کتاب، راهحلی برای یاری به حل مشکلات ارائه میدهد
مسعود پزشکیان، رئیسجمهور، در شامگاه روز شنبه، ۲۴ آبان ۱۴۰۴، در مراسم ملی تقدیر از «روز کتاب، کتابخوانی و کتابدار»، با تأکید بر اهمیت بسزا و والای کتاب در زندگی فکری و اجتماعی ملتها، کتاب و مطالعه را بهعنوان «راهی برای نجات کشور از معضلات» و «کلید حفظ زنده بودن جامعه و جلوگیری از عقبافتادگی در پیشرفتهای جهانی» معرفی کرد. وی تصریح کرد که در زمانهای که کشور با چالشهای متعدد دست و پنجه نرم میکند، کتاب میتواند پاسخ مسائل را در خود نهفته داشته باشد و به حل مشکلات کمک کند.
در ادامه، رئیس جمهور به خطبه شانزدهم نهجالبلاغه و سخن امیرالمؤمنین (ع) اشاره کرد که میفرماید: «کسی که آگاهی از رویدادها و تجربیات گذشته داشته باشد و آنها را در ذهن خود مرور کند، اگر وجود تقوا در او باشد، به هیچگونه شبههای دچار نمیشود و به درستی عمل میکند». او خاطرنشان کرد که با یادگیری از تجارب گذشتگان و استفاده از کتاب، این امکان فراهم میشود. اگر اکنون با ناهماهنگیهای متعددی مواجه هستیم، دلیل آن این است که کتاب نخواندهایم و تاریخ اجداد خود را بهخوبی مورد توجه قرار ندادهایم.
پزشکیان در تبیین عواقب غفلت از میراث علمی و محیط زیست اشاره کرد که اگر به ارزشهای طبیعی و زمینی به درستی توجه نشود، طبیعت ممکن است بر ما مصائب فرود آورد. اگر مهارت مواجهه و همکاری با زمین، آب، خاک و حتی جوانانمان را فرا نگرفته باشیم، به طور قطع آسیب خواهیم دید. این مطالعه و عبرتآموزی از تاریخ است که ما را راهنمایی میکند تا چگونه با مشکلات روبهرو شویم و اهمیت این موضوع تا آنجا پیش میرود که در کلام امیرالمؤمنین (ع) بخشی از ایمان به شمار آمده است.
رئیس جمهور در پاسخ به این پرسش که راهکار اصلاح رویههای غلط در کشور و دستیابی به جایگاه شایسته چه میباشد، تأکید کرد که نقش کتاب در این زمینه «تعینکننده» است و خاطرنشان کرد که نوع کتاب، کیفیت آن و مخاطب هدف، از مسائلی اساسی به شمار میآید. ویژگیهای بصری و جذابیت کتابها میتواند افراد با هر سن و سالی را به مطالعه جلب کند و ذهن را بهتدریج به سوی عادت به مطالعه سوق دهد، همانطور که یک کودک نوپا به تدریج مراحل راه رفتن را یاد میگیرد. این فرآیند باید از محیط مدرسه آغاز شود و متخصصان آموزشی باید بهطور فعال در آن مشارکت کنند.
وی در بیان تأثیر دانش و آموزش بر پیشرفت سازمانها تأکید کرد که هر سازمانی برای ایجاد تحولات نیاز به یک سیستم ارزیابی دارد. سازمانی که زنده است و به سرعت به تحولات جدید پاسخ میدهد، باید بهعنوان یک «سازمان یادگیرنده» شناخته شود. برای احیای سازمانها، ضروری است که بهترین منابع علمی موجود در دنیا که نیازهای آنها را برطرف میکند، ترجمه و به صورت شیوههای آموزشی درآیند تا کارکنان بتوانند مطالعه کرده، یاد بگیرند، رشد کرده و مورد ارزیابی قرار بگیرند.
پزشکیان به فراوانی منابع علمی دنیا اشاره کرد و اظهار داشت که اکنون میلیونها کتاب در جهان وجود دارد، اما مناسب کتاب توسط افراد برای رشد و تقویت شخصی نیازمند نظم و تعریف مشخص است و کتابداران میتوانند در این راستا کارکردی کلیدی داشته باشند.
رئیس جمهور تأکید کرد که تمامی نهادها و سازمانها باید مجموعهای از کتابهای مرتبط با ارتقاء توانمندی سازمانی و مطابق با وظایف خود در اختیار داشته باشند و به نیروی انسانی خود در دسترس قرار دهند تا فرایند رشد کارکنان در حین ارائه خدمت نیز ادامه یابد.
پزشکیان با تأکید بر این نکته که انسان تا زمانی که زنده است باید به مسیر رشد و پیشرفت ادامه دهد، بیان کرد که هیچ نقطهای وجود ندارد که بتوان گفت به هدف نهایی رسیدهایم. چنانچه این دیدگاه در ادارات، سازمانها، مدارس و دانشگاهها جاری شود، نتیجه آن شکلگیری جامعهای سرزنده، پویا و پربار خواهد بود.
رئیس جمهور در بیان چالشهای موجود خاطرنشان کرد که نمیشود به عنوان مسلمانی در منطقهای زندگی کنیم و نتوانیم مسائلی از جمله آب، تورم و بیکاری را حل کنیم؛ برای هر یک از این مشکلات در دنیای امروز هزاران راهحل وجود دارد و اگر بر این مشکلات غلبه نکنیم، مقصر خود ما هستیم که از تجارب دیگران بهره نبردهایم.
پزشکیان با تأکید بر اهمیت ایمان و انگیزه به عنوان کلید ارتقاء جامعه بیان کرد: علم راه را در پیش رو قرار میدهد و ایمان موجب حرکت انسان به سوی آن میشود. اگر به دنبال یافتن مسیر و داشتن انگیزه برای حرکت در آن هستیم، این کتاب و تجارب نهفته در آن است که میتواند ما را در دستیابی به موفقیت یاری کند.
رئیس جمهور همچنین با بیان اینکه وضعیت کنونی کشور شایسته ملت ما نیست، افزود: آن نیرویی که میتواند ما را از این شرایط به سوی قلههای ترقی سوق دهد، کتاب است. شما عزیزان کتابخوان و اهل کتاب در این مسیر میتوانید نقشی بزرگ و ماندگار ایفا کنید و دولت نیز در مقام سیاستگذاری برای ارتقاء سازمانها برنامههایی در نظر گرفته و آنها را به پیش خواهد برد. وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز کارهای دولت در زمینه کتاب را به منظور تولید و نشر کتابهای مناسب برای سازمانها و نهادها در حوزههای فرهنگی، سیاسی و اقتصادی پیگیری خواهد کرد.
در پایان این برنامه، در حضور رئیس جمهور، ۱۲ نشان از جایزه ملی «همخوان» در دستههای مختلفی شامل کودکان، سالمندان، گروههای خاص، دوستداران خانواده، خانوادههای کتابخوان، آموزش کاربران، برونکتابخانهای، ترویج خواندن در بخش فردی، ترویج خواندن در میان گروههای مردمی و جهادی، خبرنگاران، حامیان کتابخانههای عمومی، جایزه پایتخت کتاب ایران و جایزه تلاش به برگزیدگان اهدا شد.
