کاربرد لوله صنعتی در پالایشگاههای نفتی و لوله گاز در انتقال سیالات
لولههای صنعتی به خاطر ویژگی و مشخصات فیزیکی خود به گونهای تولید میشوند که برای استفاده و نصب در پالایشگاه و صنایع مرتبط با پتروشیمی مناسب باشند. یکی از مهمترین ویژگیهای لوله صنعتی و لوله گاز، مقاومت در برابر خوردگی و حرارت بالاست. لازم به ذکر است که مقاومت و استحکام لولهها سبب میشود تا انتقال سیالات درون لولهها بهصورت کاملا استاندارد انجام گردد.
معرفی لولههای پرکاربرد در صنعت پتروشیمی
لوله تست گاز، برای انتقال سیالات بسیار کاربردی بوده و اغلب در صنایع نفت و گاز استفاده میشود. صنایع پتروشیمی برای تولید محصولات متنوع، از فرآیندهای مختلفی استفاده میکنند که نقطه اشتراک آنها، به کاربردن نفت و گاز در این تولیدات است. قیمت لوله تست گاز نیز همچون سایر محصولات فولادی متاثر از عوامل بسیاری است.
به همین دلیل میتوان گفت که صنایع پتروشیمی برای ساخت محصولات و انجام عملیاتهای تولیدی خود، نیازمند خطوط لولههای صنعتی است. لولههای فولادی که برای این صنایع به کار برده میشوند، اغلب از نوع لولههای بدون درز یا مانیسمان، درزدار جوش مستقیم و لولههای درزدار ماهیچهای مستقیم هستند.
لوله مانیسمان
یکی از کاربردیترین لولههای صنعتی در صنایع پتروشیمی، لوله مانیسمان است. لوله مانیسمان در ساختار خود هیچ درزی ندارد و مهمترین تفاوت این لوله با لوله درزدار مستقیم، کیفیت فیزیکی آن است. لولههای مانیسمان از نظر استحکام و مقاومت، وضعیت مطلوبی دارند و برای انتقال سیالات مختلفی از جمله نفت و گاز به کار برده میشوند؛ دلیل مقاومت بالای این نوع لولهها، عدم وجود درز بر روی سطح آنها است.
برای ساخت لولههای بدون درز ابتدا شمشهای فولادی را برش داده و سپس آن را در کوره مواد مذاب قرار میدهند. حرارت کوره سبب میشود تا شمشها داغ شده و ذوب گردند. گاز، سوخت اصلی کورههای مواد مذاب است. در مرحله آخر، شمش ذوب شده به کمک دستگاههای خاصی به شکل مدور و لوله درمیآید تا برای انتقال سیالات مفید واقع شود. دو سایز متفاوت ۶ و ۱۲ متری برای لولههای مانیسمان در نظر گرفته شده تا این لولهها برای قسمتهای مختلف پالایشگاه، قابل استفاده باشند.
لولههای مانیسمان در صنایع نفت و گاز کاربردهای بسیاری دارند که در ادامه به بیان آنها خواهیم پرداخت. این کاربردها عبارتاند از:
- صنایع بالادستی یا OCTG
- صنایع میاندستی یا پخش و انتقال سیالاتی مانند گاز، اسیدها، بخار و نفت
- صنایع پایین دستی یا همان صنایع مرتبط با لولهکشی پتروشیمی نفت و گاز و محصولات جانبی
- لولهگذاری و لولهکشی برای کاربردهای عادی و خدمات عمومی
لوله درزدار جوش مستقیم
تولید لوله درزدار جوش مستقیم به کمک کویلها انجام میشود. در مرحله اول بایستی کویلها باز شده و در اندازههای مختلف برش داده شوند؛ این کار، شکل اصلی لوله را ایجاد میکند تا درنهایت لبهها بهوسیله جوش الکتریکی به یکدیگر متصل گردند. لوله کربن استیل ASME A53 و لولههای استیل استنلس A312 از جمله پرکاربردترین لولههای درزدار هستند.
لوله درز ماهیچهای جوش مستقیم
یکی از پرکاربردترین لولهها در صنایع نفت و گاز، لوله درز ماهیچهای جوش مستقیم است که در ادامه به شرح مشخصات فنی آن میپردازیم. لولههای درز ماهیچهای طی فرایندهای مختلف ازجمله برش دادن، خمکاری و جوش دادن ورقهای فولادی ساخته میشوند. روشهای ساخت این لولهها، بسته به خطوط تولیدی کارخانه متفاوت خواهد بود؛ در واقع هم خط تولید جوش مستقیم و هم خط تولید جوش مارپیچ در صنایع فولاد، برای ساخت لوله درز ماهیچهای کاربرد دارند. البته باید گفت که علاوهبر روش تولید این نوع لولهها، متریال سازنده آنها نیز با یکدیگر متفاوت هستند.
برای ساخت لوله درزدار جوش مستقیم از کویل استفاده میشود، درحالیکه فلز مادر لوله درزدار ماهیچهای، ورقهای فولادی است. زمانی که پرکاربردترین لولههای فولادی در صنایع پتروشیمی را بررسی میکنیم، تفاوتهای میان آنها آشکار خواهد شد؛ برایناساس لولههایی که بهصورت درزدار ساخته میشوند، مقاومت کمتری نسبت به لولههای مانیسمان دارند. کیفیت و پیشرفت روشهای ساخت این لولهها سبب شد مقاومت و استحکام لولههای درزدار نیز افزایش یابد. با وجود پیدایش تکنولوژیهای جدید در ساخت این لولهها، استفاده از لولههای بدون درز برای صنایع پتروشیمی، گزینه مناسبتری خواهد بود.
