مراسم تدفین احمد پژمان در لار؛ واکنش هنرمندان چگونه بود؟

به گزارش روابط عمومی انجمن موسیقی ایران، پیکر استاد احمد پژمان، آهنگساز نامدار و چهره ماندگار موسیقی کشورمان، در روز شنبه (پنجم مهرماه) با حضور خانواده، شاگردان، تعدادی از مسئولان، هنرمندان و مردم فرهنگ‌دوست در آرامستان هنرمندان و شخصیت‌های برجسته در دارالرحمه لار، زادگاه این هنرمند عزیز به خاک سپرده شد. این مراسم با حضور اقشار مختلف مردم لارستان و هنرمندان و مسئولان محلی و ملی یاد این هنرمند بزرگ را گرامی داشت.

تشکیل ارکستر احمد پژمان

علاءالدین بروجردی، نماینده لارستان، خنج، گراش و اوز در مجلس شورای اسلامی، در مراسم تشییع پیکر استاد احمد پژمان با ابراز تسلیت به خانواده و بازماندگان این هنرمند گرانقدر، بر آثار و تأثیر او در عرصه هنر ملی تأکید کرد.

او ضمن اشاره به مقام والا و ویژگی‌های استاد پژمان در عرصه موسیقی ایران گفت: استاد پژمان، هر چند که از لارستان برآمده بود، اما آثار شگرفش به تمامی ملت ایران تعلق دارد. حتی در دوران اقامتش در آمریکا، دوستی و پیوندش با وطنش استوار ماند و در زمان‌های حساس تاریخ معاصر، از جمله دوران دفاع مقدس، آثار ماندگاری را خلق کرد.

نماینده لارستان در مجلس بر عشق و تعلق خاطر این هنرمند بزرگ به سرزمین مادری تأکید کرده و افزود: آنچه در این زمینه حائز اهمیت است وصیت ایشان است که بیان کرده بودند که می‌خواهند در خاک لار آرام بگیرند. این موضوع نشان‌دهنده عشق و تعلق خاطر عمیق استاد پژمان به وطنش بود که در طول زندگی خود به‌دور از وطن به آن وفادار ماند.

وی خاطرنشان ساخت: نام و یاد استاد پژمان به‌طور همیشگی در تاریخ این سرزمین حفظ خواهد شد، زیرا چنانکه سعدی اشاره کرده است: مرد نکونام نمیرد هرگز.

بروجردی بر لزوم حفظ و پاسداشت میراث این هنرمند تأکید کرد و گفت: لازم است مسئولان با ساخت بنای یادبودی بر آرامگاه ایشان و تشکیل ارکستری به نام استاد پژمان، اقدامات لازم را برای زنده نگه‌داشتن آثار ارزشمند او فراهم کنند. با توجه به استعدادهای هنری موجود در لارستان، این اقدامات می‌تواند بهترین یادبود برای این چهره ماندگار ملی محسوب شود.

پیکر زنده‌یاد احمد پژمان در لار به خاک سپرده شد

تحقق آخرین آرزوی استاد پژمان

شیرین بذله، همسر استاد احمد پژمان، نیز در این مراسم بیان کرد: توانستم با یاری خانواده، اقوام و مسئولان، آخرین آرزوی استاد پژمان را برآورده کرده و پیکرش را در زادگاهش، لار، به خاک بسپارم.

وی با یادآوری نخستین سفرش به لار بعد از ازدواج با استاد پژمان اظهار داشت: حدود ۳۳ سال پیش، هنگامی که برای اولین بار به ایران آمدم، احمد به من گفت که باید به لار برویم تا با خانواده و اقوام او آشنا شوم. زمانی که به نزدیکی‌های لار رسیدیم و نخلستان‌ها را دیدیم، چهره‌اش روشن شد و با شادی گفت که این نخل‌ها او را به یاد دوران کودکی‌اش در لار و میناب می‌اندازند.

