اتهام انگلستان به برنامه هستهای جمهوری اسلامی ایران
دیوید لمی در عصر دوشنبه (به وقت محلی) در سخنانی در پارلمان انگلیس اعلام کرد: «در تاریخ ۲۸ اوت (۶ شهریور)، انگلیس به همراه فرانسه و آلمان اقدام به فعالسازی سازوکار اسنپبک ذیل قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت نمود. این به آن معناست که در صورتی که توافق جدیدی طی ۳۰ روز به دست نیاید، تمامی تحریمهایی که به موجب برجام لغو شدهاند، دوباره به حالت اجرایی برمیگردند.»
او اظهارنمود: «این تصمیمی نیست که به سادگی از آن بگذریم. ما در طول سالها با شرکای بینالمللیامان کار کردهایم تا از دستیابی ایران به سلاح هستهای جلوگیری کنیم.»
وزیر خارجه انگلیس با نادیدهگرفتن بدعهدیهای طرفهای غربی در اجرای تعهدات مربوط به برجام، ادعا کرد: «ایران بارها این توافق را تضعیف کرده و اکنون ذخایر اورانیوم غنیشدهاش به ۴۰ برابر حد مجاز تعیینشده در برجام رسیده است. با این حال، ما در تمام این سالها تلاش کردهایم تا ایران را به رعایت توافق بازگردانیم. این تلاشها در ماههای اخیر نیز ادامه داشت و از وزیر خارجه ایران خواستم تا به تنشها خاتمه دهد و به دیپلماسی روی آورد.»
وی با ذکر این ادعا که ایران گزینه دیپلماسی را نکرده است، مطرح کرد: «ما ناچار به اقدام بودیم و اجازه نمیدهیم که اسنپبک بدون تحقق یک توافق پایدار و جامع منقضی شود.»
لمی همچنین تصریح کرد که فعالسازی اسنپبک به معنای خاتمه دیپلماسی نیست و لندن به همراه شرکای خود به تلاش برای دستیابی به موفقیت در مسیر دیپلماسی ادامه خواهد داد.
به نقل از ایرنا، سه کشور اروپایی شامل انگلیس، فرانسه و آلمان که در سالهای گذشته به تعهدات خود در چارچوب برجام عمل نکردهاند، روز پنجشنبه گذشته اطلاعیهای مبنی بر فعالسازی مکانیسم اسنپبک به شورای امنیت ارسال کردند. در این اطلاعیه، آنها با اعلام اینکه فرآیند بازگشت تحریمها آغاز شده، اذعان کردند که برای دستیابی به توافقی جدید با ایران در ۳۰ روز آینده آماده گفتوگو هستند.
سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در نامهای به شورای امنیت و دبیرکل سازمان ملل به برداشت نادرست تروئیکا از سازوکار حل اختلافات موجود در برجام و موضوعات مرتبط با قطعنامه ۲۲۳۱ اشاره کرد و خواستار آن شد که تمامی اعضای شورای امنیت به دقایق سیاسی غیرمنصفانه نه بگویند و در راستای حفظ یکپارچگی حقوق بینالملل و اعتبار شورای امنیت اقدام کنند. او تاکید داشت که مسیر آتی باید بر اساس احترام متقابل و نه بر پایه تحمیل باشد.
علاوه بر این، وزرای خارجه ایران، چین و روسیه روز دوشنبه نامه مشترکی به دبیرکل سازمان ملل متحد و رئیس شورای امنیت ارسال کردند، در این نامه به کوششهای سه کشور اروپایی در راستای احیای قطعنامههای لغوشده شورای امنیت علیه ایران پاسخ منفی داده و تاکید کردند که اعلان این سه کشور به شورای امنیت با رویههای مندرج در برجام و قطعنامه ۲۲۳۱ در تضاد است و فاقد مبنای حقوقی مناسب است و لذا باید باطل و بیاثر شناخته شود.
بر اساس توافق هستهای ایران که به نام برجام شناخته میشود و قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل، موعد پایان برخی از بندهای کلیدی این توافق (روز انتقالی) در اکتبر ۲۰۲۵ (آبان ۱۴۰۴) خواهد بود. سه کشور اروپایی که در انجام تعهدات اقتصادی خود در چارچوب برجام ناکام ماندهاند، اکنون ادعا دارند که بدون ابهام حق دارند تحریمها را بازگردانند و مدعی هستند که ایران از سال ۲۰۱۹ به تعهدات خود پایبند نبوده است. در حالی که اقدامات ایران در راستای کاهش تعهدات هستهای پس از خروج ایالات متحده از توافق و عدم توانایی اروپا در جبران خسارات، به صورت تدریجی، تحت نظر آژانس و برگشتپذیر اعلام شده بود.
سازوکار اسنپبک به منظور مواجهه با بیاعتمادی میان ایران و گروه ۱+۵ طراحی شده بود تا در صورت عدم پایبندی به تعهدات، تحریمهای لغو شده دوباره به حالت اجرایی برگردند. اما برجام بر دو پایه اصلی یعنی تعهدات هستهای ایران و رفع تحریمها استوار بوده و خروج ایالات متحده در سال ۲۰۱۸ همراه با بازگشت تحریمها و سیاست فشار حداکثری، به علاوه ناتوانی اروپا در پایبندی به وعدههای اقتصادی، سالهاست که این تعادل را مختل کرده است.
