نگاهی به عملیات «عاشورا 4»

، عملیات «عاشورا ۴» در شرایطی طراحی و به مرحله اجرا درآمد که از تیرماه سال ۶۱ بدنبال عملیات رمضان، رکودی شدید بر جبهه خودی حاکم بود و رزمندگان خودی در مقابل دیوار دفاعی عراق متوقف شده بودند. این رکود تا اواخر سال ۶۴ ادامه پیدا کرد.

در این مدت، عملیات‌های محدود و ایذایی تحت عناوین «قدس»، «ظفر» و «عاشورا» انجام شد. هم‌چنین در جبهه جنوبی، به ویژه در ناحیه هورالهویزه، در تابستان سال ۶۴ تحرکات قابل توجهی از نیروهای خودی مشاهده گردید که در گذشته بی‌سابقه بود. در کنار این اقدامات، عملیات تصرف «فاو» نیز در حال انجام بود.

اواخر سال ۶۴ و در شرایطی که محافل خارجی و کشورهای عربی، به ویژه شیخ‌نشین کویت، از اتفاقی شگرف غافلگیر شده بودند، عملیات عظیم «والفجر ۸» (فتح فاو) به وقوع پیوست و ارتش عراق به طور ناگهانی غافلگیر شد. یکی از عوامل مؤثر در این غافل‌گیری، شدت فعالیت‌های نیروهای خودی در منطقه هورالهویزه بود که توجه دشمن را به خود جلب کرده بود. در نهایت، شهر فاو در روز سوم عملیات به تصرف درآمد و تثبیت مواضع در این منطقه بیش از ۷۰ روز به طول انجامید.

در مردادماه سال ۱۳۶۴، با مشارکت مجاهدین عراقی در عملیات «قدس ۵» بخشی از دریاچه «ام‌النعاج» عراق در منطقه هورالهویزه آزاد گردید و به دنبال آن، عملیات «عاشورا ۴» به مساحت ۱۱۰ کیلومتر مربع برای آزادسازی کامل این دریاچه با همان ترکیب نیروهای قبلی انجام شد.

تیپ ۹ بدر، ساعت ۲ بامداد ۳۰ مهرماه ۱۳۶۴ این اقدام را آغاز کرد. فرار دو نفر از نیروهای ارتش عراق و ارائه اطلاعات حیاتی در مورد این منطقه تأثیر بسزایی در روند عملیات «عاشورا ۴» داشت.

زمان حمله یک روز پیش از ولادت حضرت امام موسی کاظم(ع) بود و به همین مناسبت رمز عملیات به «یا موسی الکاظم(ع)» گردید. نیروها با اتکا بر غافلگیری و حمایت گسترده توپخانه در غرب دریاچه به سادگی به اهداف خود رسیدند و ۱۵ کمین دشمن، که نیروهای «فرسان الهور» بودند، در هم شکسته شدند و پیشروی تا تسخیر کامل دریاچه ادامه یافت.

دشمن، صبح روز اول عملیات پاتک خود را آغاز کرد، اما به لطف تدابیر خونسرد و صبورانه نیروهای مجاهد عراقی که در میان نیزارها مستقر شده بودند، به محض نزدیک شدن دشمن به آنها حمله ور شده و پاتک آنان را ناکام گذاشتند. پاتک دوم نیز ساعت ۱۴ همان روز با حمایت توپخانه و هواپیماهای «پی. سی۷.» به عمل آمد.

این پاتک نیز به شکل مشابه اولی پاسخ داده شد و در نتیجه، نیروهای بعثی با تلفات و جراحات و نیز تعدادی اسیر از میدان عقب نشینی کردند و هشت قایق خود را نیز در این روند به جا گذاشتند، هرچند در این تعقیب و گریز یکی از فرماندهان مجاهدان عراقی به نام «ابوالخیر» به شهادت رسید.

در روز دوم عملیات، دشمن سه بار متوالی برای بازپس‌گیری دریاچه ام‌النعاج دست به پاتک زد که در هر بار به دلیل رعایت اصل استتار و غافلگیری از سوی مجاهدین عراقی، با مقاومت شدید مواجه شد و پس از متحمل شدن تلفات و خسارات جدی، به عقب بازگشت.

این عملیات که به تمامی اهداف مشخص شده خود دست یافت، منجر به آزادسازی ۱۱۰ کیلومتر مربع از منطقه هورالهویزه عراق، نابودی ۶۴ پایگاه، تصرف هفت آبراه در غرب دریاچه، به چنگ آوردن سه پاسگاه و سه کمین دشمن و همچنین غنیمت گرفتن ۲۷ قایق و بلم، ۹۹ قبضه سلاح نیمه‌سنگین، ۱۰ قبضه ضد هوایی تک لول با کالیبر ۱۴.۵ میلی‌متری و چهار قبضه خمپاره‌انداز ۸۲ و ۶۰ میلی‌متری و تعداد زیادی «دوشکا» گردید.