بذله در ادامه افزود: سال‌ها بعد، چه در ایران و چه در آمریکا، عشق احمد به وطنش برقرار ماند. هر زمان که در سفرهایمان به نخل‌ها نگاه می‌کرد، با لبخند در سایه آنها می‌خوابید و می‌گفت هیچ زیبایی‌ای با این منظره رقابت نمی‌کند. حتی در گوشی تلفن همراهش، بیشتر عکس‌ها از درختان نخل بود.

همسر استاد پژمان تأکید کرد: احمد همواره تمایل داشت آرامگاه ابدی‌اش در سایه نخل‌های لار قرار داشته باشد. خوشحالم که توانستم با کمک دوستان و خانواده این آرزو را برآورده کنم. امیدوارم روحش در صلح و آرامش ابدی باشد.

احمد پژمان سرمایه‌ای ملی بود

در بخش دیگری از این مراسم، محمدرضا درویشی، آهنگساز و پژوهشگر موسیقی، با اشاره به شخصیت چند بعدی استاد احمد پژمان گفت: استاد پژمان تنها یک آهنگساز نبود؛ او مایه‌ای از سرمایه‌های ملی بود که آثارش در حافظه تاریخی موسیقی ایران ثبت خواهد شد. اپراها و آثار سمفونیک او نشان‌دهنده نبوغی بودند که در موسیقی معاصر کشور کمتر به چشم می‌خورد.

وی بر بعد انسانی این هنرمند نیز تأکید کرد و گفت: چیزی که استاد پژمان را از بسیاری از هم‌نسلانش متمایز می‌کرد، صداقت و مهربانی‌اش بود. او بدون هیچ فروتنی و از روی عشق، دانش و تجربیاتش را در اختیار شاگردان قرار می‌داد و برای او فرقی نمی‌کرد که شاگرد یک کودک باشد یا یک بزرگسال؛ او همیشه بخشنده و صمیمی بود.

درویشی با اشاره به وصیت استاد پژمان برای خاکسپاری در زادگاهش گفت: این نشان‌دهنده پیوند عمیق او با سرزمین مادری و عشقی است که نسبت به ایران داشت. کاشت نخل در اطراف آرامگاهش نماد خوبی برای جاودانه‌کردن این پیوند است، چرا که استاد همیشه از زیبایی نخل‌ها صحبت می‌کرد و به آنها عشق می‌ورزید.

نام پژمان در حافظه فرهنگی ایران جاودان خواهد ماند

حمیدرضا نوربخش، خواننده و مدیرعامل خانه موسیقی ایران در این آیین گفت: برخی نام‌ها به قدری بزرگ هستند که به هیچ لقبی نیاز ندارند. وقتی نام احمد پژمان به زبان می‌آید، خود به تنهایی نمایانگر عظمت و بزرگیش است. او شخصیتی نابغه و ممتاز بود که در طی بیش از شصت سال فعالیتش، آثار شایسته‌ی بسیاری در عرصه موسیقی ایران به یادگار گذاشت.

وی به مقام معلمی استاد پژمان نیز اشاره کرد و افزود: بسیاری از موسیقیدانان برجسته معاصر، از جمله استاد محمدرضا درویشی و هوشنگ کامکار، خود را شاگرد او می‌دانند و در حین خلق آثار خود همیشه به این فکر می‌کردند که استاد پژمان در مورد آنها چه نظری خواهد داشت؛ این موضوع نمایانگر اهمیت ویژه‌اش در ذهن و دل هم‌نسلان و شاگردانش بود.

مدیرعامل خانه موسیقی ایران ادامه داد: چیزی که احمد پژمان را متمایز می‌کرد، فقط آثارش نبود، بلکه عاطفه و وارستگی او نیز بود. او توانایی دیدن افق‌های بلند را داشت و از وابستگی‌های دنیوی رها شده بود. در عین حال، با تواضع و سادگی رفتار می‌کرد و اگر کسی او را نمی‌شناخت، باور نمی‌کرد که با چنین شخصیت شاخصی رو به‌رو است. محبت و مهربانی در وجودش نهادینه شده بود و این پیوند عاطفی تا آخرین لحظات حیاتش با شاگردان و همکاران ادامه داشت.

