قلب ممکن است تا ۴۵ سال بیشتر از سن حقیقی شخص سن داشته باشد

تحقیقات مشترکی از سوی دانشمندان بریتانیایی، سنگاپوری و اسپانیایی نشان می‌دهد که عمدتاً افرادی که به بیماری‌های مختلفی از جمله چاقی مفرط مبتلا هستند، سن قلبشان بالاتر از سن تقویمی واقعی‌شان است و این موضوع می‌تواند به معنای آن باشد که قلب آن‌ها گویی ۴۵ سال پیرتر از سن واقعی‌شان عمل می‌کند.

به گزارش اس‌اف، این تیم تحت هدایت دکتر «پانکاج گارگ» (Pankaj Garg) از «دانشکده پزشکی نورویچ» (Norwich)، تجزیه و تحلیل اسکن‌های MRI قلبی ۵۶۳ نفر را در پنج مرکز جهانی انجام دادند. آن‌ها ۱۹۱ فرد سالم را در مقایسه با ۳۶۶ شرکت‌کننده دارای عوامل خطر قلبی و عروقی بررسی کردند.

اختلاف سنی که بر زندگی انسان تأثیر می‌گذارد

نتایج به دست آمده نشان داد که دهلیز چپ قلب، که مسئول دریافت خون و اکسیژن از ریه‌ها است، دستخوش تغییرات سنی می‌شود. به طور طبیعی، با پختگی سن افراد، این محفظه بزرگتر و کارآمدی خود را از دست می‌دهد، اما در افرادی که با مشکلات قلبی روبرو هستند، این تحول به شدت تسریع می‌شود.

عملکرد قلب افرادی که با خطر بروز مشکلات قلبی و عروقی مواجه بودند، تقریباً پنج سال بیشتر از افراد سالم بود. همچنین بر اساس مقادیر چاقی، اعداد نگران‌کننده‌تری نمایان شد.

اشخاصی که دارای چاقی خفیف با «شاخص توده بدنی» (BMI) ۳۰ تا ۳۴/۹ بودند، قلب‌هایی داشتند که حدود چهار سال بالاتر از سن واقعی‌شان عمل می‌کردند.

افرادی با چاقی متوسط با «شاخص توده بدنی» ۳۵ تا ۳۹/۹، قلب‌هایی تقریباً پنج سال پیرتر داشتند.

افرادی که به چاقی شدید با «شاخص توده بدنی» بالای ۴۰ دچار بودند، قلب‌هایی داشتند که ۴۵ سال بیشتر از سن تقویمی خود کار می‌کردند.

دیابت نیز الگوی غیرمعمولی بروز داده است که بیش‌ترین تأثیر آن در میانسالی نمایان است. افرادی که به دیابت مبتلا هستند در دهه ۴۰ زندگی خود، قلب‌هایی داشتند که تا ۵۶ سال از همسالان سالم خود پیرتر عمل می‌کرد.

فشار خون بالا به طور مکرر نیز سبب پیری زودرس ۷۰ ساله قلب‌ها می‌شود. همچنین سن قلب افراد مبتلا به «فیبریلاسیون دهلیزی» (atrial fibrillation) در تمامی گروه‌های سنی به وضوح بیشتر از سن زیستی آن‌ها است.

بیماری «فیبریلاسیون دهلیزی» نوعی اختلال قلبی است که موجب ایجاد ضربان قلب نامنظم و بعضاً سریع و غیرطبیعی می‌شود.

رویکردی نوین در درک وضعیت سلامت قلب

اکنون پزشکان می‌توانند به جای سردرگم کردن بیماران با اعداد پیچیده، این موضوع را به شکلی ساده توضیح دهند که قلب آن‌ها مشابه قلب شخصی با سن بسیار بیشتر عمل می‌کند.

محققان بر این باورند که با نشان دادن اختلاف میان سن و عملکرد قلب از طریق MRI، قادر به شناسایی بیمارانی هستند که در معرض خطر قرار دارند و به تسهیل درک مفاهیم برای بیماران کمک می‌کنند.

این رویکرد یک ابزار مفهومی قوی را فراهم می‌آورد و به بیماران اجازه می‌دهد تا واقعیتی ساده را دریابند؛ قلب آن‌ها همانند قلب فردی است که ده‌ها سال از آن‌ها بزرگ‌تر است.

دکتر «گارگ» تشریح می‌کند: افرادی که به بیماری‌هایی نظیر دیابت یا چاقی مبتلا هستند، اغلب قلب‌هایی دارند که نسبت به سن واقعی‌شان سریع‌تر پیر می‌شوند. بنابراین، این نکته می‌تواند به پزشکان کمک کند تا اقداماتی را برای پیشگیری سریع از بیماری‌های قلبی طراحی کنند. این رویکردی کلیدی برای سالم‌تر و طولانی‌تر نگه داشتن عمر قلب است.

این یافته‌ها چه تأثیری بر استانداردهای پزشکی دارد؟

این پژوهش‌ها، تغییرات طبیعی جالبی را در عملکرد قلب در طول سال‌های زندگی نشان داده است. به واقع، کارایی پمپاژ بطن چپ قلب با بالا رفتن سن در افراد سالم افزایش می‌یابد، اما این سازگاری مؤثر در کسانی که با مشکلات قلبی مواجه‌اند، مختل می‌گردد.

استانداردهای پزشکی فعلی ممکن است نیاز به بازنگری در خصوص این تغییرات سن داشته باشند.

محققان عنوان می‌کنند که بسیاری از شاخص‌های مرسوم عملکرد قلب نیاز دارند تا با عامل سن تطبیق یابند تا بتوانیم کاهش انطباق قلب در طول سال‌های زندگی را در نظر بگیریم.

«گارگ» می‌افزاید: بیماری قلبی یکی از عوامل مرگ‌ومیر اصلی در سطح جهانی است. روش جدید MRI ما به پزشکان کمک می‌کند تا به آسانی به قلب نگاه کنند و بیماری‌ها را پیش از بروز علائم تشخیص دهند.

او همچنین بیان کرد: بیماران با آگاهی از سن دقیق قلب خود می‌توانند دستورات یا درمان‌های مناسب برای کاهش سرعت روند پیری قلب‌شان را دریافت کنند تا از بروز حملات قلبی یا سکته مغزی پیشگیری کنند. این تحقیقات همچنین می‌تواند زنگ خطری برای افراد باشد تا با پیروی از رژیم غذایی سالم‌تر، ورزش بیشتر و رعایت توصیه‌های پزشکی، به سالمت خود اهمیت دهند. این یافته‌ها فرصتی را برای افراد فراهم می‌آورد تا با بیماری‌های قلبی مقابله کنند.

عوامل خطر بیماری‌های قلبی و عروقی فقط احتمال بروز حمله قلبی یا سکته مغزی را افزوده نمی‌کند، بلکه موجب می‌شود قلب افراد در مقایسه با سن تقویمی‌شان زودتر پیر شود. این رویکرد جدید با اندازه‌گیری سن قلب می‌تواند افراد بیشتری را ترغیب به توجه جدی‌تر به سلامت قلب و عروق خود قبل از بروز مشکلات حاد نماید.

این تحقیق در «European Heart Journal Open» منتشر شده است.

منبع: روزنامه هفت صبح