کدام کتاب مناسب کدام فرد برای هدیه است

«آیا تا به حال برای خودمان اندیشیدهایم که چه کتابی باید به چه فردی اهدا کنیم؟»
، زهره مسکنی، نویسنده و روزنامهنگار، در یادداشتی به مناسبت هفته کتاب اینگونه مینویسد: «هفته کتاب به پایان میرسد و تمام فعالیتهای نمایشی مرتبط با کتاب تا سال آینده همین ایام متوقف میشوند. اما برای کسانی که به اصطلاح عاشق کتاب هستند، روز و هفته کتاب هیچ معنایی ندارد. آنها از هزینههای خود برای سیگار، پیتزا و چیپس میزنند تا کتاب بخرند و لذت ببرند. در این نوشته، میخواهیم بررسی کنیم که اگر مصمم به پیوستن به نهضت ترویج کتاب و کتابخوانی هستیم و تصمیم داریم به جای شیرینی و شکلات و… در هر مناسبتی کتاب هدیه کنیم، چه کتابی را به چه کسی اهدا کنیم.
صرفنظر از روشهای درست و غلط برای ترویج کتابخوانی، آیا تاکنون به این موضوع اندیشیدهایم که چه کتابی برای چه کسی مناسب است؟ آیا هدیههایی که برای عزیزانمان تهیه میکنیم، همه یکسان است؟ آیا تمامی عزیزان ما به یک نوع خوراکی خاص علاقهمندند یا سبک پوشش همه یکسان است یا آیا همگی یک ژانر خاص از فیلمها را تماشا میکنند؟ نکته دیگری که باید به آن توجه کنیم این است که آیا صرفاً بر اساس علایق خود برای دیگران کتاب میکنیم یا هنگام خرید به سلیقه و علایق آنها نیز توجه داریم؟ حالا با توجه به اینکه هفته کتاب را در پیش داریم و بیشک مناسبتهای زیادی در پاییز و زمستان و بهار از راه میرسند که میتوانیم به مناسبت آنها هدیه بدهیم، بررسی کنیم که برای گروههای مختلف علاقمندان به رمانهای ایرانی، چه کتابهایی مناسبتر هستند.
اگر به دنبال خرید کتاب برای فردی با روحیه کنجکاوی و علاقهمند به داستانهای معمایی هستید، پیشنهاد میکنیم آثار اسماعیل فصیح را مد نظر قرار دهید. فصیح در آثاری مانند «ثریا در اغما»، «زمستان ۶۲» و «خاک آشنا» توجه ویژهای به موضوعات محلی دارد و در عین حال از عناصری از داستاننویسی معمایی و کارآگاهی در بستر جامعه ایرانی بهره میبرد. سبک نگارش ساده و طنزپردازانه اسماعیل فصیح باعث شده تا آثار او جذاب و با کشش بالایی باشد. همچنین، او یکی از نخستین نویسندگانی است که به تصویرسازی طبقه متوسط شهری و مناسبات آن در ادبیات فارسی پرداخته است.
اگر به دنبال کتابی برای افرادی هستید که نگاهی ویژه به زندگی و خواستههای زنان ایرانی دارند، آثاری از زویا پیرزاد پیشنهاد میشود. این نویسنده با بهرهگیری از روال طبیعی و روزمره زندگی زنان ایرانی در کتابهایی چون «چراغها را من خاموش میکنم» و «عادت میکنیم»، با زبانی ساده و نثری گویا جهت انتقال احساسات زنانگی به خواننده؛ موفق عمل کرده است. شخصیتهای داستانهای زویا پیرزاد، واقعی و نماد زنانی هستند که هر روز در کنارمان زندگی میکنند و به دنبال ساختن زندگیای هستند که آرزویش را دارند.
قطعا افرادی را میشناسید که روحیه حقیقتجویی و عدالتخواهی آنها از دیگران بیشتر است. برای چنین افرادی، آثار محمود دولتآبادی را کنید. رمان «کلیدر» در توصیف و ستایش کار و زندگی و طبیعت ایران در منطقه خراسان، حماسهای از شجاعت و مردانگی را به تصویر میکشد. دولتآبادی در اثر «روزگار سپریشدهٔ مردم سالخورده» نیز به روایت سرنوشت سه نسل از مردمان سختکوش و ستمدیده در روستاهای ایران میپردازد. با افزودن جزئیاتی از عشق به موضوعات اصلی داستانهایش، دولتآبادی آثارش را متمایز و خواندنیتر ساخته است.
اگر دوستانی دارید که به خواندن داستانهایی از مناطق جنوبی ایران علاقه دارند، آثار احمد محمود را در نظر بگیرید؛ نویسندهای که قصههای بومیاش عمدتاً در یکی از شهرهای جنوبی ایران رخ میدهد. او در نوشتههایش از لهجههای محلی بهره میبرد و ریتم تند و شتابان داستانهایش باعث میشود تا خواننده به آسانی خسته نشود. در کتابهایی چون «همسایهها»، «داستان یک شهر» و «مدار صفر درجه» به مسائل اجتماعی توجه زیادی شده و داستانها زندگی روزمره عادی مردم را روایت میکند؛ امری که به خوانندگان کمک میکند تا با شخصیتهای این کتابها همذاتپنداری کنند.
شاید در اطراف خود زنانی را ببینید که تسلیم شرایط موجود نیستند و به دنبال تغییر در شرایط و زندگی خود هستند. برای این زنان، آثاری از سیمین دانشور را هدیه بدهید. شخصیتهای زن در داستانهای دانشور، فارغ از طبقه اجتماعی، در جامعه فعال هستند. او نخستین نویسنده زن ایرانی است که در تمامی آثارش مانند «سووشون»، «شهری چون بهشت» و «جزیرۀ سرگردانی»، به روشهای مختلف حقوق از دست رفته زنان را بیان کرده است. دانشور در نوشتههایش به چالشهای هویت و موقعیت زن ایرانی در یک برهه تغییر و تحول اجتماعی توجه دارد و به تلاش آنان برای خودیابی میپردازد.
و در نهایت، برای کسانی که به مطالعه داستانهایی در زمینه تاریخ ایران علاقهمندند، آثار علیمحمد افغانی گزینه مناسبی هستند. شخصیتهای داستانهای او غالباً زنانی هستند که با چالشهای اجتماعی و خانوادگی روبهرو شدهاند. این نویسنده با دقت در آثاری چون «شوهر آهو خانم»، «شادکامان دره قرهسو» و «سیندخت»، موضوعات اجتماعی و سیاسی ایران را بررسی کرده و تصویری واقعی از زندگی مردم ایران، به ویژه زنان، ارائه میدهد. افغانی همچنین در بهکارگیری اصطلاحات و ضربالمثلهای محلی مهارت خاصی دارد.»



