لیگ برتر فوتبال در شرایطی پرمخاطره از نظر اخلاقی

لیگ برتر فوتبال ایران به جای آنکه به خاطر سطح فنی، رقابتهای صادقانه و جذابیتهای ورزشی مورد توجه قرار گیرد، بیشتر به واسطه جنجالهای کلامی، درگیریهای حاشیهای، کنایههای بیپایان و رفتارهایی جنجالی شناخته میشود که هیچ تناسبی با فلسفه فوتبال حرفهای ندارد؛ چنین وضعیتی نگرانکننده است و در صورتی که کنترل نشود، چهره فوتبال ایران را به شدت خدشهدار خواهد کرد.
طبق اعلام ایسنا، برخی وقایع تا حدی تکرار شدهاند که دیگر جالب توجه نیستند. هر هفته بهطور مکرر شاهد مشاجرههای لفظی میان سرمربیان یا اعضای کادر فنی تیمها در لیگ برتر فوتبال هستیم. فردی در کنفرانس خبری به کنایهای میزند و فرد دیگر پاسخی میدهد. چند روز بعد همان تنش کنار زمین به فریاد و اعتراض منجر میشود و گاهی نیز به درگیری مستقیم میانجامد. این چرخه به ناچار به بخشی ثابت از داستان لیگ برتر تبدیل گشته است.
وضعیت داخل زمین نیز به همین منوال است؛ نظرات مکرر، رفتارهای تحریکآمیز و صحنههایی که از فوتبال بیشتر به جنگ اعصاب شباهت دارد. گاهی هم با آن «دردهای ناگهانی» که به طور دورهای گریبان بعضی از بازیکنان را میگیرد، ریتم مسابقات دستخوش تغییر میشود و تمرکز تماشاگران از محتوای اصلی فوتبال کنار میرود.
نکته اینجاست که مسأله ما صرفاً به وقوع خطا یا اشتباه مربوط نمیشود که طبیعت فوتبال مستلزم تنش است. مشکل، عادی شدن این نوع رفتارهاست. مرز باریکی بین هیجان و رفتارهای غیراخلاقی وجود دارد. این خط مرزی بهطور مداوم در لیگ برتر نادیده گرفته میشود. زمانی که هر هفته تیترهای نخست اخبار بهجای تحلیلهای فنی و رقابتهای میدانی درباره کنایه، توهین و درگیری تنظیم میشود، به معنای آن است که جوهر فوتبال قربانی حواشی میشود. این لیگ، بالاترین سطح فوتبال ایران و نمای کلی آن است؛ جایی که بایستی الگوی مثبت ایجاد کند، نه نمونهای از رفتارهایی که در هیچ لیگ حرفهای و مدرنی قابل قبول نیست.
در این بین، نقش مدیران، نهادهای نظارتی و کمیتههای انضباطی بیش از هر زمان دیگری معنادار است. برخوردهای موردی نتوانستهاند از تکرار چنین فضایی جلوگیری کنند. فوتبال برای به آرامش رسیدن، بیش از هر چیز به مرزهای روشن و اجرای قاطع قوانین نیاز دارد؛ مرزهایی که همه بدانند عبور از آنها عواقب دارد.
فوتبال تنها به نتیجه و رتبهبندی خلاصه نمیشود؛ بلکه تصویری است، فرهنگی است و پیامی دارد. ادامه این روند به تدریج تصویر فوتبال ایران را در ذهن مخاطبان داخلی و خارجی مخدوش خواهد کرد. شاید زمان آن رسیده که پیش از اینکه حواشی بهطور کامل بر متن غلبه کند، بهطور جدی و صریح بایستیم و اعلام کنیم «لیگ برتر، مکان جنگ و مشاجره نیست. اگر قرار است به عنوان یک حرفهای شناخته شود، حرفهای بودن باید از کردار آغاز شود.»



