اخطار مهم درباره ال‌نینو/ استان‌ها باید برای سیلاب و خشکسالی آماده شوند

بر اساس گفته‌های فیروز قاسم‌زاده، مدیرکل دفتر اطلاعات و داده‌های آب کشور، در یک نشست تخصصی که به بررسی پدیده اقلیمی ال‌نینو اختصاص داشت، بیان کرد: این پدیده می‌تواند در فصل پاییز و زمستان امسال تأثیری بر الگوی بارش و دما در کشور داشته باشد، ولی این تأثیر در مناطق مختلف به صورت یکسان نخواهد بود. بر اساس تجزیه و تحلیل‌های آماری و مدل‌های پیش‌بینی، در فصل پاییز پیش‌بینی می‌شود که بارش‌ها در نقاطی از نیمه جنوبی کشور افزایش یابد و احتمال وقوع سیلاب‌های شدید بیشتر باشد، در حالی که در زمستان وضعیت کشور به حالت نرمال نزدیک خواهد شد. همچنین پیش‌بینی‌ها اشاره به گرم‌تر بودن زمستان نسبت به شرایط معمول دارند که این مسئله می‌تواند بر مصارف آب و انرژی تأثیرگذار باشد.

وی ادامه داد که افزایش میانگین بارش‌ها نمی‌تواند به معنای پایان خشکسالی یا کاهش خطر سیلاب‌ها تلقی شود و افزود: از بین سال‌هایی که پدیده ال‌نینو در ایران وجود داشت، تقریباً ۴۰ درصد با خشکسالی همراه بوده است؛ بنابراین نباید بر اساس پیش‌بینی‌های بلندمدت به‌تنهایی تصمیم‌گیری کرد. به دلیل احتمال جریان بارش‌های شدید، استان‌ها باید برای مدیریت هر دو بحران سیلاب و خشکسالی آماده باشند و از بارش‌های مؤثر برای اجرای طرح‌های تغذیه مصنوعی و اقدامات سازه‌ای و غیرسازه‌ای که می‌تواند به افزایش ذخایر آب زیرزمینی کمک کند، بهره‌برداری کنند.

قاسم‌زاده همچنین بر اهمیت آمادگی برای خسارات ناشی از سیلاب، آب‌گرفتگی، فرسایش و آسیب‌های زیرساختی تأکید کرد.

مدیرکل دفتر اطلاعات و داده‌های آب کشور، هم‌چنین هماهنگی با سازمان هواشناسی و پرهیز از ارائه اطلاعات متضاد را از الزامات مهم در زمینه اطلاع‌رسانی عنوان کرده و اظهار داشت که لازم است «عدم قطعیت» در پیش‌بینی‌ها به طور روشن برای عموم توضیح داده شود.

هماهنگی بین نهادها و مستندسازی، دو نیاز اساسی در مدیریت سیلاب هستند

مهدی جهانیان- مدیرکل دفتر هماهنگی مدیریت بحران و پدافند غیرعامل شرکت مدیریت منابع آب ایران- با تأکید بر ضرورت پیاده‌سازی دقیق فرآیند‌های پیش‌بینی و مدیریت سیلاب، خاطرنشان کرد: مدیریت سیلاب بر مبنای نظام‌نامه مدیریت سیلاب وزارت نیرو و هشدار‌های هواشناسی و مؤسسه تحقیقات آب صورت می‌گیرد و در صورت نیاز، ستاد فرماندهی مدیریت و پشتیبانی سیلاب تشکیل می‌شود تا وظایف نهادهای مربوطه برای کاهش خسارات روشن گردد. تجربیات به‌دست‌آمده از سیلاب ۱۳۹۸ نشان‌دهنده اهمیت برگزاری به‌موقع جلسات مدیریت شرایط اضطراری، تقسیم وظایف و هماهنگی بین دستگاه‌ها در کاهش خسارات است؛ از این رو لازم است پرسنل روابط عمومی شرکت‌های آب منطقه‌ای نیز از این فرآیندها و وظایف نهادهای مختلف آگاهی داشته باشند.

مدیرکل دفتر هماهنگی مدیریت بحران افزود که مستندسازی حوادث و اقدامات انجام‌شده از جمله وظایف کلیدی روابط عمومی‌ها محسوب می‌شود و بیان کرد: در زمان بروز حادثه، مدیران و نیروهای عملیاتی مشغول مدیریت میدان و کاهش خسارات خواهند بود و بنابراین وظیفه روابط عمومی است که با ثبت دقیق تصاویر، فیلم و دیگر مستندات، به تهیه گزارش‌های کارشناسانه و استخراج تجربیات لازم برای ممانعت از تکرار حوادث کمک نماید.

جهانیان همچنین بر لزوم اطلاع‌رسانی مناسب درخصوص هشدارهای سیلاب، استفاده از ظرفیت‌های رسانه‌ای مانند صداوسیما و رسانه‌های محلی، برگزاری مانورهای آمادگی، توجه به سازه‌های تقاطعی که از آبگذری برخوردار نیستند و تقویت هماهنگی با نهادهایی مانند راه و شهرسازی، جهاد کشاورزی، شهرداری‌ها، دهیاری‌ها و بنیاد مسکن تأکید کرده و اضافه کرد: با توجه به عدم قطعیت در پیش‌بینی میزان و نحوه بارش، هشدارهای سیلاب باید با رویکردی حداکثری به حفظ جان انسان‌ها دنبال شوند.

