وقت آن است که شهدای آتشنشانی را به رسمیت بشناسیم / نواقص جدی در قانونگذاری ایمنی همچنان پابرجاست
سخنگوی سازمان آتشنشانی تهران بر اهمیت بهرسمیت شناختن شهدای آتشنشانی بهعنوان شهدای رسمی کشور تأکید کرد و گفت: با وجود گذشت سالها از حوادث بزرگ نظیر پلاسکو، متروپل و پالایشگاه نفت جنوب، هنوز شهدای آتشنشانی تحت پوشش بنیاد شهید قرار نگرفتهاند و این خواستهای از سوی خانوادههای شهدا و جامعه آتشنشانی است که باید جدی گرفته شود.
جلال ملکی در مصاحبهای با ایسنا بیان کرد: زمان آن رسیده است که شهدای آتشنشانی بهعنوان شهدای رسمی شناسایی و تحت پوشش بنیاد شهید قرار گیرند؛ موضوعی که متأسفانه علیرغم پیگیریهای مکرر، هنوز محقق نشده است.
وی حادثه پلاسکو را بهعنوان یکی از دردناکترین حوادث تاریخ آتشنشانی کشور یادآور شد و افزود: در این حادثه، ۱۶ نفر از همکارانمان بهطرز مظلومانهای جان باختند که آن را به یکی از غمانگیزترین وقایع این تاریخ تبدیل کرده است. با اینکه کشور حوادث ناگوار دیگری مانند پالایشگاه نفت جنوب تهران و متروپل آبادان را نیز تجربه کرده، اما پلاسکو به دلیل ابعاد مختلفش نماد مظلومیت آتشنشانان به حساب میآید.
ملکی افزود: مظلومیت آتشنشانان از آنجا ناشی میشود که آنها هیچگاه مسبب حوادث نیستند. نه تنها در حادثه پلاسکو بلکه در سایر حوادث نیز ضامن امنیت مردم بوده و جان خود را در راه نجات دیگران به خطر میاندازند، در حالیکه معمولاً عاملان حوادث در مناطقی امن و دور از خطر محفوظ هستند.
عدم شناسایی شغل آتشنشانی بهعنوان شغل سخت، علیرغم خطرات موجود
سخنگوی سازمان آتشنشانی تهران در انتقادی به وضعیت شغلی آتشنشانان خاطرنشان کرد: با وجود تمامی خطراتی که وجود دارد، شغل آتشنشانی در تهران هنوز بهعنوان شغل سخت و زیانآور به رسمیت شناخته نشده است. این موضوع دیگر یک درخواست نیست، بلکه یک ضرورت است که لازم است با جدیت از سوی مسئولان پیگیری شود چراکه هیچ شغلی بهسادگی و ریسکی به اندازه آتشنشانی نیست.
وی با اشاره به اقداماتی که پس از حادثه پلاسکو انجام شده است، گفت: آتشنشانی پس از این واقعه متوقف نماند. بلافاصله پس از وقوع آن، بهروزرسانی تجهیزات، تعمیر تجهیزات آسیبدیده، خرید ابزار جدید، جذب نیروی انسانی، تقویت آموزشها و بررسی مجدد دستورالعملها در دستور کار قرار گرفت و این اقدامات به سازمان آتشنشانی این امکان را داد که خود را بهروزنگهدارد و از تجربیات تلخ پلاسکو در حوادث آینده بهرهبرداری کند.
