ساختمان شیشهای فرمانفرماییان در آتش درگیریهای اسرائیل
بر اساس گزارش سایت صدای ساختمان ایران، در روز ۲۶ خرداد ۱۴۰۴، یکی از شاخصترین نمادهای معماری مدرن ایران به واسطهی اصابت چهار بمب، دچار حریق شد. این ساختمان که بهطور عمومی به نام «برج شیشهای شبکه خبر» شناخته میشود، بخشی از مجموع اداری صدا و سیما و یکی از آخرین یادگارهای دورهی معماری مدرن پیش از انقلاب بهشمار میآید. طراحی این اثر متعلق به یکی از پیشگامان عرصه معماری نوین ایران بوده است.
سیر تحول طراحی تا اجراییسازی
فرمانفرماییان که او را به عنوان پدر معماری مدرن ایران میشناسند، این پروژه را بر مبنای فلسفه شفافیت، هندسه ساده و احترام به نور و طبیعت آغاز کرد. او همچنین طراح آثاری همچون ورزشگاه آزادی، موزه فرش و چندین ساختمان برجسته در تهران بوده است.
پس از انقلاب، احتمالاً ادامه کار به عهده جهانگیر درویش بوده؛ معماری که به خاطر بهکارگیری بتن اکسپوز در طراحیهایش شناخته میشود و آثارش به عنوان نمونههای آموزشی در این حوزه مورد توجه قرار گرفتند.
پلههایی که به نور منتهی میشدند
در این ساختمان شیشهای، پلههای بتنی به شکل اکسپوز طراحی گردیده و خرپاهای فلزی به دقت ساخته شدهاند. یکی از جنبههای خاص این بنا، وجود یک حیاط مرکزی با فضای سبز و محیط بازی در وسط ساختمان بود که فضاهای کاری را به نور و طبیعت پیوند میزد. طبقه همکف که شبکه خبر در آن قرار داشت، بهطور مستقیم به این فضای باز و روشن دسترسی داشت؛ رویکردی که به شدت با سنتهای بسته و بینور ساختمانهای دولتی در تضاد بود. نمای شیشهای خارجی نیز در آن زمان به عنوان ی شجاعانه به شمار میرفت؛ شفاف، مدرن و با فرم مکعبی، که با ساختار داخلی هماهنگ بود و بر نور طبیعی تأکید داشت.
مقاومت در برابر زلزله؛ معماری با دیدگاه مهندسی
مطالعات اخیر نشان دادهاند که این ساختمان قابلیت تحمل زلزلهای با شدت ۹ ریشتر را دارد؛ ویژگیای که در میان ساختمانهای قدیمی بلندمرتبه نادر بوده و موید هوشمندی تیم طراحی در سازه است.
در میانه جنگ، چه خسارتهایی به بار آمد؟
حمله هوایی در تاریخ ۲۶ خرداد ۱۴۰۴ نه تنها صدمات جدی به فضای داخلی وارد کرد، بلکه سبب آتشسوزی و تخریب قسمتهایی از نمای شیشهای بنا گردید. ساختمان شیشهای صدا و سیما صرفاً یک رسانه نبود؛ این بنا نمادی از میراث معماری مدرن ایران با شفافیت، صراحت و جلال به شمار میرفت. لحظهٔ برخورد موشک که بهطور زنده در شبکه خبر پخش شد، به معنای زخمی بر روح فرهنگ و تاریخ معماری ایران به حساب میآید.