باید پیش از وقوع سیلاب، دیدگاه عمومی را نسبت به واقعیت‌های بارش و خشکسالی اصلاح کنیم

امیر جعفری- معاون دفتر اطلاع‌رسانی وزارت نیرو- در این نشست تأکید کرد که نیاز به اطلاع‌رسانی پیش‌نگرانه در مواجهه با خطرات بارشی و سیلابی بسیار مهم است و افزود: باید با تولید محتوایی مستمر و روشن، افکار عمومی را با واقعیت‌های اقلیمی و عدم قطعیت بارش‌ها آشنا کنیم و از شکل‌گیری تصویر «پایان خشکسالی» یا «پرآبی» جلوگیری کنیم. از این رو باید پیش از وقوع حادثه، در حین آن و نیز پس از آن، سناریوهای اطلاع‌رسانی خاصی طراحی شود و آمادگی و اشراف وزارت نیرو بر وضعیت را برای مردم روشن کنیم.

جعفری همچنین بر ضرورت توجه ویژه به خسارات جانی و مدیریت رسانه‌ها در حوادث تأکید کرد و خواستار ثبت مستندات از بارش‌ها و سیلاب‌های پیش‌رو شد و افزود: تهیه تصاویر و مستندات از همین حالا می‌تواند در ارزیابی حوادث و انتقال واقعیت‌ها به جامعه کمک شایانی کند؛ هم‌چنین در اطلاع‌رسانی‌ها می‌بایست بر ظرفیت تاثیر بارش‌ها بر تقویت منابع آب زیرزمینی و ذخیره آب تأکید گردد.

آموزش و توانمندسازی جوامع محلی؛ دو ابزار کلیدی برای مقابله با خشکسالی و مخاطرات

عبدالله اسکویی- کارشناس مدیریت منابع آب- با تأکید بر لزوم آمادگی مستمر کشور برای مقابله با خشکسالی و پیامدهای آن، آموزش و استفاده از ظرفیت‌های جوامع محلی را به عنوان دو ابزار اساسی برای مدیریت این مخاطرات معرفی کرد و گفت: بهره‌گیری از تجربیات گذشته، برگزاری برنامه‌های آموزشی و طراحی نرم‌افزارهای پیشگیرانه می‌تواند به شناسایی نقاط و مراکز در معرض خطر، از جمله نقاط گردشگری و پرورش ماهی، پیش از وقوع حادثه کمک کند.

ضرورت آمادگی سناریومحور روابط‌عمومی‌ها در مدیریت بحران‌های اقلیمی

عباسعلی کیخایی- مدیرکل دفتر امور اجتماعی و روابط عمومی- نیز به اهمیت نقش روابط عمومی‌ها در شرایط اقلیمی پیش‌رو اشاره کرده و گفت: در موضوعاتی مثل ال‌نینو، روابط عمومی موظف به دریافت اطلاعات لازم و رصد وضعیت قبل از تبدیل یک واقعه به یک مسئله رسانه‌ای و اجتماعی است. ما نباید پیش‌بینی‌ها را به‌عنوان یک واقعیت قطعی به اطلاع مردم برسانیم، ولی باید برای سناریوهای مختلف، آمادگی اطلاع‌رسانی داشته باشیم. ارتباط مکرر میان بخش‌های تخصصی، مدیریت بحران و روابط عمومی‌ها می‌تواند به ارائه اطلاعات دقیق، به‌موقع و قابل فهم به مردم کمک کرده و از شکل‌گیری اخبار و برداشت‌های غیرمستند جلوگیری کند.

در پایان این جلسه، بر استمرار رصد شرایط، تقویت هماهنگی بین روابط عمومی‌های ستادی و استانی و آمادگی برای اطلاع‌رسانی متناسب با آخرین داده‌ها و پیش‌بینی‌های معتبر تأکید شد. همچنین مدیران روابط‌عمومی شرکت‌های آب منطقه‌ای نظرات و دیدگاه‌های خود را درباره عملکرد فعلی و برنامه‌های آینده شرکت‌ها در زمینه مدیریت پدیده ال‌نینو مطرح کردند.

نشست تخصصی بررسی پدیده اقلیمی ال‌نینو با هدف تبیین نقش روابط عمومی‌ها در مدیریت بحران و افزایش آمادگی برای ارائه اطلاع‌رسانی دقیق و به‌موقع، با حضور معاون دفتر اطلاع‌رسانی وزارت نیرو، مدیرکل دفتر اطلاعات و داده‌های آب کشور، مدیرکل دفتر هماهنگی مدیریت بحران و پدافند غیرعامل، مدیرکل دفتر امور اجتماعی و روابط عمومی و مدیران روابط عمومی شرکت‌های آب منطقه‌ای سراسر کشور به صورت حضوری و آنلاین تحت میزبانی شرکت مدیریت منابع آب ایران برگزار گردید.