سقوط شدید قیمت حبوبات/ دو عامل افزایش قیمت حبوبات معرفی شدند

بر اساس گزارش خبرگزاری خبرآنلاین و اطلاعات منتشرشده از سوی مرکز آمار ایران، نرخ تورم سالانه کالاها و خدمات مصرفی خانوارها تا تیرماه ۱۴۰۴ بیانگر این است که گروه سبزیجات و حبوبات با درصد ۶۶، رکورددار افزایش قیمت‌ها در یک سال گذشته است. علاوه بر این، داده‌های جدید مرکز آمار نشان می‌دهد که این گروه در مردادماه نیز با نرخ تورم ماهانه ۸.۷ درصد، پس از میوه و خشکبار، دومین گروه با بالاترین میزان تورم محسوب می‌شود.

این وضعیت نمایانگر آن است که یکی از مهم‌ترین اقلام غذایی خانواده‌های ایرانی که به‌ویژه به‌عنوان منبع تأمین پروتئین بعد از انواع گوشت به شمار می‌آید، با افزایش قابل توجهی در قیمت‌ها روبه‌رو شده است. فشار ناشی از تورم بر این گروه، به‌طرز معناداری به معیشت گروه‌های کم‌درآمد آسیب وارد کرده و امکان دسترسی به جایگزین‌های پروتئینی ارزان‌قیمت را برای خانوارهای ضعیف و متوسط دشوار ساخته است.

حذف ارز ۲۸,۵۰۰ تومانی از حبوبات؛ افزایش فشار بر سبد غذایی خانوار

چند پیش حسین صمصامی، نماینده مردم تهران و عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی با ابراز نگرانی از وضعیت کنونی گفت: لازم است که موضوع معیشت شهروندان به‌طور مستمر و جدی پیگیری شود. از آغاز سال جاری، قیمت برخی از کالاهای اساسی مانند قند، شکر و حبوبات به‌طور تقریبی بالای ۵۰ درصد افزایش یافته است. این رشد قیمتی قطعاً تأثیرات زنجیره‌ای بر سایر اقلام خواهد داشت و ضروری است که دلایل آن روشن گردد.

وی ادامه داد: دولت در تاریخ ۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۳ بر مبنای بند «الف» تبصره ۱۴ قانون بودجه سال ۱۴۰۳ مصوبه‌ای صادر کرد که بر اساس آن، تعدادی از کالاهای اساسی شامل شکر، کره، حبوبات، چای، کاغذ و لاستیک از ضوابط ارز ۲۸,۵۰۰ تومانی خارج شدند. مقایسه این تصمیم با اقدام مشابه دولت در تاریخ ۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۲ نشان‌دهنده آن است که دامنه حذف ارز ترجیحی از کالاهای اساسی به طور چشمگیری گسترش یافته است.

بنابراین، اقلام مذکور که بخش مهمی از سبد غذایی خانوار را شامل می‌شوند، دیگر از ارز ترجیحی بهره‌مند نمی‌شوند و تحقق تأمین آنها به نرخ مبادله‌ای سپرده شده است؛ اقدامی که به‌طور مستقیم زمینه‌های افزایش قیمت این کالاها در بازار داخلی را فراهم می‌سازد.

ارز ارزان برای روغن پالم؛ سالانه ۵۰۰ میلیون یورو برای واردات روغن پالم تخصیص داده می‌شود

اسحاق بندانی، رئیس کمیسیون کشاورزی اتاق بازرگانی ایران بیان کرد که اولویت‌گذاری دولت در زمینه تخصیص ارز نیازمند بازنگری جدی است. او ذکر کرد: سالانه ۵۰۰ میلیون یورو ارز برای واردات روغن پالم اختصاص داده می‌شود که بیش از ۸۵ درصد آن در صنایع شیرینی و شکلات مصرف می‌شود.

این واردات با نرخ مرجع ۲۸,۵۰۰ تومانی صورت می‌گیرد، در حالی که روغن پالم نه تنها کالاهای اساسی نیست بلکه مصرف مداوم آن بنا به گزارش‌های رسمی وزارت بهداشت و سازمان جهانی بهداشت، می‌تواند خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی-عروقی و چاقی را افزایش دهد.

حبوبات تنها به ۳۰۰ میلیون یورو ارز نیاز دارد

وی افزود: تخصیص ارز ارزان به واردات روغن پالم که تهدیدی مستقیم برای سلامت جامعه به‌شمار می‌رود، عملاً فرآیند هزینه‌های اجتماعی و درمان‌های آینده را بر دوش نظام سلامت و کل جامعه خواهد گذاشت. از سویی دیگر، حبوبات که اصلی‌ترین و ارزان‌ترین منبع پروتئین برای خانواده‌های کم‌درآمد هستند، تنها به ۳۰۰ میلیون یورو ارز نیاز دارند، ولی این اقلام اکنون از دایره ارز ترجیحی خارج شده و تأمین آنها به نرخ مبادله‌ای سپرده می‌شود.

بندانی نتیجه این نوع تصمیم‌گیری را فشار معیشتی بیشتر بر اقشار آسیب‌پذیر دانست و تصریح کرد: اقشاری که برای تأمین پروتئین به عدس، نخود و لوبیا متکی هستند، این روزها با قیمتی مواجهند که به‌طور واضح توان خرید آنها را می‌شکند. این تصمیم در حالی گرفته شده که طبق آمار رسمی، تورم مواد غذایی در سال گذشته از مرز ۶۰ درصد فرا گذر کرده است و تداوم این روند ممکن است به تهدید جدی در ابعاد امنیت غذایی و اجتماعی تبدیل گردد.

او افزود: در پنج‌ماه اول سال ۱۴۰۴، در حدود ۱۳۳ میلیون یورو ارز ترجیحی به واردات روغن پالم اختصاص یافته است در حالی که فقط ۵۶ میلیون یورو برای حبوبات با نرخ مبادله‌ای تأمین شده است.

بحران نهاده‌های کشاورزی و تهدید تولید داخلی

رئیس کمیسیون کشاورزی اتاق بازرگانی ایران در بخش دیگری از اظهارات خود، به وضعیت بحرانی تأمین نهاده‌های کشاورزی اشاره کرد و گفت: نیاز شش‌ماهه کشور به سموم و آفت‌کش‌ها حدود ۳۰ هزار تن برآورد شده است، درحالی‌که تا کنون تنها ۵ هزار تن وارد شده است. این عدد به‌روشنی نشان‌دهنده آسیب‌پذیری کشاورزی ایران در برابر خشکسالی و شیوع آفات است. چنین وضعیتی، به‌طور مستقیم تهدیدی برای تولید داخلی و امنیت غذایی در آینده کشور به‌شمار می‌رود.

نگاهی به آمارهای رسمی و نظرات کارشناسان، حاکی از تناقض شدید سیاست ارزی دولت در قبال کالاهای اساسی است: از یکسو، ارز ارزان به واردات روغن پالم که مصرف آن سلامت جامعه را تهدید می‌کند اختصاص می‌یابد و از سوی دیگر، حبوبات که اصلی‌ترین منبع پروتئین برای لایه‌های ضعیف جامعه محسوب می‌شوند، از شمول این ارز خارج گردیده و تأمین آنها به نرخ مبادله‌ای داده شده است. پیامد چنین سیاست‌هایی، منجر به افزایش تورم اقلام ضروری و فشار مضاعف بر معیشت اقشار کم‌درآمد و تشدید تهدیدهای امنیت غذایی در کشور خواهد شد.

۲۲۳۲۲۵