سستی جدی در قوانین ایمنی
ملکی همچنین بیان کرد: مشکل اصلی کنونی در بخش «نرمافزاری» ایمنی برجسته است، چراکه عملکرد آتشنشانی در حوزه سختافزاری و تجهیزاتی رضایتمبخش بوده، اما در زمینه قانونگذاری بهویژه در مورد نرمافزار، کمبودهای جدی وجود دارد. پرسش این است که پس از حادثه پلاسکو، مقامات قانونگذار تا چه حد قوانین مؤثر و الزامآور در رابطه با ایمنی وضع کردهاند؟
وی ادامه داد: فرقی نمیکند این مقامات در مجلس باشد یا سایر نهادهای مسئول؛ کاری که اهمیت دارد آن است که قوانین تصویبشده باید قدرت بازدارندگی داشته باشند و پیادهسازی آنها تضمین شده باشد. قانونی که هنوز شغل آتشنشانی را بهعنوان شغل سخت نمیشناسد، چگونه میتواند درک دقیقی از ماهیت این حرفه داشته باشد و انتظار داشتن از آن برای تدوین قوانین بهروز و مؤثر در زمینه ایمنی چگونه ممکن است؟
سخنگوی سازمان آتشنشانی تهران تأکید کرد: فراهمآوری تجهیزات، راهاندازی ایستگاهها و استخدام نیروی جدید کارهای مهمی هستند، اما این اقدامات هزینههای زیادی را بر دوش سازمان میگذارند. در حالی که در بسیاری از کشورهای پیشرفته با وضع قوانین مؤثر، الزامآور و حفظ نظارت دقیق بر اجرای آنها، هزینهها کاسته شده و سطح ایمنی بهطور چشمگیری افزایش یافته است.
ملکی همچنین یادآور شد: هر فرد یا نهادی که از اجرای قوانین ایمنی سرپیچی کند، باید پاسخگو باشد. با کمک قوانین قوی، بازدارنده و نظارت مؤثر به همراه مشارکت شهروندان، میتوان بدون صرف هزینههای سنگین، به سمت شهری امن حرکت کرد؛ مسیری که نه تنها برای مردم سودمند است بلکه جان آتشنشانان را نیز نجات میدهد.
ساختمانهای ناایمن؛ بیتوجهی مالکان به ایمنسازی
ملکی در خصوص وضعیت ساختمانهای ناایمن در پایتخت گفت: تعداد زیادی از ساختمانهای ناایمن در تهران شناسایی و بهطور مداوم از سوی آتشنشانی تحت نظارت قرار دارند. دستورالعملهای ایمنی به مالکان ارسال شده و برخی از این ساختمانها که بهعنوان ساختمانهای پرخطر شناخته شدهاند، با همکاری مالکان و زیر نظر آتشنشانی تا حدی ایمنسازی شدهاند، اما طبق گزارشها، هنوز تعدادی از ساختمانها هیچگونه اقدامی نکردهاند.
وی افزود: برخی مالکان اقداماتی اولیه همچون تشکیل پرونده یا امضای قرارداد با پیمانکاران را انجام دادهاند اما هنوز تغییر محسوسی در ایمنی آنها ایجاد نشده است. در عوض، گروهی از مالکان به نصب تجهیزات ایمنی، راهاندازی سیستمهای اعلام و اطفای حریق و حتی استقرار نگهبان دائم پرداختهاند که در مواردی مانع از بروز حوادث وخیم شده است.
سخنگوی سازمان آتشنشانی تهران تصریح کرد: مالکان ساختمانهایی که به ایمنسازی کامل در مدت ۱۰ تا ۱۵ روز آینده دست یابند، میتوانند تأییدیه کامل آتشنشانی را دریافت کنند، اما برای ساختمانهایی که هیچ اقدام نکردهاند، پرونده به مراجع قضایی خواهد ارسال شد.
ملکی با اشاره به وجود میلیونها واحد با کاربری و قدمت متفاوت در تهران بیان کرد: با وجود محدودیتهای منابع، پایش ساختمانها ادامه دارد، اما در صورت عدم تجدیدنظر پس از چندین بار اخطار، ناچار به ارجاع این موارد به مراجع قضایی خواهیم بود.
وی در پایان از مالکان ساختمانهای ناایمن درخواست کرد که پیش از ارجاع پرونده به مراجع بالادستی، هر چه سریعتر اقدامات ایمنسازی را انجام دهند تا هم از خطرات جلوگیری کرده و هم درگیر فرآیندهای قضایی سخت نشوند.
