا بیان داشت: مرمت عمارت منصوری به دلیل حذف آن از فهرست آثار ملی از صلاحیت ما خارج است؛ با این حال، این بنا به شدت نیازمند مرمت و بازسازی است.

وی با بیان اینکه عمارت منصوری یک اثر تاریخی بسیار مقبول به شمار می‌رود و ثبت مجدد و مرمت آن پس از تملک، نخستین اولویت حال حاضر این عمارت است، تأکید کرد: در سال‌هایی که این بنا از فهرست آثار ملی خارج شده بود، مرمت‌هایی جزئی در این بنا به انجام رسید و چنانچه تملک این ملک توسط شهرداری ملایر نهایی گردد، بخش‌هایی از بنا مانند بام‌سازی، استحکام بخشی و دفع رطوبت از پایه به‌صورت فوری مرمت خواهد شد.

جلیلی بر این نکته تأکید کرد که مطابق با قانون برنامه ششم توسعه، بناهایی که در اختیار نهادهای دولتی قرار دارند، موظف به مرمت آن‌ها تحت نظر میراث‌فرهنگی هستند. همچنین طبق توافقاتی که با شهرداری ملایر انجام شده، این بنا باید بدون ایستادگی و دخالت حفظ و مرمت گردد.

وی اضافه کرد: پیشتر، میراث فرهنگی اقدام به بازسازی بام و نمای بنا کرده است و قریب به ۱۰۰ میلیون تومان در این راستا هزینه شده و مساحت ملک بیش از ۲۷۰۰ متر مربع می‌باشد. قدمت طبقه همکف به دوره قاجاریه و طبقه دوم به دوره پهلوی بازمی‌گردد.