تفاوت لوله درزدار و بدون درز
پیش از این به اختصار درباره لولههای درزدار و بدون درز توضیحاتی ارائه شد. اولین تفاوت میان دو نوع لوله، به متریال سازنده این لولهها مربوط میشود. لولههای جوش مستقیم با رول کردن و جوش دادن ورقهای فولادی ساخته میشوند، درحالیکه لولههای بدون درز را با روش کشش شمش یا نورد تولید میکنند. تفاوتهای فیزیکی میان این دو نوع لوله سبب شده تا قیمت آنها متفاوت باشد؛ اما درحالتکلی لولههای بدون درز مقاومت بالاتری داشته و طبیعتا قیمت بیشتری نیز دارند.
قیمت لوله مانیسمان نسبت به سایر لولههای فولادی ۲۰ تا۳۰ درصد بیشتر است. تولید انحصاری لوله مانیسمان و کیفیت آنها، قیمت بالای این لولهها را توجیه میکند.
هر لوله مانیسمان قبل از رسیدن به صنایع پتروشیمی بایستی تحت عملیاتهای تولیدی پیچیدهای قرار بگیرد تا بتواند کارکرد بهتری داشته باشد. تعداد کارخانههایی که لوله مانیسمان تولید میکنند، محدود بوده که این امر موجب افزایش قیمت لولههای بدون درز شده است. کشورهای مختلفی از جمله ایران، آلمان، روسیه و… اقدام به تولید لولههای مایسمان کرده و محصولات خود را با کیفیت بالایی به متقاضیان عرضه میکنند.
بررسی قیمت لوله درزدار و مانیسمان
قبل از خرید لولههای مانیسمان و جوش مستقیم ابتدا باید قیمت آنها را بررسی کنید. احتمالا در بررسیهای خود به این نتیجه میرسید که قیمت لولههای درزدار نسبت به لولههای مانیسمان کمتر است. شایانذکر است که اگر لولههای درزدار با روشهای جدید و بهروز ساخته شده باشند، از مقاومت بالاتری برخوردار بوده و ممکن است قیمت بیشتری داشته باشند؛ بنابراین لازم است در هنگام خرید لولههای صنعتی مورد نیاز خود، به توصیههای مهندسین پتروشیمی توجه نمایید.
مقاومت مکانیکی و شیمیایی، برند، کیفیت متریال سازنده، آلیاژها و فلزات همراه با آهن و درصد خلوص فولاد، از جمله مواردی هستند که قیمت لوله صنعتی را مشخص میکنند. موارد دیگری مانند محدود بودن برندهای تولیدکننده لوله تست گاز، جنس آلیاژ به کار برده شده در ساخت لوله، ضخامت جدارهها، رده لوله و قطر واقعی آن، میتوانند بر قیمت لولههای صنعتی تاثیرگذار باشند.
نکات مهم هنگام خرید لوله تست گاز و مانیسمان
چنانچه قصد دارید برای پروژه خود از لولههای صنعتی مانیسمان استفاده کنید، ابتدا بایستی الزامات طرح خود را در نظر گرفته و نیازهای اجرایی را بررسی نمایید. در بررسیهای خود دمای سیالات عبوری از لولهها را تعیین کرده و لولهای با ضخامت مناسب خریداری کنید.
در مرحله دوم به نحوه نصب لولههای تست گاز دقت کنید تا لوله خریداری شده کاملا متناسب با بخش مورد نظر باشد. کارکرد و استحکام سیستم لولهکشی پروژه شما در گرو بهترین لولهها برای انتقال سیالات خواهد بود. بهطورکلی باید بدانید که لولههای فولادی مقاومت فشاری و کششی بالایی دارند. به همین علت میتوانند گزینه مناسبی برای نصب در پروژههای پتروشیمی باشند.
توجه داشته باشید که لازم است ویژگیهای لوله صنعتی با عملیاتها و فرایندهایی تعریف شده در پروژه شما همخوانی داشته باشند؛ اما این ویژگیها چه مواردی هستند؟ قاعدتا ضخامت و کیفیت فیزیکی لولهها که به درزدار بودن یا نبودن آنها مرتبط است. قطر لولهها و ردهای که لوله در آن قرار گرفته نیز در و خرید لولهها باید در نظر گرفته شوند.
جمعبندی
لولههای درزدار (لولههای صنعتی، لوله تست گاز و تست آب) و لولههای مانیسمان اغلب برای انتقال سیالاتی مانند نفت و گاز مورد استفاده قرار میگیرند و در صنایع مهمی مانند پتروشیمی کاربرد دارند. مواردی مانند قیمت، کاربرد، شکل و طراحی موجب متفاوت بودن انواع لولههای صنعتی شدهاند. پایه تولیدی یا بهعبارتی فلز مادر این لولهها فولاد است و به همین علت، نوسانات بازار آهن و فولاد، میتواند بر قیمت نهایی این محصول موثر باشد.
