چند پرستار پس از اعتراضات دیماه دستگیر شدند؟
“`html
تعداد پرستارانی که در جریان اعتراضات دیماه بازداشت شدهاند، هنوز بهدرستی مشخص نیست؛ این نامشخص بودن خود نشانهای از فقدان سازکار مناسب برای شفافیت در پاسخگویی به این موضوع است. محمد شریفیمقدم، دبیرکل خانه پرستار، در توصیف شرایط کنونی میگوید: «پرستاران بهنظر میرسد که هیچگونه متولی ندارند!»
پرستاران در ایران بهطور مداوم با نقض حقوق صنفی، شغلی و معیشتی خود مواجه میباشند؛ شرایط کار طاقتفرسا، کمبود نیروی انسانی، دستمزدهای ناکافی و نبود امنیت شغلی تنها بخشی از چالشهای این حرفه است. اعتراض به این وضعیت که بارها با واکنشهای قهری مواجه شده، بهنظر میرسد چرخهای بیپایان از فشار، اعتراض و سرکوب را به وجود آورده است. با اینحال، آنچه در جریان اعتراضات اخیر حادث شده، واقعا نگرانکننده بهنظر میرسد.
در حالی که گزارشهای مبنی بر بازداشت پرستاران بهدلیل ارائه خدمات درمانی به مجروحان وجود دارد، سازمان نظام پرستاری اعلام کرده است: «تاکنون هیچ گزارش تأییدشدهای درباره بازداشت کادر پرستاری بهسبب انجام وظایف حرفهای در بیمارستان یا خارج از آن به ما نرسیده و بر اساس اطلاعات دریافتشده، تا این زمان ۱۸ پرستار احضار شدهاند که عمدتاً بهدلیل فعالیتهای غیرمرتبط با حوزه سلامت بوده است.»
پرستاران حتی در شرایط عادی نیز با سطح بسیار بالایی از استرس و فشار روانی مواجه هستند؛ در زمانهای بحرانی، این فشار بهشدت افزایش مییابد. اکنون در پی اعتراضات دیماه، این فشار بهطرز قابلتوجهی تقویت شده است. شریفیمقدم در این خصوص میگوید: «میدانم که تعدادی از پرستاران بازداشت شدهاند، اما آمار دقیقی از آنها در دست ندارم و آنچه مطلع شدهام از تماسهای همکاران پرستار و خانوادههای آنها بوده است.»
او همچنین با بیان این پرسش که «چه کسی باید به وضعیت پرستارانی که در اعتراضات اخیر بازداشت شدهاند رسیدگی کند؟» اضافه میکند: «احساس عمومی پرستاران این است که متولی مشخصی برای حمایت از آنها وجود ندارد و افرادی که باید در حمایت از آنها اقدام کنند، خود را کنار کشیدهاند. هیچ پیگیری موثری در خصوص وضعیت پرستاران بازداشتی صورت نگرفته است.»
اگرچه سازمان نظام پرستاری بهطور رسمی واکنش نشان داده و تأکید کرده که «روایتی تأییدشدهای از بازداشت بهدلیل انجام وظایف حرفهای ثبت نشده است»، اما نمیتوان صرفاً به این روایتها اکتفا کرد و نگرانی اصلی همچنان باقی است: بازداشت افرادی که در راستای وظیفههای حرفهای و انسانی خود عمل کردهاند. شریفیمقدم در واکنش به موضعگیری نظام پرستاری میگوید: «پرستاران چه اقدام دیگری غیر از مراقبت و کمک به بیمار یا مجروح میتوانستهاند انجام دهند؟!»
او همچنین به گستردگی این بازداشتها در مناطق مختلف اشاره میکند: «پرستارانی از اصفهان، تهران و دیگر شهرها بازداشت شدهاند؛ بهاینترتیب، باید گفت که علاوه بر رویدادهای آن روز، در روزهای بعد نیز بازداشتهایی صورت گرفته است؛ مثلاً هفتهی گذشته یک پرستار شاغل در مرکز پرستاری domiciliary بازداشت شد. دلایل دقیق این بازداشتها را نمیدانم و نمیتوانم نظر دهم، اما تأکید میکنم که طبق وظیفهی قانونی و انسانی، کادر درمان در هر جایی که مصدومی میبیند – چه در بیمارستان و چه خارج از آن – موظف به مراقبت و کمک است و این یک وظیفهی قانونی و انسانی است.»
شریفیمقدم میافزاید: «وظیفه یک پرستار به فضای بیمارستان محدود نمیشود و هر ادعایی خلاف این، با قوانین داخلی کشور تناقض دارد.»
او با استناد به «قانون مجازات خودداری از کمک به مصدومین و رفع مخاطرات جانی مصوب سال ۱۳۹۴» یادآور میشود: «هر فردی که مشاهده کند شخص یا اشخاصی در معرض خطر جانی قرار دارند و بتواند با اقدام فوری یا کمکطلبی از دیگران یا اطلاعرسانی فوری به مراجع ذیصلاح از وقوع خطر جلوگیری کند و در عین حال خود یا دیگران را به خطر نیندازد، اما اقدام به این کار نکند، مستوجب حبس جنحهای تا یک سال یا جزای نقدی تا پنجاههزار ریال خواهد بود.»
حدود یک ماه پس از اعتراضات دیماه، سوالات بنیادی هنوز بیپاسخ ماندهاند: تعداد دقیق پرستاران بازداشتی چه مقدار است و وضعیت حقوقی آنها چیست؟ در حال حاضر، تنها گزارشهای محدود و ناچیزی که بهصورت نقل به نقل به ما رسیده، در دسترس است و بس!
پرستاران در ایران، بهویژه در سالهای اخیر، نقشی فعال در بحرانها ایفا کردهاند اما از حداقل حمایتهای شغلی، روانی و حقوقی بهرهمند نبودهاند. آنها همچون سایر اقشار جامعه با چالشهای معیشتی و فرسودگی روانی مواجه هستند؛ تأسفبارتر اینکه در این وضعیت، از هر زمان دیگری با فقدان حمایت نهادی روبهرو هستند.
شریفیمقدم تصریح میکند: «پرستاران کشور به اندازه کافی تحت فشار شدید کاری و روانی قرار دارند و نباید از آنها غافل شد! از وزارت بهداشت، بهویژه معاونت پرستاری بهعنوان متولی حوزه بهداشت و درمان و سازمان نظام پرستاری بهعنوان متولی حرفهای پرستاری میخواهیم که به وظایف قانونی و صنفی خود عمل کنند و نسبت به وضعیت پرستاران بازداشت شده عکسالعمل نشان دهند و با هر ابزاری که ممکن است، اقدام به پیگیری وضعیت آنها نمایند و حداقل تعداد و وضعیت آنان را مشخص کنند.»
منبع: ایلنا، زهرا معرفت
“`
