زمان مشاهده زحل/ شبهای آخر شهریور
کاظم کوکرم، سخنگوی کمیته نجوم آماتوری در انجمن نجوم ایران، در گفتگو با ایسنا به تبیین مفهوم مقابله زحل و شرایط ایدهآل برای مشاهده این سیاره پرداخت. وی بیان کرد که در شامگاه ۳۰ شهریور امسال، زمین در راستای خط بین سیاره زحل و خورشید قرار خواهد گرفت؛ به گونهای که مراکز این سه کره به شکل یک خط در خواهند آمد. نتیجه این هماهنگی آن است که زحل دقیقا همزمان با غروب خورشید از افق مشرق سر بر میآورد و تا سپیدهدم در آسمان باقی خواهد ماند.
وی اظهار داشت: در نیمه شب ۳۰ شهریور، سیاره زحل به بالاترین نقطه در افق جنوبی خواهد رسید و در بهترین شرایط رصدی قرار میگیرد. در این شبها، زحل به نزدیکترین فاصله از زمین در کل سال دست مییابد و این نزدیکی به ما این امکان را میدهد که این سیاره را از پشت تلسکوپ با وضوح و جزئیات بیشتری مشاهده کنیم.
کوکرم با اشاره به ویژگیهای منحصر به فرد زحل در این شبها بیان کرد: حلقههای زحل در این زمان از لبهها قابل مشاهده خواهند بود. به علت موقعیت خاص زحل نسبت به خورشید و زمین، اگر از تلسکوپ بهره بگیریم، این اجسام به شکل بیشتری نمایان میشوند. همچنین این سیاره در این شبها با چشم غیرمسلح نیز چون یک جسم درخشان در افق مشرق خود را نشان میدهد، در صورت فلکی حوت (ماه) که پایینتر از مربع معروف صورت فلکی پگاسوس قرار دارد، و مشاهده آن برای همه امکانپذیر است.
سخنگوی کمیته نجوم آماتوری انجمن نجوم ایران تصریح کرد: با این حال، رصد زحل با تلسکوپ در حین مقابله از جذابیت بیشتری برخوردار است و جزئیات بیشتری از آن قابل دیدن خواهد بود.
وی ادامه داد: اصطلاح «مقابله» به این وضعیت اطلاق میشود زیرا از نظر ناظرین بر روی زمین، زحل درست در نقطه مقابل خورشید واقع شده است؛ به گونهای که در زمان غروب خورشید در مغرب، زحل در مشرق طلوع کرده و تا صبح در آسمان باقی خواهد ماند.
کوکرم همچنین به فاصله زحل از زمین در این ایام پرداخت و گفت: در شبهای پایانی شهریور، به ویژه در تاریخ ۳۰ شهریور، فاصله زحل با زمین یک میلیارد و ۲۸۰ میلیون کیلومتر است؛ در حالی که در اکثر ایام سال، این فاصله به طور متوسط حدود یک و نیم میلیارد کیلومتر است. این حدود ۲۰۰ میلیون کیلومتر نزدیکی نسبت به زمین به ما این امکان را میدهد که جزئیات بیشتری از زحل را از پشت تلسکوپ رویت کنیم.
وی افزوده است: نکته حیاتی دیگر آنکه فرصت برای رصد زحل در شرایط مقابله محدود به شب ۳۰ شهریور نیست؛ از تقریبا ده روز قبل تا ده روز بعد، شرایط مطلوبی برای رصد سیاره زحل فراهم است. بنابراین در صورتی که علاقهمندان نتوانند در شب سیام زحل را مشاهده کنند، میتوانند در شبهای نزدیک این تاریخ نیز از مشاهده آن لذت ببرند.
سخنگوی کمیته نجوم آماتوری انجمن نجوم ایران به این نکته اشاره کرد که ما با پدیدهای که تنها یک شب مانند کسوف رخ دهد مواجه نیستیم، بلکه میتوان گفت که شبهای پایانی شهریور و همچنین اوایل مهرماه، دورهای ایدهآل برای رصد سیاره زحل تا یک سال آینده خواهند بود.