نوربخش افزود: جامعه موسیقی ایران یکی از چهره‌های بی‌بدیل خود را از دست داد. احمد پژمان نامی است که در حافظه فرهنگی این سرزمین برای همیشه خواهد ماند.

احمد پژمان، در تاریخ هفتم شهریورماه، پس از یک دوره بیماری در سن ۹۰ سالگی در لس‌آنجلس آمریکا زندگی را وداع گفت. بر اساس تصمیم خانواده زنده‌یاد پژمان، قرار بود که پیکر این هنرمند در آمریکا دفن شود، اما با همکاری خانواده استاد پژمان و گروهی از هنرمندان، تصمیم بر آن شد تا پیکر او در ایران به خاک سپرده شود. مراسم بدرقه پیکر زنده‌یاد پژمان در روز چهارم مهرماه با حضور هنرمندان و مسئولان در تالار وحدت تهران برگزار و سپس برای خاکسپاری به لار، زادگاه این استاد فقید منتقل شد.

زنده‌یاد پژمان در سال ۱۳۱۴ در لار استان فارس به دنیا آمد و از همان دوران کودکی با موسیقی آشنا شد. در دوران تحصیلات متوسطه در تهران، نواختن ویولا را نزد حشمت سنجری و نظریه موسیقی را نزد حسین ناصحی آموخت. او پس از مدتی به عنوان نوازنده ویولا به ارکستر سمفونیک تهران پیوست. سپس با بورس تحصیلی برای ادامه تحصیل به مراکز آموزشی مانند آکادمی موسیقی وین و دانشگاه کلمبیا رفته و تحت آموزش آهنگسازانی چون توماس کریستیان داوید، فردریش چرها، ولادیمیر اوساچوفسکی، هانس یلینک و آلفرد اوهل بر دانش خود در زمینه موسیقی کلاسیک و الکترونیک افزود.

احمد پژمان در سبک‌های مختلفی چون سمفونی، اپرا و رپسودی برای ارکستر سمفونیک، ارکستر مجلسی، پیانو، گروه کُر، آواز و موسیقی فیلم آهنگسازی کرد که برخی از این آثار با همراهی ارکستر سمفونیک تهران و بسیاری دیگر توسط ارکستر‌های معتبر خارجی به نماش درآمدند.

سبک موسیقی این آهنگساز ترکیبی از موسیقی محلی، موسیقی ردیف، سازهای ایرانی با نُت‌ها، کنترپوان، ارکستراسیون و دیگر تکنیک‌های موسیقی غربی دانسته می‌شود. او اولین اپرایش با نام «جشن دهقان» را در سال ۱۳۴۶ خلق کرد و پس از اجرای آن با استقبال زیادی رو به‌رو شد و به همین خاطر به فکر ساخت اپراهای بیشتری افتاد. او برای ۲۷ فیلم و ۳۰ قطعه پاپ، موسیقی نوشت و ۱۵ آلبوم از آثار اورکسترال، آوازی و موسیقی فیلم را منتشر کرد. پژمان با کارگردانانی از جمله بهمن فرمان‌آرا و مجید مجیدی همکاری داشته و در جشنواره فیلم فجر موفق به دریافت ۲ سیمرغ بلورین و چهار تندیس زرین از جشن بزرگ سینمای ایران گردید.

پوئم سمفونیک «نوروز» به سفارش انجمن موسیقی و موسیقی برای گروه کُر به نام «آینه» بر روی اشعار هوشنگ ابتهاج، آثار برای آنسامبل‌های Jazz، موسیقی برای آزادی خرمشهر، «تک سوار عشق»، «هفت خان رستم»، اوراتوریو «ناگهان رستاخیز» بر روی اشعار شاعران بزرگ ایران و موسیقی فیلم‌های «هنرپیشه»، «روسری آبی»، «بوی کافور»، «عطر یاس»، «باران»، «بید مجنون»، سریال‌های «دلیران تنگستان» و «سرزمین کهن» (سرزمین مادری) از تولیدات زنده‌یاد پژمان محسوب می‌شوند.