آیا پارکینسون نزدیک است؟ مراقبت از سندرم متابولیک ضروری است
اخیراً، محققان ارتباطی مهم بین سندرم متابولیک و بیماری پارکینسون، دومین نوع اختلال عصبی رایج در میان سالمندان، کشف کردهاند. این دستاورد میتواند نقطه عطفی در راستای پیشگیری و درمان این بیماری باشد. سندرم متابولیک که شامل معضلاتی نظیر تجمع چربی در ناحیه شکم، فشار خون بالا، قند خون بالا و سطح کلسترول غیرطبیعی است، پیشتر بهعنوان عاملی مؤثر در افزایش خطر ابتلا به بیماریهای قلبی، سکته مغزی و دیابت نوع ۲ شناخته میشد.
ویلی شو، استاد اپیدمیولوژی سالمندان در مؤسسه کارولینسکا سوئد، اهمیت این یافتهها را چنین بیان میکند: “بیماری پارکینسون، پس از آلزایمر، دومین نوع اختلال عصبی شایع در بزرگسالان مسناست و سندرم متابولیک تقریباً یکچهارم بزرگسالان را تحتتأثیر قرار میدهد که خوشبختانه به راحتی قابل اصلاح است. تحقیقهای ما نشان میدهد که ممکن است سندرم متابولیک یک عامل خطر قابل اصلاح برای بیماری پارکینسون محسوب شود.”
در این پژوهش، محققان دادههای بیش از ۴۶۷ هزار شرکتکننده از بیوبانک بریتانیا را مورد بررسی قرار دادند. نتایج بهدستآمده شگفتانگیز بود؛ نزدیک به ۳۸ درصد از افراد شرکتکننده دچار سندرم متابولیک بودند. در طول یک دوره نظارت ۱۵ ساله، بیش از ۳۲۰۰ نفر به بیماری پارکینسون مبتلا شدند.
مطالعات نشان داد که افراد مبتلا به سندرم متابولیک تا ۴۰ درصد بیشتر از دیگران در معرض ابتلا به پارکینسون قرار دارند. این یافتهها همچنین با تجزیهوتحلیل دادههای هشت تحقیق قبلی، که شامل حدود ۲۵ میلیون نفر و بیش از ۹۸۵۰۰ مورد پارکینسون بود، تأیید شد. در این متاآنالیز، خطر ابتلا به پارکینسون در افراد مبتلا به سندرم متابولیک ۲۹ درصد افزایش یافته بود.
پروفسور شو همچنین خاطرنشان کرد: “ما دریافتیم که احتمال ابتلا به بیماری پارکینسون در افرادی که هم دچار سندرم متابولیک و هم دارای زمینه ژنتیکی برای این بیماری هستند، بهمراتب بیشتر است. این امر بیانگر آن است که حفظ سلامت متابولیک میتواند بهویژه برای افراد دارای ژنهای مستعد به ابتلا کمککننده باشد.”
بیماری پارکینسون زمانی رخ میدهد که بدن در تولید دوپامین، یک انتقالدهنده عصبی کلیدی، دچار اختلال شود. کمبود دوپامین، مشکلات حرکتی مربوط به این بیماری را به دنبال دارد. پژوهشگران عقیده دارند که مسائل سلامتی مرتبط با سندرم متابولیک ممکن است روند تولید دوپامین را مختل سازند. افزون بر این، فشار خون و کلسترول بالا ممکن است به عروق خونی کوچک در مغز آسیب برسانند و در شکلگیری پارکینسون نقش ایفا کنند.
این نتایج امیدوارکنندهاند؛ زیرا سندرم متابولیک، برخلاف بسیاری از عوامل خطر، قابل کنترل و اصلاح است. شو در پایان بیان داشت: “تحقیقات آینده برای بررسی این موضوع که آیا کنترل سندرم متابولیک میتواند از بروز بیماری پارکینسون پیشگیری کند، ضروری است.” این پژوهش گام مهمی بهسوی مداخلات پیشگیرانه نوین در مبارزه با پارکینسون خواهد بود.