گزارش از ارتباط مستقیمی میان عراقچی و ویتکاف؛ آیا این میتواند به توافقی جدید منجر شود؟
تنها کمتر از ۱۰ روز به احیای تحریمهای سازمان ملل علیه ایران باقیمانده است.
در حالی که به بازگشت تحریمهای سازمان ملل علیه ایران کمتر از ۱۰ روز مانده، امواجمدیا به نقل از منابع معتبر خبری از برقراری تماس مستقیم میان عباس عراقچی و استیو ویتکاف خبر داده است. طبق این گزارش، عراقچی طرح کلی برای توافقی جدید ارائه کرده، با این حال آمریکا هنوز واکنشی به آن نشان نداده است.
بر اساس اطلاعات دریافتی، عباس عراقچی، قائم مقام وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، در تاریخ ۱۶ سپتامبر با استیو ویتکاف، فرستاده ویژه دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، گفتگو کرده و پیشنهادی برای آغاز فوری مذاکرات به منظور دستیابی به یک توافق موقت و در نهایت مذاکره برای یک توافق جامعتر ارائه داده است.
منابع سیاسی آگاه در ایران اظهار کردند که عراقچی در تعامل روز چهارشنبه خود با وزرای خارجه تروئیکای اروپایی و مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، اصول اصلی این پیشنهاد را مطرح کرده است.
تروئیکای اروپایی به تاریخ ۲۸ اوت، مکانیسم ماشه توافق هستهای را فعال کرد و در ۱۹ سپتامبر، شورای امنیت سازمان ملل، با رد قطعنامهای علیه بازگشت تحریمها، زمینههای اجرایی شدن دوباره این تحریمها را فراهم کرد. انتظار میرود این تحریمها در تاریخ ۲۸ سپتامبر دوباره به حالت اجرایی درآید.
به گفته امواجمدیا، محتوای پیشنهادی عراقچی شامل دو گام همزمان در روزهای باقیمانده تا ۲۸ سپتامبر است.
گام نخست: ایران خواهان از سرگیری مذاکرات با هدف دستیابی به یک توافق موقت است که شامل بازگرداندن و رقیقسازی ذخایر اورانیوم غنیشده است. در عوض، ایران از تروئیکای اروپایی درخواست دارد تا از پیگیری «مکانیسم ماشه» خودداری کرده و موضوع لغو تحریمها را مطرح کند.
گام دوم: ایران برای «فراهم کردن فرصت و زمان کافی برای مذاکره» پیشنهاد کرده که قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت به مدت چند ماه تمدید شود. این بدان معناست که تروئیکای اروپایی قدرت بازگرداندن تحریمها را حفظ خواهد کرد، اما فعلا از اعمال آن خودداری میکند.
نقشه راه ایران پس از حصول توافق موقت، دو مرحله دیگر را پیشبینی میکند.
در این طرح، تهران از آمریکا انتظار دارد تا «تضمینهای امنیتی مشخص و معتبری ارائه دهد مبنی بر اینکه هیچ گونه تعرضی به ایران صورت نخواهد گرفت». در مقابل، ایران فرآیند بازگرداندن ذخایر اورانیوم با غنای ۶۰ درصد را آغاز خواهد کرد.
طبق این پیشنهاد، پس از بازیابی ذخایر اورانیوم از سوی ایران، شورای امنیت باید لغو دائمی قطعنامه ۲۲۳۱ را اعلام کند و ایران نیز اقدام به رقیقسازی اورانیوم غنیشده ۶۰ درصد به ۲۰ درصد خواهد کرد. این غنا برای تولید سوخت مورد نیاز راکتور تحقیقاتی تهران کافی است. در نهایت، انتظار میرود که ایالات متحده به لغو تحریمهای موجود در توافق اولیه اقدام کرده و مذاکرات برای دستیابی به توافق نهایی آغاز شود.
یک مقام ارشد سیاسی ایرانی به امواجمدیا گفت که هنوز دولت دونالد ترامپ به پیشنهاد عراقچی نظری نداده است.
با این حال، یک منبع سیاسی ارشد دیگر بیان کرد که تهران نسبت به احتمال اینکه ترامپ نگاه خود را به تسلیم کردن کامل ایران تغییر دهد، بدبین است و این امر را منجر به تنشها و درگیریهای جدید میداند.
امانوئل ماکرون، رئیسجمهور فرانسه، در گفتگو با کانال ۱۲ اسرائیل اظهار داشته است که به نظر او «مکانیسم ماشه» به اجرایی شدن رسیده و تحریمهای سازمان ملل علیه جمهوری اسلامی دوباره برقرار خواهد شد.
ماکرون در پاسخ به پرسش مجری درباره اینکه آیا فکر میکند «مکانیسم ماشه» واقعاً عملی است، گفت: «بله، فکر میکنم همین طور است. زیرا آخرین اطلاعاتی که از طرف ایرانیها به ما رسیده، نشانگر جدیت نیست. به نظرم وزیر امور خارجه تلاش کرد پیشنهاد معقولی را ارائه نماید، اما سایر اعضای ساختار حکومتی ایران از این طرح حمایت نکردند.»
عباس عراقچی در پاسخ به اظهارات ماکرون در فضای مجازی نوشت: «به نمایندگی از جمهوری اسلامی ایران، روز گذشته طرحی معقول و عملی برای همتایان تروئیکای اروپایی و اتحادیه اروپا ارائه کردم تا از وقوع بحرانی غیرضروری و قابل اجتناب در روزهای آتی جلوگیری کنیم. اما به جای تمرکز بر محتوای این طرح، ایران در حال حاضر با سری از بهانهها و انحرافات، از جمله ادعای مضحک مبنی بر اینکه وزارت امور خارجه نماینده کل ساختار سیاسی کشور نیست، روبرو شده است.»
عراقچی اضافه کرد: «خوشحالم که امانوئل ماکرون، رئیسجمهوری فرانسه، تأکید کرده که پیشنهاد من معقول بوده است. اما او و جامعه جهانی باید در نظر داشته باشند که این پیشنهاد با حمایت تمامی ارکان جمهوری اسلامی ایران، از جمله شورای عالی امنیت ملی کشورم، مطرح شده است.»
عراقچی همچنین توضیح داد که ایران با امضای توافق با آژانس بینالمللی انرژی اتمی و ارائه این پیشنهاد، سهم خود را در این راستا ایفا کرده است و تصریح کرد: «راه پیشرو وجود دارد، اما ایران نمیتواند تنها بازیگر مسئول در این معادله باشد.»
