هر آنچه نیاز دارید درباره افسردگی فصل پاییز آگاه باشید
جمال شمس تصریح کرد که در برخی مقاطع سال به دلیل علل مشخص نشده، ممکن است تغییراتی در حالت روحی برخی افراد ایجاد شود و تاکید کرد: افسردگی فصلی نوعی اختلال است که معمولاً در زمان تغییر فصل به اوج میرسد.
وی ادامه داد: به طور کلی افسردگی فصلی به حالتی اطلاق میشود که در آن فرد در دیگر زمانهای سال به چیذید کافی حالتی طبیعی دارد، اما در یک فصل معین دچار احساس ناامیدی و اضطراب میشود.
شمس با تاکید بر تأثیر تابش نور خورشید و ساعت بیولوژیکی بدن، که نقش مهمی در تنظیم ترشح هورمونها دارد، تصریح کرد: افرادی که به تغییر فصل دچار افسردگی میشوند، با دریافت نور بیشتر، سریعتر از احساس ناامیدی و کسالت رهایی مییابند.
این عضو هیئت علمی گروه روانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی بیان کرد: حدود ۱۱ درصد از جامعه، با آغاز فصل پاییز و کاهش دما، تغییراتی در حالت روحی خود را تجربه میکنند.
وی همچنین اذعان داشت که نه همه افرادی که به افسردگی فصلی مبتلا میشوند، الزماً به اختلال افسردگی دچار هستند و توضیح داد: ممکن است درصد کمی از این افراد که با تغییر فصل ناگهان دچار اضطراب و افسردگی میشوند، به درمانهای تخصصی نیاز پیدا کنند.
این روانپزشک با اشاره به شکلهای مختلفی که اختلال عاطفی یا افسردگی فصلی میتواند بر افراد تأثیر بگذارد، ادامه داد: احتمال تغییر حالت روحی در فصل بهار نیز وجود دارد.
شمس اظهار داشت که احتمال بروز افسردگی با آغاز فصل پاییز به مراتب بیشتر از بهار است و توضیح داد: شیدایی یا مانیا نوعی از افسردگی است که با ورود فصل بهار، فرد را پرانرژی میکند و این اختلال با علائمی چون تمایل به شادابی، تحریکپذیری، افزایش فعالیت، خلق و خوی بالا، خوشبینی افراطی، بیقراری حرکتی، دشواری در تمرکز و برنامهریزیهای بلندپروازانه همراه است.
وی افزود: در افرادی که به بیماری دوقطبی مبتلا هستند، علائم مانیا و شیدایی در فصل بهار و نشانههای افسردگی در فصل پاییز بروز مییابد.
این متخصص روانپزشکی خاطرنشان کرد که نشانهها و علائم افسردگی فصلی و اختلال افسردگی دائمی شباهتهای زیادی دارند و یادآور شد: کاهش سطح انرژی، تغییرات مشهود در کیفیت خواب، میل جنسی، توجه و تمرکز و تغییر در اشتها از شایعترین علائم افسردگی هستند.
شمس تاکید کرد که تنها عاملی که افسردگی فصلی را از دیگر اختلالات روانی متمایز میکند، زمان بروز این اختلال است و اظهار داشت: افسردگی فصلی در دوره خاصی از سال دوباره بروز میکند.
وی اضافه کرد: در خصوص بروز دیگر بیماریها و اختلالات روان، به طور کلی سن بروز آنها تقریباً یکسان است و گفت: برای مثال بیشترین شیوع افسردگی در بین ۳۰ تا ۴۰ سالگی است و یا اختلال دوقطبی و شیدایی بیشتر در افراد ۲۰ تا ۲۵ ساله مشاهده میشود.
شمس به این نکته اشاره کرد که انواع بیماریها، از جمله اختلالات روانی، هیچ تاریخ شروع دقیقی ندارند و خاطرنشان کرد: افراد ممکن است حتی در سنین بالای ۵۰ یا کمتر از ۲۰ سال دچار افسردگی یا افسردگی فصلی گردند.
وی بر اهمیت شناسایی و درمان افسردگی تأکید کرد و گفت: اگر این اختلال به موقع تشخیص داده شده و درمانها پیش از شدت گرفتن علائم آغاز گردند، میتوان تا حدود زیادی از بروز مشکلات آتی جلوگیری کرد.
وی فرآیند درمان افسردگی فصلی را شامل روشهای دارویی، غیر دارویی و مشاوره دانست و خاطرنشان کرد: درمان این اختلال به کمک نور درمانی، دارو و روشهای روانشناختی اجرا میشود، و اگر فرد به اختلال دوقطبی مبتلا باشد، باید پزشک خود را در جریان قرار دهد زیرا این نکته در زمان تجویز نور درمانی و سایر داروهای ضد افسردگی اهمیت بسیاری دارد.
این پزشک در پایان بیان کرد: درمان با داروهای ضد افسردگی برای برخی از بیماران دچار اختلال عاطفی فصلی، بهویژه در صورت بروز علائم شدید، میتواند بسیار مؤثر باشد.